şükela:  tümü | bugün
  • dünyada laiklik ilkesini kabul edip uygulayan, tek evliliği kabul eden, kadın rahibeler seçen ve onlara da yönetimde yer veren mezhep olarak bilinmektedir.
  • bu gunlerde tekrar arastirilmaya baslanmis mezhep.

    montanizm'in, erken dönem hıristiyanlık inancında, m.s. 150'li yıllarda manisa alaşehir civarında ortaya çıktığı, kurucularının ise montanus ve iki ruhani kadın olan maximilia ile priscilla olduğu dusunuluyor. montanus'un kendini peygamber ilan ettiği, pepuza'yı da merkez olarak seçtiğine inanılıyor.

    pepuza'nın zaman içinde montanizm'in idari merkezi olduğu ve bölgenin dışında yaşayanlar için de bir çeşit ‘montanist vatikan’ gibi hac merkezi haline geldiği ifade ediliyor.

    2006 yılında yapılan kazılarda, montanizm'in merkezinin karahallı olacağına dair kuvvetli deliller ortaya çıktı. uşak müzesi'nde sergilenen mermer bir yazıtın da bu konuda önemli ipuçları verdiği belirtiliyor.

    kadınlara ayrı bir önem veren ve kilise yönetimi ile toplumda erkeklerle eşit rol biçen montanizm'in frigya uygarlığı'ndaki ‘ana tanrıça kibele’ kültüründen etkilendiği ileri sürülüyor. kadınların rahipler kurulunda yer almasına olanak tanıyan montanizm'in katı ahlak kurallarıyla tanındığı kaydediliyor.(dha)
  • (bkz: montanistler)
  • ismini frigyalı montanus'tan alan, ii. yüzyılda ortaya çıkan ilk hristiyan gnostik akımlarından biri. daha önceleri kybele'ye tapan ve hadım edilen montanus, priscilla ve maximilla adlı iki kadınla beraber görüşlerini yaymaya başlar. kendilerini peygamber ilan eden montanus ve takipçileri kilise egemenliğini reddederler. ortodokslar bunun üzerine bu oluşumu 'frigya sapkınlığı' olarak adlandırır. montanus genel olarak kehanetlerde bulunarak halkı etkiler. kıyamet gününün çok yakın olduğunu ve göksel kudüs'ün frigya bölgesinde kurulacağını vaaz eder. böylece frigya bölgesinde geniş çaplı bir destek görür.

    hareket, özellikle cinsiyet ayrımlarını kaldırması bakımından önemliydi çünkü kadınlar da vaaz verebiliyor ve tüm işlere ortak olabiliyordu. montanizm, daha sonraları ortaya çıkacak ve isa'nın tanrısallığını reddedecek olan ariusçuluk ile beraber en etkili sapkın hristiyan mezhebi olacaktı. bunun üzerine ortodoks hristiyanlığı korumak için constantinus önderliğinde iznik konsili toplanıldı. montanizm bir kez daha yasaklandı. iii. yüzyılda tertullianus bir dönem montanizmi benimsedi ve kartaca'da bu öğretiyi yaydı. montanizmin asıl merkezi ise pepuza* idi. doğu roma imparatoru justinyen döneminde heretiklere karşı başlatılan mücadele sonucu ise çoğu öldürüldü, kiliseleri yıkıldı ve yer altına çekilip başka heretik gruplarla varlıklarını sürdürdüler.