şükela:  tümü | bugün
  • ikinci dünya savaşında doğu cephesinin en önemli savaşlarından biridir. nazi orduları moskova'nın kenar mahallelerine kadar gelmiş hatta kremlin sarayına 20 km kala durdurulmuşlardır. hitler'in tarihi bir hata yaparak ağırlığını stalingrad savaşına vermesi yenilginin en önemli nedenidir. 1.5 milyon kadar insan ölen bu savaş ikinci dünya savaşının en kanlı örneklerindendir.
  • kızıl ordu'nun direnişi üzerine wehrmacht'a moskova'nın zaptedilmesi için son bir teşebbüs daha yapılmasını emreden hitler; emrinde, moskova'nın düşmesi hâlinde, bolşevizmin çöküşünü ilân etmek üzere kremlin'in havaya uçurulacağını da bildiriyordu.

    bu emir, büyük anayurt savaşı'nın asıl olarak hangi ideolojiler arasında gerçekleştiğini gözler önüne sermektedir.
  • sovyetlerin, lend-lease yardım paketi kapsamında özellikle ingilizlerden büyük destek aldığı savaş. tank, uçak ve çeşitli hammaddeler lojistik desteğin ağırlık noktasını oluşturmuştur.

    http://www.rusemb.org.uk/arcticalliedconvoys/

    http://www.tandfonline.com/…lcode=fslv20#.vj-6uaama

    http://forums.ubi.com/…hive/index.php/t-525276.html

    http://ww2db.com/battle_spec.php?battle_id=37

    savaşlarda ideolojiden öte çıkarlar vardır, bu yüzden ideoloji kafesine hapsolup fanatik fanatik değerlendirmeler yapmayın.
  • savaşın açılış evresi olan ekimin ilk gününden 14 üne kadar süren bryansk-vyazma muhareberelerinde wehrmacht ın aldığı sovyet tutsak asker sayısı 615 bin gibi akıl almaz boyutlarda bir rakamdır.(ağustos ayı boyunca süren kiev savaşında da yine 600 küsür bin asker kusatılıp etkisiz hale getirilmişti).hiç kuşku yokki böyle giderse wehrmacht kasım sonuna kadar 1 milyona yakın sovyet askerini daha kuşatıp esir alarak ve öldürerek moskovayı ele geçirecekti.ama senaryo öle olmadı ve son 50-60 yılın ölçülmüş en soğuk kışına rast geldiler.kasım ortasından itibaren termometreler -35 leri görmeye başlamıştı.aralık-ocak aylarında bu değerler görülmesi gerekirken daha kasım ortasından hava -35 leri görüyordu.almanların donma nedeniyle verdiği kayıplar,muharebede verdiği kayıpların sayısını geçmişti.5 aralık günü wehrmacht a moskova ya yönelik harekatı durdurma emri verildi.tam o günlerde sovyetler alman merkez ordular grubunu yok etmeye yönelik kış harekatlarına giriştiler.aralık sonuna kadar 1 milyon ölü ve 4 milyon tutsak ve 2.5 milyon yaralı vermiş sovyetler 1 milyon 100 bin asker toplayarak bu kış harekatlarına girişmesi akıl alacak gibi değildir.mart sonuna kadar süren bu kış harekatları alman birliklerini moskovadan yer yer 100 ile 250 km arasında geri attı fakat wehrmacht bu kış harekatlarını kızıl orduya cok ama cok agır ödetti.
  • rusya buyuk fakat cekilebilecegimiz bir yer yok , arkamiz moskova.." komser vasili kloçkov .

    bence savasin ve rus direnisinin bu denli siddetli olmasinin sebebini siyasi komser vasili klovkoc bu sozuyle mukemmel bir sekilde ozetlemistir. almanlar moskova onlerine geldiklerinde sayi bakimindan ustun olmalarina ragmen belli bir alanin otesine ilerleyememislerdir(moskova uzerine en buyuk alman taarruzu hava sartlari uygunken yapildi ve durduruldu). sovyetler birliginin kalbine , yani moskovaya giden yol koca bir halkin varini yogunu moskova onlerine yigmasiyla durdurulmustur.
  • barbarossa harekatından sonra binlerce fabrikanın taşınmasında lend-lease'in rolünü şöyle anlatayım,
    1941-1945 yıllarında sovyetlere 1200 lokomotif gönderildi, bu rakam, 1941'de birkaç yüzdü. 1941 rusya sfr'de 20.000 lokomotif vardı. fabrikaların taşınmasında lend-lease'in rolü yok gibi birşeydir. luftwaffe, sovyet karşı saldırısında alman ordularınının olağanüstü bir darbe almasını yada çembere alınmasını engelledi. ama kendi saldırılarında kritik bir rol oynamadı. zaten sovyet hava kuvvetlerinin durumu kritik eksiklikler içinde olarak nitelendirilirse, gönderilen hurricane'ler bu eksikliği gidermekten çok uzaktı.
    136. tank tugayı, moskova muharebe düzeni :
    10 t-34, 60 t-60, ve 3 mk iii. yani 73 tanktan 3'ü ingiliz yardımı olan tanklardı.
    almanlar yüz binlerce kayıp verdi ve püskürtüldü ama luftwaffe bozguna uğramadı. siper savaşında katyusha ve t-34'lerin yaratığı şok etkisi, japonlarla sınır çatışmalarında topyekün savaş tecrübesi kazanmış ve barbarossa'da tahribata uğramamış uzak doğu bölükleri ve daha fazla eğitim almış birliklerin takviye olarak gelmesi, lojistik destek için almanların ruslardan çok daha dejavantajlı bir durumda bulunması, ural dağlarının ardında üretimin devamı, rusların kendini tekrardan var etmek ve dayanmak konusundaki inadı bu muharebede sovyet zaferinin doğurmuştur.
  • 2 ekim 1941'de başlayan ve (bkz: stalingrad savaşı) ile birlikte 2.dünya savaşı'nın dönüm noktası olan muharebelerinden birisidir. almanlar tıpkı leningrad'da olduğu gibi harekatı ikili kıskaç yöntemiyle moskova'yı bir cep içine alarak sovyet birliklerini mutlak bir bozguna uğratmak istiyordu. sovyetler harekata karşılık vermek için savunma kuşakları oluşturdu. bu kuşaklar şehri çevrelediklerinde almanları karşılayacak ve şehrin sarılmasını engelleyecekti. daha sonra ise cepheyi genişleterek taaruzu püskürterek karşı taaruza geçeceklerdi. harekat almanlar tarafından kuzey(sağ), merkez ve güney(sol) olmak üzere 3 kanattan gerçekleşti. sovyet hava kuvvetleri ağır kayıplar aldı. sovyet askerleri çok ciddi zaiyatlara ve ekipman kaybına uğrasa da almanlar şehri kuşattılarsa bile cepheyi yaramadılar. 2 ekim'de başlayan taaruz 7 ocak'a dek sürdü. kışın gelmesi ve almanların yavaş yavaş lojistik sıkıntısı çekmesi sebebiyle almanlar daha fazla kayıp vermeyi göze alamadı. harekat 7 ocak'da stratejik sovyet zaferiyle sonuçlandı. savaş sonunda sovyetler 650.000, almanlar ise yaklaşık 1.280.000 kayıp vermiştir. fakat ekipman anlamında sovyet orduları çok daha ağır kayıplar vermiştir. her ne kadar çok ağır kayıplar verse de sovyetler, şehri nazilere teslim etmeyerek belki de savaşın kaderini değiştirdiler.
  • kod adı; tayfun operasyonudur.
    (bkz: operation typhoon)
  • -eylül 1941. almanlarnı tokyo büyük elçisi eugen ott`:https://en.wikipedia.org/…ki/eugen_ott_(ambassador)` bir süredir nazi yanlısı alman bir gazeteci ile yakın arkadaştır.
    - ikili sık sık buluşur, dertleşirler. ott bu zeki adamla sohbetten büyük zevk almaktadır. özellikle almanların sovyet savaşı hamleleri hakkında konuşurlar.
    - bu sohbetlerden birinde ott sıranın moskova'da olduğundan bahseder. hatta tam tarih bile bellidir.
    - ott'un bilmediği şey bu nazi yanlısı gözüken, genç, çekici ve zeki adamın sovyetlerin tokyo'daki casusluk şebekesinin başı olduğudur.
    - bu kişinin adı richard sorge*dur.
    - sorge bu bilgiyi ivedilikle moskova'ya iletir.
    - kendisi bununla kalmaz, bir süre sonra - moskova savaşı devam ederken- japonların yönünü abd ile yapılacak savaşa çevirdiğini yine moskova'ya bildirir.
    - bunun üzerine doğudaki yedek sovyet birlikleri - ki bunlar kış savaşında çok deneyimlidirler- moskova cephesi'ne doğru yol alır.
    - almanlar bu taze birlikleri karşılarında görünce duraklar. zaten moskova önündeki panzer birlikleri hitler tarafından güneye gönderilmiştir.
    - böylece moskova'yı alma hayali suya düşer.
    - daha sonra bu taze sibirya birlikleri stalingrad'da tekrar almanların karşısına çıkacak ve onlara yeni bi mağlubiyet tattıracaktır.