şükela:  tümü | bugün
  • içinde kanuni sultan süleyman'ın bütün şiirlerini barındıran eser. (bkz: muhibbi)

    en bilinen beyiti:
    halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi
    olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi
  • uyarı:

    şimdi ben, bir vesile ile bu divanı karıştımış, halktan biri olarak fikrimi paylaşmak niyetindeyim. sakın ola ki bu, başlığın ikinci entrisi divan hakkında ciddi bir yorum olarak algılanmasın. tamamen şahsi görüşüm. görüşüne güvenmiyor isen ne diye buraya yazıyorsun a lavuk, diyenler de olacaktır. medeni cesaret diyorum, onlara, post modern yaklaşım diyorum, ve keyfimin kahyası palazlandı diyorum. hatta, çok biliyordu iseniz siz yazaydınız diyorum. *

    sadet:

    efenim, divanı ilk defa elime aldım. inceledim kurcaladım. divan yanlış hatırlamıyor isem 921 şiirden oluşmaktadır.

    bizim en çok bildiğimiz, 'halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi ; olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi' beyiti ise 817. bölümde. biz genellikle bu beyiti hatırladığımız için sanırız ki kanuni sultan süleyman'ın divan'ı böyle nizamülmülk'ün siyasetnamesi kadar, hatta daha haşmetli. böyle hep nasihat devlet, fetih, usül, kanun, cihan hakimiyeti ile ilgili şeylerle donatılmış olsun..öyle değil işte. öyle olsa zaten bizim reisler bu kadar tozlu bırakmazlardı divanı raftaki yerinde. adam yazdıklarına bakıp boşuna koymamış 'muhibbi, aşık' mahlasını. bildiğin aşk meşk mevzularının divanıdır bu.

    önce yakıştıramıyorsunuz koskoca kanuni'ye. lan bu adam değil miydi devletin topraklarını iki katına çıkaran? bu adam değil miydi frenk kralı'na yakın temas dansını yasaklıcak kadar kudretli hünkar? ve bu adam değil miydi evropalılarla makara yapmak için kapitülasyonları başımıza ören? saygıdan suratına bakamadığımız bu adam meğer ne kurlar yapıyormuş hürrem'e akşamları lan! neyse neyse..bu ikilemlerle okuyunca, bir homhoş olma durumu hasıl oluyor.

    sonra o haletten kurtulduğunuz anda ainesi iştir kişinin lafa bakılmaz cümlesi geliyor aklınıza. lan olm sülüman diyorsunuz, bu kaa aşk-meşk, tanıamsak seni, bilmesek yedi düvelin haşmetli padişahı oldugunu senin sanacağız ki bu adam hatunsuzluktan ağız ishali olmuş. yok ama öyle de değil, evet sahip olduğu çocuk sayısı diğer meslekdaşlarına göre az ama gene de kainatın ve şeriatın ona yüklediği vazifeyi yerine getirip genini aktarmış sonuçta..

    falan filan diye diye okuduk işte bir kaç kuple-aman- bir kaç gazel acizane..

    bir beyit denk geldi gezinirken. okudugum metnin 16. yy'da yazılmış oldugunu bir an unuttum. günümüz zihniyeti ve türkçesi ile okudum. çok güldüm. bakınız-siz de nasipleniniz:

    top kılsun zülf-ü cevganına aşıklar senin
    çün sunulmuştur ezelden top ile cevgan ana.

    çok komik lan :)

    ama asıl dediklerimi özetliyecek gazeli burada yayınlamam şart ki, beni bilip bilmeden atıyor pozisyonuna sokamayın. evet şimdi de, divanı ferdi tayfur, orhan gencebay şarkı sözleri kataloguna benzetmeme sebep olan gazel geliyor huzurlarınıza:

    bu ben dil haste ey yar unutma
    deva kıl derd ü timara unutma

    aramızda olupdur ahd ü peyman
    benim çok sevdiğim zinhar unutma

    yüzin gül olalı hattun benefşe
    koklasun bülbül-i dil rar unutma

    gönül serdini tutdı çünki çeşmün
    anı kıl zülfine bir dar unutma

    muhibbi çaresizdir çare ister
    nigara çare kıl na-çar unutma

    son;

    evet, işte böyle efenim.. günün sonunda ben de kütüphaneden çıkarken 3g teknolojisinin yardımı ile youtube'a baglanıp burhan çaçan'dan yaradana kurbantürküsünü dinleyerek eve gittim. zira bir kere gaza getirmişti beni muhibbi divanı.. ve çok önemli bir hakikati idrak etmenin sersemliğini yaşıyordum: yıllarca dalga geçtiğimiz arabesk ile kanuni zamanında dalga geçse imişiz, kellemizden olurmuşuz. şimdiki zamanın payımıza düşen cezası ise, hünkarları dahi etkileyen o engin ve köklü kültürden hiç nasiplenmemiş oluşumuzdur.
  • en güzel beyitleri arasında şu da vardır:

    "dönülmez, ben reh-i aşka yöneldim/ duâ-yi hayr kılsın bana yârân"
  • zülfine dil bağladun çünki unuttun pendüni
    mübtelayı hoş kılup boynunda hoş gör bendüni

    ahd idersün and içüp ta kılasın bir dem vefa
    iy cefa hü niçe kez gördüm senin pür fendüni

    dolaşup zülfüne geldi başa çün sevdayı ışk
    ger helak olsan dila kesme sakın peyvendüni

    zahida bakdun hakaretle yine ışk ehline
    ucb idüp gördün tekebbürle i miskin kendüni

    bu muhibbi niçe diller dökdü nasır tutdu illeri
    vermiyeceksen uğraşturma lan gaddem hippi

    muhibbi feat. aşık redfalcon