şükela:  tümü | bugün
  • -musâhib-

    arkadaş ve sohbet eden anlamına gelse de karşısındaki kişiyi latife ve sözleriyle oyalan kimse anlamına gelir.. öyle ki ; padisahın her daim yanında bulunup özel hizmetinde bulunan ve hoş konuşanlardan her biri de diyebiliriz..

    (bkz: huzur karagozu)
  • padisahin ozel islerine bakanlara da bu ad verilirmis.
  • alevilikte kan kardeşliğine benzeyen ama çocukça olmaktan uzak, "yol kardeşliği" anlamına gelen bir müessese.
    müsayiplik için cem düzenlenir. artık sonsuza dek kardeş gibidir bu iki kisi. üstlerine kefen örtülür, ölmeden ölürler, ölmez olurlar. ve eşlerinden gayrı her şeyleri ortaktır, sevabı da günahı da, birbirinden sorumludurlar, topluma karşı. ferraş-ın meydana çaldığı süpürge ile hem meydanı hem gönülleri temizler, kötülüklerden pisliklerden. acı ızdırapta vardır cemde.

    "bizde hata, sizler ata. gönül kalsın, yol kalmasın. gelin canlar bir olalım. kısa çöpün hakkını, uzun çöpten alalım. yoldan düşenin yeri düşkünler meydandır. ızdırap bir bedenin, yara tüm gönüllerindir. suçluyu bağışlamak, ancak mazlumun hakkıdır. bazen olur bir can geçse de hakkından, yol geçmez, bu da kamu haktır, cem erenleri sorar hesabı, keser cezayı. herkes için acı olsa da, sitemi zülfükar düşküne değecek, hak yerini bulacak. mala, cana, şana, güzelliğe, güvenme, nefsini dizgin tut, yoksa sorar erenler. sen mi ulusun, yol mu ulu? elbete yol ulu... hele bir yol ceme varalım. haklı haksızı, sevgiyi, dostluğu orada görelim. bilelim, birleşelim, diyelim söyleşelim. sevelim sevilelim. gelin canlar bir olalım. cem olalım..."

    bu tören sonucunda iki alevi can bir olur... bazı kaynaklarda "musahip" olarak gecse de, yaygın olarak kullanımı musayip seklindedir.
  • müsayip kardeşlerin çocukları biribirleriyle evlen(e)mezler. bu yasak, akraba evliliğinin yaygın olduğu bir kültürde ve coğrafyada uygulanması nedeniyle dikkatimi çeken bir noktadır.
  • alevilikte yol arkadasi demektir. evli bir cift yine evli olan baska bir cifti musahip olarak secer. musahipler dede tarafindan bir cem ayini sirasinda gorulur ve musahiplikleri mesrulasir. musahiplikte ilke olarak ciftlerden birinin ekonomik acidan daha zayif olmasi tercih edilir. musahip, bir alevi icin kardesten daha ileridir. musahiplerin cocuklari da karsilikli kardes sayilir. dolayisiyla musahipler arasi kiz alip verme enseste es deger bir sapkinliktir. musahipler birbirlerine kardes ve baci diye hitap ederken cocuklar da ebeveynlerinin musahiplerine babalik ve analik diye hitap ederler.
    musahip olmak aleviye cok agir sorumluluklar yukler. gidilmesi cok zor bir yoldur, mesakkatlidir. hele gunumuzdeki kankalik kavramiyla hic ilgisi yoktur.

    (bkz: ikrar)

    (bkz: musayip)
  • (bkz: musahib)
  • alevilikte hz. muhammet ile hz.alinin musayip oldugundan hareketle devam ettirilen bir gelenek.
    kan bagi olmayan muslumanlari dayanismaya iter, birlik beraberligi sembolize eder.
    namus (es) haric her konuda yasamlari boyunca bir birine destek olmayi on goren bir dusuncenin yansimasi.
    musayip olan iki taraf bir birleriden yedi gobek kiz alip vermezler, buna akrabalarda dahildir.

    musayip olmak icin sadece soz yeterli degildir. musayip olmak isteyenler kurban alir ve dedenin duasi ile
    sozde olan musayipligin "gorulmus musayiplik" niteligi kazanmasi saglanir.
    iki kan bagi olmayan aile tek aile olur. gereklerini yerine getirmek sarttir. agir bir sorumluluk gerektirir
  • yol kardeşi.
  • irene melikoff "uyur idik uyardılar" adlı kitabının 48. sayfasında musahipliği şu şekilide anlatmaktadır.
    "her alevinin mutlaka bir musahip kardeşi yani ahiretliği olmalıdır.çünkü musahipsiz hiç bir törene ceme ayine katılmak mümkün değildir.müsahip kardeşin hayatın her alanında seninle beraberdir , düğünde ,evlenmede ,ölümde...aynı durum diğer taraf için de geçerlidir.eski türklerde ve moğollarda bir kan kardeşliği müsesesi var.bu adete ve müseseseye `anda` denilir.reşiduddin in oğuznamasinde de anda kelimesi vardır.
    zaten and içmek anda dan gelir.
    musahip ise kan kardeşi olan anda müesessesinin karşılığı değildir.
    musahiplik ahilerde de vardır ama buradaki de ticari bir yaklaşımdır, meslekidir.alevilerde olan musahiplik ise dinin gereğidir.musahiplik öyle " ben yaptım oldu" mantığı ile olan bir kurum değil.zamanın ötesinde ve masalsı bir törenle gerçekleştirilen bir ritüeldir.bunun nedeni ise ; alemin yaratılışında cebrail ademe kuşak kuşandırması ve musahip olmalarıdır.öte yandan adam ile cebrailden sonra hz. muhammed hz. ali 'yi bağrına basarak ve ona kuşak bağlayarak ikisi de musahip kardeşi olmalarıdır.
    alevilikte musahiplik sosyal bir kurumdur ve mutlak olması gereken yedi farzdan birisidir.bektaşilerde ise musahiplik yoktur.
    ahiret kardeşliğ yezidilerde de görülür.
    fakat yezidilerde olan musahiplik çok daha farklıdır.

    ek olarak ;
    musahip olacak kişilerde aranılan özellikler.
    1)aynı dili konuşuyor olmaları
    2) aynı mahallede ya da köyde oturuyor olmaları, ulaşılamayacak uzaklıkta olmamaları
    3) her iki adayın da evli olmaları
    4) ekonomik ve sosyal statülerinin aynı ya da birbirine yakın olmaları gerekmektedir.
    5) musahip olduktan sonra andı bozanlar düşkün sayılır ve bir daha başka biri ile musahip olamazlar.

    alevilerinde musahiplik kurumunun sonrasında üç aşama daha bulunur. hz. ali’nin musahipliği ve sonrasındaki üç aşama ile toplam olarak dört aşamayı da yaşadığına inanılır.
    1) musahiplik; birinci aşamadır. hz. ali’nin musahibi hz. muhammed’dir.
    2)aşina: musahipliğe göre gerçekleştirilmesi zordur. hz. ali’nin aşinası veysel karani’dir. ancak iki musahipli olan kişi aşina olabilir.
    3)peşine: aşinalıktan sonra iki aşina’nın ulaşabileceği bir makamdır. hz. ali’nin peşinesi onun peşi sıra gidip “boz atlı hızır”ını yani hz. ali’yi bulan salman-ı farisidir.
    4)çığıldaş: ancak iki peşine çığıldaş olabilir. bugün bu aşamaya ulaşmak mümkün değildir. hz. ali’nin çığıldaşı topraktır. bundan dolayıdır ki hz. ali’nin isimlerinden birisi de ebu turap’tır. toprak ile çığıldaş olmak ölmeden önce ölmek (yani benliğini öldürmek) ve benliğini toprağa gömmek demektir ki ; hz. ali’den başka bu makama erişen olmamıştır.
  • padişahların sohbet ve sır arkadaşlarına denir...