şükela:  tümü | bugün soru sor
  • avrupa cevirmenler kolekyumu'ndan ceviri bursu almis ender cevirmenlerden biridir.
  • sanssizlik eseri, cevirdigi ideoloji olarak teknik ve bilimi okumak durumunda kaldiktan sonra, kendisinin kesinlikle turkcenin yapisi, cumle kurulumları, grameri vs hakkinda bir fikri olmadigina inanmis bulunuyorum..
    bu kadar ozensiz bir ceviri yapmasindan oturu evet kendisine kizginim, ancak bu ceviriyi basacak kadar suursuz davranan bir yayınevi* daha cok tepemin tasini attiriyor...hem de bes baski yapmis..
  • ithaki yayınlarından çıkan nietzschenin bütün yapıtları serisini çevirmiş en son.
  • almanca'dan yaptığı çevirilerle tanınan, 1959 istanbul doğumlu çevirmen. ilkokul ve ortaokulu istanbul’da okuduktan sonra iki yıl isviçre'de yaşayıp meslek okulunda ve fabrikalarda çıraklık eğitimi görmüş. 1975 yılında lise öğrenimi için türkiye’ye dönmüş. 1979-86 arası i.t.ü. elektrik fakültesi elektronik ve haberleşme bölümünde okuduysa da tamamlamamış. sonra bir mimarî dergisi için çeviriler yapmaya başlamış. 1980'lerin ortalarında, türkiye'nin ilk anarşist süreli yayınları olan kara [özellikle (bkz: kara/@tengri)] ve efendisiz dergilerinin yayın kurulunda yer almış ve bu dergilere de çeviriler yapmış. 1987 yılında girdiği i.ü. basın yayın yüksek okulu radyo tv bölümünden 1991 yılında mezun olmuş. bu arada kısa bir süre anka haber ajansı'nda çalışmış. okuldan mezun olduktan sonra ise yaşamını profesyonel kitap çevirmeni olarak sürdürmeye karar vermiş.

    sonrasında 1994 yılında almanya’nın straelen kentindeki “avrupa çevirmenler kolokyumu”nun (eük) konuğu olmuş. ayrıca ülke içinde ekoloji alanında seminerler, atölyeler düzenlemiş, değişik çevre gruplarında gönüllü olarak çalışmış. 2005 yılında kitap çevirmenleri girişimi’ne katılmış. bu girişimin ileride evrileceği kitap çevirmenleri meslek birliği (sonradan adı çevirmenler meslek birliği oldu, kısaltması değişmedi) çevbir'in de kurucuları arasındadır. daha önce adı geçen kara, efendisiz dışında ve birgün kitap ekinin yanı sıra yeryüzü düşleri, aykırı, iskenderiye yazıları, ağaçkakan, varlık, e, cogito, yeşil gazete, kül, siyahi gibi dergilerde çeşitli yazı ve çevirileri yayımlanmıştır. nihan yelutaş ile evli ve altı aylık nil anber'in babasıdır.

    mustafa tüzel çevirmenliği seçmiş biridir. severek yapar. kendisine yaklaşımım daha önce yavuz alogan (bkz: yavuz alogan/@mehmet ordekci) için de dile getirdiğim gibidir. elbette çevirilerinin çok azını okudum. 57 kitap çevirmiş adam. çok iyisi de vardır, daha az iyisi, belki kötüsü de. en iyisinde de hatalar bulunabilir. ama bunlar, yavuz alogan için de söylediğim gibi, kötü çevirmen sayılmak için yeterli değildir. kaldı ki sayfalara bürünüp kitap halinde okura ulaşan, çevirmen seçiminden başlayarak sonrasında editoryal aşamada da birden fazla insanın müdahil olduğu bir ürün varsa ortada, günahı sadece çevirmene ait değildir. sonuç olarak ben kendisinin iyi bir çevirmen olduğunu düşünmekteyim.

    mustafa tüzel'in internette bulabildiğim yazıları:

    ey sevgili editörüm dinle: http://www.cevbir.org/…&catid=37:yazicizi&itemid=75

    çevirmenin kaygıları: http://www.cevbir.org/…&catid=37:yazicizi&itemid=75

    2010 türkiye’de japon yili: http://www.birgun.net/…58&year=2010&month=07&day=27

    otoriteryen kişilik ve antisemitizm üzerine: http://www.birgun.net/…15&year=2010&month=07&day=02

    modernliğin söylemi öyle mi?: http://www.birgun.net/…18&year=2010&month=05&day=12

    prezidentim çok yaşa: http://www.birgun.net/…07&year=2010&month=06&day=11

    şunlar da mustafa tüzel'in yayınlanmış kitap çevirileri (ana kaynak çevbir çevirmenler sözlüğü. güncelleme amaçlı birkaç ekleme yaptım. tekrar baskıları, güncellemek gerekeceği için listeden çıkardım, belirtmemeyi tercih ettim):

    1. peter handke, nachmittag eines schriftstellers
    bir yazarın öğleden sonrası, istanbul 1992

    2. p. j. proudhon, eigentum ist diebstahl
    makaleler, (derleme) istanbul 1992
    (özgün dil fransızca, almanca’dan çevrildi).

    3. jürgen habermas technik und wissenschaft als ‘ideologie’
    ‘ideoloji’ olarak teknik ve bilim, istanbul 1993

    4. hans richter, dada 1916–1966,
    dada 1916–1966, bir sanat ve anti sanat hareketi, (sergi kitabı), 1993

    5. thomas bernhard, die ursache – eine andeutung
    neden – bir değini, istanbul 1993

    6. thomas bernhard, der keller – eine entziehung
    mahzen – bir vazgeçiş, istanbul 1994

    7. friedrich dürrenmatt, midas oder die schwarze leinwand
    midas ya da siyah perde, istanbul 1994

    8. henry miller, rimbaud,
    rimbaud ya da büyük isyan, istanbul 1994
    (kitabın özgün dili ingilizce’dir, çeviri almanca’dan yapılmıştır.)

    9. sigmund freud-c. g. jung, briefwechsel s. freud–c.g. jung,
    freud-jung mektuplaşmaları, istanbul 1995

    10. giorgio strehler, (haz/hrsgb). sinah kessler, für ein menschlicheres theater,
    insanca bir tiyatro, istanbul 1995
    (kitaptaki makalelerin özgün dili italyancadır. ara bölümlerin özgün dili almancadır. çeviri almanca’dan yapılmıştır.)

    11. andrea hurton, erotik des parfums
    parfümün erotizmi, istanbul 1995

    12. albert einstein-mileva maric, (haz./ hrsgb. m. tüzel) , briefwechsel albert einstein-mileva maric (eine auswahl),
    einstein – mileva mektuplaşmaları (derleyen m. tüzel), istanbul 1995

    13. heinz kimmerle, philosophie in afrika-afrikanische philosophie,
    afrika felsefesi – afrikada felsefe, istanbul 1995

    14. bertolt brecht, bertolt brecht’s briefe an marianne zoff und hanna hiob,
    brecht’in mektupları, istanbul 1996

    15. thierry chervel (haz ./ hrsgb.), solidaritäts briefe an salman rushdie,
    salman rüşdi’ye destek mektupları, istanbul 1996
    (güvenlik nedeniyle, kitaba çevirmen adı konulmamıştır).

    16. wolfgang ruppert (haz./hrsgb.), fahrrad, auto, fernsehschrank;
    bisiklet, otomobil, televizyon; istanbul 1996

    17. zafer şenocak, der mann im unterhemd,
    atletli adam, istanbul 1997
    (kitaptaki ilk 6 öykü vedat çorlu tarafından çevrilmiş, mustafa tüzel tarafından gözden geçirilmiştir.)

    18. zafer şenocak, war hitler ein araber?,
    hitler arap mıydı?, istanbul 1997

    19. christoph türcke, sexus und geist,
    cinsiyet ve akıl, istanbul 1997

    20. martin walser, vormittag eines schriftstellers,
    güzelin bedeli, istanbul 1997

    21. lydia brüll, die japanische philosophie: eine einführung,
    japon felsefesi, istanbul 1997

    22. arthur schopenhauer, aphorismen zur lebensweisheit
    yaşam bilgeliği üzerine aforizmalar, istanbul 1998

    23. jürgen habermas, zur logik der sozialwissenschaften
    sosyal bilimlerin mantığı üzerine, istanbul 1998

    24. rafik schami, reise zwischen nacht und morgen
    geceyle sabah arasında yolculuk, istanbul 1999

    25. stephan reimertz, von genuss des tees
    çayın kültür tarihi, ankara 1999

    26. friedrich dürrenmatt, der auftrag
    gözlemcileri gözlemleyenin gözlemi, istanbul 2000

    27. elsa sophia von kamphoevener, im schatten des karawanserail feuers iii
    kervansaray masalları, istanbul 2000; (türk masalları-3 adıyla) 2004

    28-29. jürgen habermas, theorie des kommunikativen handelns i - ii
    iletişimsel eylem kuramı i- ii, istanbul şubat 2001
    (iki kitap, tek cilt halinde yayımlanmıştır.)

    30. walter benjamin, über kind, jugend und erziehung
    çocuk, gençlik ve eğitim üzerine, ankara 2001

    31. ulla heise, kaffee und kaffehaus
    kahvenin kültür tarihi, ankara 2001

    32. peter sloterdijk, regeln über die menschenpark
    insanat bahçesi üzerine kurallar, istanbul 2001

    33. berndt witte, walter benjamin
    walter benjamin, istanbul ocak 2002

    34. friedrich nietzcshe, also sprach zarathustra
    böyle söyledi zerdüşt, istanbul 2003

    35. friedrich nietzsche, menschliches allzu menschliches i
    insanca pek insanca i, istanbul 2003

    36. hans peter duerr, intimität
    mahremiyet, ankara 2004

    37. friedrich nietzsche, menschliches allzu menschliches ii
    insanca pek insanca ii, istanbul 2004

    38. friedrich nietzsche, der wanderer und seine schatten
    gezgin ve gölgesi, istanbul 2005

    39. friedrich dürrenmatt, die physiker
    fizikçiler, oyun, istanbul 2005

    40. friedrich nietzsche, die geburt der tragödie
    tragedyanın doğuşu, istanbul 2005

    41. martin suter, ein perfekter freund
    can dostu, istanbul 2005

    42. friedrich nietzsche, die götzendämmerung
    putların batışı, istanbul 2005

    43. max horkheimer, traditionelle und kritische theorie
    geleneksel kuram ve eleştirel kuram, istanbul 2005

    44. hugo loetscher, die fliege und die suppe
    uzay kapsülündeki maymun, istanbul 2006

    45. friedrich nietzsche, david strauss-der bekenner und der schriftsteller
    david strauss-itirafçı ve yazar, istanbul 2006

    46. thomas bernhard, frost
    don, istanbul 2006

    47. friedrich nietzsche, vom nutzen und nachteil der historie für das leben,
    tarihin yaşam için yararı ve sakıncası, istanbul 2006

    48. friedrich nietzsche, schopenhauer als erzieher
    eğitici olarak schopenhauer, istanbul 2007

    49. zafer şenocak, die gefährliche verwandschaft
    tehlikeli akrabalık, istanbul 2007

    50. martin walser, ein fliehendes pferd
    ürkmüş bir at, istanbul 2007

    51. walter benjamin,
    romantizmde sanat eleştirisi kavramı, istanbul 2008

    52. eberle/uhl (haz.) das buch hitler
    hitler kitabı, istanbul 2009

    53. friedrich dürrenmat, durcheinandertal
    derinlikler vadisi, istanbul 2009

    54. franz martin wimmer, interkulturelle philosophie
    kültürlerarası felsefe, istanbul 2009

    55. monika maron, animal triste
    animal triste, istanbul 2010

    56. roger behrens, adorno abc
    adorno sözlüğü, istanbul 2011

    57. stefan klein, zeit der stoff aus dem das leben ist
    yaşamın hammaddesi – zaman, istanbul 2011
  • keşke köklü bir felsefe eğitimi alsaydı, bu sayede türkçeye kazandırdığı önemli eserler dışında, çok güçlü bir ses olarak da anlıkta yerini alırdı.
  • özgün adı aphorismen zur lebensweisheit olan arthur schopenhauer´ in kitabını türkiye iş bankası kültür yayınları aracılığı ile yaşam bilgeliği üzerine aforizmalar adıyla dilimize kazandırmış olan çevirmen. kitap düşüncelerin yoğunluğuyla ilgili zaten illa ki ağır. fakat şeyler ne abi. zaten ağır sayılabilecek bir kitabı niye dil, anlatım yönüyle daha çok ağırlaştırıyorsun. şeyleri gördükçe insan kenan doğulu çevirmen olmuş sanıyor. yine de dilimize kazandırmışsın, emek vermişsin, emeğine sağlık.
  • kusursuz denilebilecek seviyede türkiye iş bankası kültür yayınları aracılığıyla nietzsche ve schopenhauer gibi filozofların kitaplarını dilimize kazandırmış çevirmen. yapmış olduğu çevirileri hiç düşünmeden alabildiğim nadir insanlardandır.

    gerçekten bu zor işi hakkıyla yapmıştır, benim açımdan bazı yayınlar gibi baştan savma şekilde değil, özenli bir şekilde çalışarak yaptığı aşikardır. eline sağlık çok da iyi yapmış.
  • jürgen habermas'ın iletişimsel eylem kuramını okurken ve yer yer idrak etmekte güçlük çekerken, "bunu almancadan okuyup bir de türkçeleştirmiş biri var ve sen anadilinde okumana rağmen mızmızlanıyorsun" diyerek çevirmeni kimmiş diye merak etmem üzerine varlığından haberdar olduğum çevirmen.

    ancak özaçımlanış, imlem, dizgesel, vb. kelimeler kullanarak ömrümden ömür götürdüğü de doğrudur.
  • "tragedyanın doğuşu" için dionysos razı olsun! ("dalınç"lar olmayaydı iyiydi ama, en azından nietzsche'mizin evvelce ne dediğini anlamış olduk. çünkü, i.z.eyuboğlu'nunkini okurken evrene şöyle sorular gönderirdik: khe? hı? hee?)
  • ideoloji olarak teknik ve bilim'de (habermas), güzel türkçemizdeki bağlaçları kullanmayı unutan çevirmen.

    meseleler zaten agır ve okuyan kişide bir altyapı olması gerekiyor. bunun yanı sıra bir de çevirmenin eksiklerini tamamlamak gerekiyor.