*

şükela:  tümü | bugün
  • (bkz: king ludd)
  • (bkz: luddite riots)
  • luddistlerin isim babası. gerçekte yaşayıp yaşamadıgı belli degildir. efsaneye göre 1770'lerin sonunda bir eve girer. içeride bulunan mekanik örgü aletlerini parçalamaya başlamış. bu andan itibaren ne zaman bir teknolojik makineler hasar görse "ludd burada bulunmuş olmalı" sözü söylenirmiş.
  • makine kırıcıları tarafından, teknolojiyi yoğun olarak kullanmaya başlayan işverenlere gönderilen uyarı niteliğindeki mektuplarda ayrıca general ludd, yüzbaşı ludd veya kral ludd olarak da adlandırılan yarı destansı bir lider olarak kabul edilen kişidir.

    (bkz: makine kırıcıları)

    hakkında birçok hikaye vardır. dokuma tezgahında çalışırken tembellik ettiği gerekçesiyle işten çıkarılan ludd, hıncını almak için dokuma makinesini parçaladığı varsayılır. çalışma ilişkilerine luddizm kavramının bu şekilde girdiğine inanılır.

    (bkz: luddism)
  • ludditism akımına ve bu akımı benimseyen luddist'lerin adını aldığı aktivisttir. 1811-1816 arası ingiltere de yeni tekstil makinelerinin gelmesiyle insan işgücüne gerek kalmayacağı ve kendisiyle beraber birçok insanın işsiz kalacağı görüşüyle tekstil makinelerini arkadaşlarıyla beraber yağmalamıştır. şimdi ise iş dünyasında teknolojiye ve teknolojik gelişmelere karşı olan insanlara luddist, teknoloji ve teknolojik gelişmelere karşı olan akıma ise ludditism denilmektedir. bu ekolojistlerinde savunduğu bir akımdır.
  • teknoloji karşıtı bir hareket olan luddizm, yaşamlarını tehdit eden yeni fabrika teknikleri karşısında öfkeye kapılmış 19. yy tekstil işçilerinin oluşturduğu bir gruptan adını alır. asıl luddist ayaklanması hızla bastırılmış olmasına karşın, yeni bilimsel gelişmeler karşısında duyulan korku ve güvensizlik daha uzun süre politikayı etkilemeye devam etmiştir. genetiği değiştirilmiş gıdalardan bilgisayarlara kadar bir dizi mesele ile ilgili tartışmada hala onların etkilerini görmek mümkündür.
    asıl luddistler adlarını ned ludd'dan alırlar. ludd'un gerçekte yaşayıp yaşamadığı belirsizdir. efsaneye göre ludd 1770'lerin sonunda bir eve girer. içeride bulunan yeni keşfedilmiş mekanik örgü makinelerini parçalamaya başlar. zira bu aletler birçok tekstil işçisinin işini kaybetmesine yol açmıştır. bu olay gerçekten yaşanmış olmasa dahi, "ludd burada bulunmuş olmalı..." sözü, ne zaman son teknoloji makineler zarara uğrasa, ingiliz fabrikalarında söylenen ortak bir söz haline gelmişti.
    1812'de ned'i kral ludd ilan eden bir grup tekstil işçisi, ingiltere'nin her yerindeki stoklama alanlarına ve dokuma tezgahlarına saldırılar düzenlemeye başladılar. ilk organize ludd isyanı 1811'de yaşanmıştı. isyan ancak 2.500 kişilik bir kuvvetle bastırılmıştı. kısa bir süre sonra makine kırmak büyük suç olarak kabul edildi. (1813'te york'ta yapılan yargılamanın ardından 17 kişi bu kanunu ihlal ettikleri gerekçesiyle idam edildi)

    -harvard mezunu terörist ted kaczynski, nam-ı diğer unabomber, başlattığı bombalı saldırılarda bilim insanlarını hedef almıştı. çağdaş luddist olarak değerlendirilmiştir.
    -luddistlerin ünlü bir destekçisi ingiliz şair lord byron'du.
    -luddistler, yorkshirelı bir demirci olan ve çeşitli silahlar imal eden enoch thompson onuruna "enoch'un çekiçleri" olarak adlandırdıkları balyozlar taşırlardı.
  • asıl adının edward ludlam olduğu düşünülmektedir. 1779'da anstey'de dokuma işçisi olarak çalışırken, işini savsaklamaktan ya da örselendiği için iki tane dokuma makinesini parçaladığı rivayet olunur. hikayenin gerçekliğiyle alakalı kesin bir kanıt olmasa da 20 aralık 1811 tarihli the nottingham review 'da olayları anlatan bir makale yayınlanmıştır.

    robert calvert'in ise ludd hakkında bir şarkısı bulunmaktadır. (1985)

    they said ned ludd was an idiot boy
    that all he could do was wreck and destroy, and
    he turned to his workmates and said: death to machines
    they tread on our future and they stamp on our dreams.

    (bkz: king ludd)

    (bkz: luddism
  • kendilerini luddist olarak adlandıran makine kırıcı işçilerin hayali lideri.

    “enoch” adını verdikleri balyozlarına gelince, e.p. thompson şöyle der:

    “ancak halk arasındaki efsaneye göre, en büyük onur payına sahip olanlar, kapıları kırıp açmaya ve tezgâhları parçalamaya yarayan ve ‘enoch’ adını verdikleri muazzam balyozları kullanan balyozculara aitti. bu tezgâhları yapan (tıpkı balyozları yaptığı gibi), demircilikten makine yapımcılığına geçmiş marsdenli enoch taylor’du ve luddcuların sloganı, ‘bunları enoch yaptı, enoch kıracak’ şeklindeydi.”

    thompson, e. p. (2015), ingiliz işçi sınıfının oluşumu (çev: uygur kocabaşoğlu), istanbul: birikim kitapları, s. 672.