şükela:  tümü | bugün soru sor
  • kişinin bir dine mensup olmadan da yapabileceği şeydir. ancak dindar kişinin yaptığıyla dini inancı olmayan kişinin yaptığı muhasebede kıstaslar farklıdır.

    zaman'daki yazıda izlenmesi önerilen yola baktığınızda, kişiden beklenen yalnızca nefsini kontrol edip etmediğini ölçmek değil, kendisini kesin olarak başarısız kabul etmesi, ve sürekli bir minnet ve tamah içerisinde olmasıdır. bunu yazan da dahil, insanlar bunu yapmazlar, zaten yapmamalıdırlar. tasavvufçuların anlayışındaki durum da buradakinden farklıdır; burada insan küçültülmüştür, oysa insan yaratıcının bir tezahürüdür.

    herkesin inanç yapısı farklıdır, ortak doğruları olmakla birlikte, kişinin inandığına ve kendi vicdanına hesap verme şekli değişir. nefis muhasebesi denildiğinde bile bu arapça sözcüklerden başlığın müslümanların ilgili olduğu bir alanmış gibi düşünüldüğü anlaşılıyor. oysa bu herkesi ilgilendirir, ve yüce bir gücün denetimine dayalı yapılan kendini sınırlama, arzularını bastırma eylemi, aslında öyle çok da olumlu bir eylem değildir, bunun o kişiye genelde faydası beklenildiği kadar olmayacağı gibi, psikolojik sonuçları tehlikeli olabilir, kişi cinsel arzularını bastırmasının sonucunda tecavüze yönelebilir, partnerini düşünmeyebilir. alkolden dini emirlere dayalı bir sebeple uzak duran kişi o merakı bastırmasının sonucunda alkolü negatif anlamda putlaştırır, "içki bütün kötülüklerin anasıdır" gibi. bu kötü olanın nesne olduğu anlamına gelir, oysa yanlış olan, alınan miktar, ve alan kişinin beklentileridir.

    kanımca en olumlu nefis muhasebesi, tüm dış etmenlerden, korkulardan arınmış olarak yapılandır. böylece kişi emirlere ve toplumsal tabulara değil, kendi doğrularına göre ve mantığıyla sorgulayıp kendi kendine koyduğu kurallara uyarak hareket etmeyi esas alır.
  • bu dersi northwestern university'de almıştık. delicious accounting adıyla tabi.