şükela:  tümü | bugün
  • 1940larda juliet rhys-williams tarafından geliştirilip 1962'de milton friedman tarafından tekrar ortaya atılan bir sosyal transfer kalemi. temel olarak sabit gelir vergisi oranını alır. işleyişi devletin belirli bir miktarı kişilere direk aktarmasına yada matrah dışı tutmasına dayanır. gelir vergisi oranı varsayımsal olarak %20, aktarılan yada matrah dışı tutulan miktar 10.000 lira olan durumda 2 kişi düşünelim. a kişisinin geliri 5000 lira ve b kişisinin geliri 500000 lira ise, a kişisi 10000+5000-1000=14000lira gelire, b kişisi ise 10000+500000-100000=390000 lira gelire sahip olacaktır. sistemin kırılma noktası 50000liralık gelir sahibi olan kişilerde görülecektir. zira 10000+50000-10000=50000lira olacaktır. bu durumda belirli bir gelirin altındakilere sosyal yardım transferi yapılacak, belirli bir miktar gelir vergiden muaf tutulacak ve yüksek gelir sahipleri ise artan oranlı vergilendirme sistemine yakın miktarda vergi ödeyecektir. sistemin sorunlu yanı her vergi sisteminde olduğu gibi kaliteli ve doğru verilerin sağlanamaması ve dolayısıyla vergi kaçaklarının oluşma ihtimalinin yüksekliği ve ayrıca yapılan transfer ödemelerinden dolayı insanların çalışma isteklerinin azaltılmasıdır.
  • bir tür sosyal transfer harcamasıdır. ilk kez milton friedman ve daniel moynihan adlı iktisatçılar tarafından ortaya atılmıştır. devletin hiçbir ekonomik faaliyette bulunmaması ve tüm hizmetlerin piyasadan karşılanması anlamına gelmektedir. fakat devlet bir geçim sınırı belirleyecek bu sınırın altında olanlara ihtiyaç duyduğu mal ve hizmetleri piyasadan temini için yardımda bulunacaktır. bu sayede devlet gelir dağılımındaki adaletsizliği düzeltmek için nakitlerin doğru yerlere akışını sağlayacaktır.
  • kanımca milton friedman'ın en mantıklı fikri. onun fikri, aşırı yüksek gelirlilerden (vurgu aşırıda) alınacak vergilerle bir tür temel maaş belirleyip bunun dışındaki vergi sistemini ve sosyal devleti elimine etmeye dayansa da, bunun ekstrem bir halinin (aşırı yüksek olmayan bir gelir bandının yukarısında oranlı gelir vergisi alarak) şu anki çeşitli sübvansiyonlara dayanan sosyal devlet sisteminden daha iyi olabileceğini düşünüyorum. tabii türkiye gibi yaşam masraflarının şehirden şehire değiştiği büyük coğrafyalı ve nüfus dağılımının oransız olduğu ülkelerde çalışması mümkün değil bu temel haliyle.
  • (bkz: negatif vergi)
  • cok mantikli bir milton friedman onerisidir. halihazirdaki gelir vergisi sistemi ab ulkelerinde kabaca su sekilde isler:

    1- gelir > 20.000 = %30 gelir vergisi (kisi oder)

    2- 20.000 > gelir > 12.000 = %15 gelir vergisi (kisi oder)

    3- gelir< 12.000 = gelir vergisi yok

    negatif gelir vergisinde ise bu bir adim ileri goturulur:

    3- 9.000 < gelir < 12.000 = gelir vergisi yok

    4- gelir < 9.000 = -20% gelir vergisi (kisiye odenir)

    boylece daha adaletli bir mekanizma islemis olur. genel refah seviyesi artar. benzer anlayista baska bir konu icin:

    (bkz: citizen's dividend)
  • (bkz: ötv'nin kdv'si) alinan bir ulkede, sadece uzaklara bakilarak hayal edilecek mekanizmadir.

    edit. uyaran arkadaslara tesekkurler, once oteve, sonra kadeve imis.
  • mehmet cengiz'e ülke olarak daha da çok borçlanmamız ile sonuçlanacağı için desteklemediğim sistemdir.
  • bizde devlet batar, bu sistemle.
  • güzel görünüyor ama bizde işleyebilecek bir sistem degil malesef. ayda bin lira kazanan sanatçılarımız var mesela, ya da maaşı asgariden gösterilen farkını elden alanlar tam tersi farkı elden tekrar teslim edenler.
    bu ülkeye adil bir sistem gelirse memurlar ve işini hak yemeden yapanlar kaybeder, adil bir sistem olmayınca da onlar kaybediyor gerçi.