1. her yıl başarılı olan bir fizikçiye verilen ödül. 2003 nobel ödülü üç bilim adamı tarafından paylaşıldı. rus kökenli amerikalı aleksey a.abrikosov, rus fizikçi vitali l.ginzburg ve ingiliz kökenli amerikalı anthony j.leggett kuantum fiziğinde süperiletkenlik ve süperakışkanlıkla ilgili çalışmalarıyla 1.3 milyon para ödülü ile nobele layık görüldüler.
  2. nobel fizik ödülünü 1985 yılından beri kazananların listesi aşağıdaki gibidir,

    1985: klaus von klitzing (almanya).
    1986: ernst ruska, gerd binnig (almanya), heinrich rohrer (isviçre).
    1987: johannes georg bednorz (almanya), karl alexander mueller (isviçre).
    1988: leon m. lederman, melvin schwartz, jack steinberger (abd).
    1989: norman foster ramsey, hans dehmelt (abd), wolfgang paul (almanya).
    1990: jerome friedman, henry kendall (abd), richard taylor (kanada).
    1991: pierre-gilles de gennes (fransa).
    1992: georges charpak (fransa).
    1993: russell a. hulse, joseph h. taylor jr (abd).
    1994: bertram n. brockhouse (kanada), clifford g. shull (abd).
    1995: martin l. perl, frederick reines (abd).
    1996: david m. lee, douglas d. osheroff, robert c. richardson (abd).
    1997: steven chu, william d. phillips (abd), claude cohen-tannudji (fransa).
    1998: robert b. laughlin, daniel c. tsui (abd), horst l. stoermer (almanya).
    1999: gerardus't hooft, martinus veltman (hollanda).
    2000: zhores alferov (rusya), herbert kroemer, jack kilby (abd).
    2001: wolfgang ketterle (almanya), eric cornell, carl wieman (abd).
    2002: masatoşi koşiba (japonya), raymond davis, riccardo giacconi (abd).
    2003: aleksey a. abrikosov (abd ve rusya), anthony j. leggett (abd ve ingiltere), vitali l. ginzburg (rusya).
  3. nobel fizik ödülünün 2004 yılı sahipleri ise, maddenin mümkün olan en küçük parçası (kuark) üzerinde yaptıkları çalışmalar ile amerikalı bilim adamları david gross, david politzer ve frank wilczek'tir.
  4. 1985'e kadar kazananlar:
    1901 wilhelm conrad röntgen (almanya)
    1902 hendrik a. lorentz (hollanda) pieter zeeman (hollanda)
    1903 antoine henri becquerel (fransa) marie curie (fransa) pierre curie (fransa)
    1904 lord john william rayleigh (büyük britanya)
    1905 philipp eduard anton lenard (almanya)
    1906 sir joseph john thomson (büyük britanya)
    1907 albert a. michelson (abd)
    1908 gabriel jonas lippmann (fransa)
    1909 karl ferdinand braun (almanya) guglielmo marconi (italiya)
    1910 johannes diderik van der waals (hollanda)
    1911 wilhelm wien (almanya)
    1912 nils gustaf dalén (isveç)
    1913 heike kamerlingh onnes (hollanda)
    1914 max von laue (almanya)
    1915 sir william henry bragg (büyük britanya) sir william lawrence bragg (büyük britanya)
    1917 charles glover barkla (büyük britanya)
    1918 max planck (almanya)
    1919 johannes stark (almanya)
    1920 charles édouard guillaume (fransa)
    1921 albert einstein (almanya)
    1922 niels bohr (danimarka)
    1923 robert andrews millikan (abd)
    1924 karl manne georg siegbahn (isveç)
    1925 james franck (almanya) gustav hertz (almanya)
    1926 jean baptiste perrin (fransa)
    1927 arthur holly compton (abd) charles thomson rees wilson (büyük britanya)
    1928 sir owen williams richardson (büyük britanya)
    1929 prince louis-victor de broglie (fransa)
    1930 sir chandrasekhara venkata raman (hindistan)
    1932 werner heisenberg (almanya)
    1933 paul adrien maurice dirac (büyük britanya) erwin schrödinger (austria)
    1935 sir james chadwick (büyük britanya)
    1936 carl david anderson (abd) viktor franz hess (avusturya)
    1937 clinton joseph davisson (abd) sir george paget thomson (büyük britanya)
    1938 enrico fermi (italya)
    1939 ernest orlando lawrence (abd)
    1943 otto stern (abd)
    1944 isidor isaac rabi (abd)
    1945 wolfgang pauli (avusturya)
    1946 percy williams bridgman (abd)
    1947 sir edward victor appleton (büyük britanya)
    1948 lord patrick maynard stuart blackett (büyük britanya)
    1949 hideki yukawa (japonya)
    1950 cecil frank powell (büyük britanya)
    1951 sir john douglas cockcroft (büyük britanya) ernest thomas sinton walton (irlanda)
    1952 felix bloch (abd) edward mills purcel (abd)
    1953 frits zernike (hollanda)
    1954 max born (büyük britanya) walter bothe (almanya)
    1955 polykarp kusch (abd) willis eugene lamb (abd)
    1956 john bardeen (abd) walter houser brattain (abd) william shockley (abd)
    1957 tsung dao lee (çin) chen ning yang (çin)
    1958 il´ja mikhailovich frank (sscb) igor yevgenyevich tamm (sscb) pavel alekseyevich cherenkov (sscb)
    1959 owen chamberlain (abd) emilio gino segrè (abd)
    1960 donald arthur glaser (abd)
    1961 robert hofstadter (abd) rudolf ludwig mößbauer (almanya/abd)
    1962 lev davidovich landau (sscb)
    1963 maria goeppert-mayer (abd) johannes hans daniel jensen (abd) eugene paul wigner (abd)
    1964 nicolay gennadiyevich basov (sscb) aleksandr mikhailovich prokhorov (sscb) charles hard townes (abd)
    1965 richard feynman (abd) julian schwinger (abd) shin-ichiro tomonaga (japonya)
    1966 alfred kastler (fransa)
    1967 hans albrecht bethe (abd)
    1968 luis walter alvarez (abd)
    1969 murray gell-mann (abd)
    1970 hannes alfvén (isveç) louis néel (fransa)
    1971 dennis gabor (büyük britanya)
    1972 john bardeen (abd) leon n. cooper (abd) john robert schrieffer (abd)
    1973 leo esaki (japonya) ivar giaever (abd) brian davon josephson (büyük britanya)
    1974 antony hewish (büyük britanya) martin ryle (büyük britanya)
    1975 aage bohr (danimarka) ben mottelson (danimarka) leo james rainwater (abd)
    1976 burton richter (abd) samuel chao chung ting (abd)
    1977 philipp warren anderson (abd) nevill francis mott (büyük britanya) john hasbrouk van vleck (abd)
    1978 pyotr leonidovich kapitsa (sscb) arno allen penzias (abd) robert woodrow wilson (abd)
    1979 sheldon lee glashow (abd) abdus salam (pakistan) steven weinberg (abd)
    1980 james watson cronin (abd) val logsdon fitch (abd)
    1981 nicolaas bloembergen (abd) arthur leonard schawlow (abd) kai manne börje siegbahn (isveç)
    1982 kenneth g. wilson (abd)
    1983 subrahmanyan chandrasekhar (abd) william alfred fowler (abd)
    1984 simon van der meer (hollanda) carlo rubbia (italya)
    1985 klaus von klitzing (almanya
  5. 2005 yılında roy j. glauber, john l. hall ve theodor w. hänsch tarafından paylaşılan ödül.
  6. 2006 yılında, evrenin başlangıcına ışık tutan çalışmaları dolayısıyla amerikalı bilim adamları john c. mather ve george f. smoot tarafından paylaşılan ödül.
  7. 2008 yilinda, japonya doğumlu amerikan vatandaşı yoiçiro nambu'nun japon fizikciler makoto koboyoşi ile toşhihide maskava'yla birlikte aldigi odul.
  8. tarihindeki en şüpheli olay 1915 yılında gerçekleşmiştir.

    ödülün verilmesinden bir süre önce new york times, bu ödülün edison ve tesla arasında paylaştıralacağını yazar. garip olaylar zinciri de böylelikle başlar. tesla ödülü kazanacağını duyunca senelerdir kıçından akan terlerin karşılığını sonunda alacağına inanır, artan popülaritesiyle birlikte bir o gazetede bir bu gazetede röportajlar vermeye başlar. bu röportajlarda gerek kendisinin sıkı çalışmalarından bahseder gerek de edison'a methiyeler düzer (kendisinden ne kadar nefret ediyor olsa da nobeli aldıktan - takdir edildiğini gördükten - sonra edison'a karşı duyduğu nefreti de edison'un kendisini batırma planlarının da hepsini unutur.) edison da bu esnada artan şöhretinden memnundur ama büyücünün aksine ödülü paylaşacağı kişiyi pek övmez (ölünün arkasından konuşmak gibi olmasın da insanda terbiye olur, edison'u tekrardan kınıyorum)

    bu süreç 1915 yılı nobel fizik ödülünün verildiği güne kadar devam eder aynı şekilde. o gün geldiğinde ise nobel komitesi ödülü bragg kardeşlerin (henry bragg, lawrance bragg) x ışını üzerindeki çalışmalarıyla (tam olarak: kristallerin yapılarını x-ışınları yardımıyla analiz etmesindeki çalışmalarıyla*) kazandığını açıklar. (ek bilgi: bir yerde çalışmaların çoğunu henry bragg'ın yaptığını okumuştum.)

    sonra olaylar karışır, bir sürü dedikodu çıkar ortaya. neymiş efendim, tesla edison gibi bir aptalla nobel'i* paylaşmak istemezmiş. neymiş efendim edison komiteyi ayartmış, tesla'nın ödülü alıp çalışmalarında artacak hırsı önlemek için ödülü başkasına vermelerini sağlamış (bu doğru olabilir, edisoncum kızma. sevemedim seni bir türlü) vs vs.

    sonuç olarak ne oldu; tesla hayatında yaklaşık 872394 aldığı yaralardan bir tanesini daha alırken, 1915 yılı nobel fizik ödülünü büyücünün çalışmalarının ve icatlarının "bence" yanına bile yaklaşamayan bragg kardeşler aldı.

    not 1: tartışmalar ve dedikodular hala devam ediyor. ödül tesla'nın hakkıydı ama.
    not 2: zırt pırt açtığım parantezler umarım rahatsızlık vermemiştir okurken..

nobel fizik ödülü hakkında bilgi verin