şükela:  tümü | bugün
745 entry daha
  • peşin edit: yazıya norveçle başlayıp türkiye ile bitireceğim.

    petrolü var. evet petrolü var ve bunu zeka özürlü ülkeler gibi 1 kişi yemiyor. devlet gelirini halkı ile paylaşıyor. yanılmıyorsam 1.400 dolar işsizlik maaşı var. 2.000 dolar da emekli maaşı olması lazım. 2.400 dolar asgari ücret imiş. bunlar kulaktan dolma ve oraya gittiğimde duyduğum rakamlar(aslında sayı). yanlış olabilir, üzerinde araştırma yapmadım ama tahminim; bu rakamlar olmasa da bu rakamlara yakın olduğu yönünde.

    sağlık ücretsiz, eğitim ücretsiz. tamamen ücretsiz. ü-c-r-e-t-s-i-z. liseye kadar masraflarınız devlet tarafından karşılanıyor. üniversite de duruma göre burs alabiliyorsunuz. bu bilgileri de orada duydum.

    halk muazzam bilinçli. petrol rezervleri yüksek demiştim ama petrolden elde edilen enerjinin ekonomideki payı %5. geriye kalan %80 hidroelektrik santrali ve kalan kısımda güneş panellerinden sağlanıyor. herkesin bisikleti var, sokakların yarısı elektrikli araç. sanırım 2025 veya 2030'da bütün araçlar elektrikli olacakmış.

    ortalama bir norveçlinin geliri en az 3.000 dolar. toplumda orta sınıfın oranı muazzam fazla. zengin ve fakir sınıf neredeyse hiç yok gibi. bunu sadece sokaklarda yürüyerek gözlemleyebilirsiniz, ince bir araştırma yapmanıza gerek yok.

    ekonomileri teknoloji yoğun olduğu için vasıfsız işçiye ihtiyaç yok. yani türkiye gibi değil. bir çok ayak işini makinalar yapıyor. bunu özellikle tarımda çok iyi gözlemliyorsunuz. çöp toplama aletlerinden, mahsul alma aletlerine kadar herşeyi makinalar yapıyor. bu konuyu detaylandıracağım.

    çiftçilerine devlet karışmıyor. onlardan vergi alınmıyor. yani tam bir sosyal devlet yapısı var. ortalama gelir yüksek ve devlet destekli olduğu için çiftçilerde bizdeki gibi amele işi yapmayıp sermaye yoğun tarım yapıyorlar. mesela:
    şunu kuzeyde bolca görebilirsiniz
    şuda türkiyede devletin halkına verdiği değer
    tamam abartmıyim: şu

    gel gelelim sosyal devlet yapısının yok edilip serbest piyasanın fişeklendiği yeni türkiyeye:

    biz istanbulda yaşıyoruz. bi yandan da kuzey egede ailemin zeytin tarlası var. zeytin yağı işi de yapıyoruz. her sene bu zamanlar(şuan mesela) gelir zeytini indirir, sıktırır yağını satar kışlık zeytinimizi yağımızı alır döneriz. şimdi burada köylülerin durumunu paylaşayım.

    uzun ve büyük bir dal parçası alınır. ağacın üst kısımlarına vurulur. dökülen zeytinler toplanarak çuvallanır. merak eden varsa bir sürü elimde video var, youtube'de bulamadım. bu olay antik yunandan beri aynen bu şekilde toplanır. abartmıyorum, teknolojik olarak antik yunandan farkımız taş değirmen değil fabrikada zeytini sıktırıyor oluşumuz. onun dışında herşey aynı.

    daha az kesimin kullandığı bir yöntem ise şudur
    servis bakımı olan nispeten eli yüzü düzgün şu makinanın ortalama fiyatı 4.000 tl. tek bir kişi bu makina ile 800 ton zeytin toplayabilir. sopa ile 200 300 ton toplayabilir. ne yazık ki köylü 4.000 tl'lik şu makinayı alabilecek durumda dahi değil. neden? çünkü sömürü düzeni, devlet sahip çıkmıyor... ancak bizim gibi istanbullu tarla sahipleri veya şirketler alabiliyor.

    muhtemelen norveçte zeytincilik olsaydı şu makina kullanılırdı

    yazın, karadeniz turundan sonra karsa da gideyim dedim. karsın köylerinide gezdim ve karstaki tarımcılık: abartmıyorum . taş devri. net.

    kimse kusura bakmasın. türkiye ortaçağda abi. bu iş, araba almaya, dünyanın en büyük havayolu ağlarından birini kurmaya veya fabrikalarda fordist üretim hattı kurmaya felan bakmıyor. türkiyeden istanbulu çıkartın, geriye ortaçağ derebeyliği kalır. tamam yine abarttım. çünkü sinirliyim.
    ama beyin olarak bronz çağındayız. taş devri diyip hakkımızı yemiyim, abartmış olurum. norveçin tam tersi olarak bizde devlet halkına sahip çıkmadığı gibi üstüne birde halkını sömürüyor. sömürmese, sadece sahip çıkmasa böyle olmayız. bildiğiniz iliklerine kadar sömürülüyorlar. elin devletine gittiğinizde bunu daha iyi anlıyorsunuz. vergi oranlarınıda inceledim, norveçte %25. bizde %20. hatta işletme sahipleriylede konuştum. burada tüketiciden pek vergi alınmaz diyorlar. ama şirketlerden çok fazla vergi alınıyormuş. bizde tam tersi. tüketici yani halktan ağır vergiler alınır, şirketlerde vergi kaçırır. yani tam bir serbest piyasa mantığı.

    peki türkiyede yüksek teknoloji yok mu? var tabiki. ama buda büyük ve yabancı şirketlerin tekelinde. neden? çünkü sosyal devlet denilen şey yok. şirketler dev gibi araziler alıp sermaye yoğun üretimler yapıp sonra ülkelerine götürüp paketleyip şeklini değiştirip türkiye'ye tekrar satıyorlar. yani senin toprağında yetişen zeytini alıp götürüp bi sandvichin içine koyup gelip sana o zeytini 5 misline satıyor. sende mal gibi alıyorsun. yarattığın küçük bir değer elin devletine gidiyor. sonra vay efendim biz özgür ülkeyiz. geçin bunları, şuan katarlıların sömürgesi olduğumuzu tüm dünya biliyor. neyse, aynı şekilde büyük türk menşeili şirketlerde var. bu şirketlerde elin devletinin halklarını değil kendi halkını s*kmeye çalışıyor. vizyon bu kadar neticede, kafa bronz çağı. burada devletin buna izin vermemesi ve aracı kurum görevi görmesi gerekirken, utanmadan birde sıraya geçip bekliyor.

    bakınız burayı iyi okuyunuz. aranızda kapitali okuyanlar vardır. yeni nesil kapital kitabı da çıktı onuda okuyun lütfen. serbest piyasanın yürümediği tarihte görüldü, yaşandı arkadaşlar. serbest piyasa ekonomisi ile toplumlar ilerleyemiyor. ekonomik değer yaratsa bile bu krize gebe oluyor. gelir dağılımı eşit olmuyor. bunu 150 yıl önce yazılan kitaplarda da görebilirsiniz, tarih kitaplarında da görebilirsiniz.
    dünya da soğuk savaş sonrası abd güdümlü serbest piyasaya geçiş trendi oluştu. bu trende kapılan tüm ülkeler şuan krize gebeler. hepsi bunun farkında, bunu ben değil ekonomistler söylüyor. krize karşı önlem amaçlı yeni nesil teoriler geliştiriliyor fakat şunu göremiyor insanlık: serbest piyasa ile bu iş yürümüyor. norveç gibi sosyal devlet anlayışı gelişmiş ve piyasayı devletin kontrol ettiği ülkeler deki refahı gidin görün, yukarıda da yazdım zaten. bu refahı; düzgün çalışan devlet ve devletin sosyal politikaları belirliyor. devlete sormadan 1 ağaç bile kesemezsiniz bu gibi yerlerde. bu ülkeler ve bu ütopik toplum düzeninin altında sosyal devlet anlayışı yatıyor anlayacağınız.. aslında türkiye de kısmen bu sistem kurulmaya çalışıldı. hatta çok başarılı bir dönem olan ilk kuruluş yıllarımız da bu sosyal devlet anlayışına sahiptik. böyle bir coğrafya da bu sistemi gelip kurmaya çalışan elbette ki sıradan bir insan olamaz. ve o kişinin bugün ölüm yıl dönümü. bu modern, demokrat ve güzel sistemi bizlere bahşeden kişiyi saygı ile anıyoruz efenim.

    her ne kadar kurduğun ülke gözünü para bürümüş aç yöneticiler tarafından serbest piyasaya çevrilip sömürge ülkesine dönüştürülse de, seni ve yaptıklarını saygı ile anmaya devam edeceğiz.
1 entry daha