şükela:  tümü | bugün
  • orhun abidelerinden kül tigin anıtında geçen, bilge kağan tarafından söylenmiş cümle.

    bilge kağan kardeşi kül tigin'in bir çarpışmada ölmesi üzerine yasını tutmak için yalnız başına otağına çekilir ve düşünceye dalar. bu derin düşünüş sonucunda ulaştığı sonucu bu cümleyle özetler.

    günümüz türkçesiyle : zamanı tanrı yaşar, insan oğlu hep ölmek için doğmuş /türemiş / yaratılmış.
  • kül tigin anıtı'nın kuzey yüzünde geçen bir cümle.
    731 yılında 47 yaşında uçmağa giden kül tigin'in arkasından abisi tarafından söylenmiş özlü kelimeler bütünüdür.
    aklı sıra bu cümle ile dalga geçenlerin zekası da paha biçilmezdir.
  • "zamanın rabbi bakidir, insanoğlu hep ölümlü kılınmış" şeklinde çevrilebilecek cümle.

    cümledeki kelimelerin tek bir anlamı yok. her birisi bir kaç anlam ihtiva ediyor. bunları ele alığımızda nasıl edebi, şiir gibi bi laf olduğunu anlayabiliriz kendi söylendiği zaman içinde. şimdi bire bir tercüme yapmaya çalışınca eksik kalıyor, olmuyor. kelimeleri ve kapsamını iyi bilmek gerekir.
  • ne zaman aklıma gelse tüylerimi diken diken eden bilge sözü.
  • aslının "öd tengri aysar kişi oglı köp ölgeli törümiş" olan köktürkçe cümledir. "zamanı tanrı yaşar, insan oğlu hep ölmek için türemiş" ile "zaman tanrısı yaşar, insan ise yalnızca ölmek için türemiş" gibi iki farklı semantik varyasyonu vardır. köktürk anıtlarının lisede ts-tm-mf-yd bölümleri ile meslek lisesi, sağlık lisesi ayırt etmeksizin kesinlikle okutulması gerektiğinin kanıtlarından olan bir cümledir.
    bir ulus düşünün ki ilk yazılı kaynakları moğolistan'ın göbeğinde taşlara kazınmış olsun ve hâlen sağlam dursun, bunları dünya üzerinde okumayan bir türk gencinin kalmaması gerektiğini düşünüyorum.
  • inanılmaz gelen söz. vay be düşünebilen lider güzel bir şey olsa gerek.
  • yaşru tarafından bestelenmiş olan nefis bir şarkıya da ilham olmuş olan bilge bir söz.

    (bkz: yaşru)
    (bkz: öd tengri yaşar)
  • adı gibi bilge olan atamıza, ölüm acısının söylettiği söz. ne kadar da güzel isyan etmiş, ama o isyanda kardeş sevgisinden, milleti bir arada tutabilme kaygısından...tanrı ile olan ilişkide gözkamaştırıcı, keşke o dönemlerde doğsaymışım, şu yaşadığımız dönemde, tanrı bile zamanı tek başına yaşıyor mu, bilmek bile istemiyorum.
  • cümledeki vurucu kelimenin doğru okunuşu; 'yaşar' değil 'yasar' şeklinde olması gerekir. bazı yerlerde bu 'aysar' diye de çevrilir, aynı şeydir. sessiz harflere ses katan sesli harfler onların ardında da okunabilir önünde de, kelime yapısına göre değişir bu.

    yasar kelimesi ise bildiğimiz kanun anlamındaki yasa kelimesinin geniş zamanlı, 3. tekil şahısa göre çekimlenmiş halidir. buna göre yasar; yani yasa yapar, yasa koyar.

    o halde şimdiki dil kurallarımıza ve noktalama işaretlerimize göre ifade edecek olursak:

    "öd tengri aysar; kişi oglı kop ölgeli törümiş."

    tam anlamı; "zamanın tanrısı yasa koydu (buyurdu); insanoğlu ölmek üzere doğar."

    düzeltme: şu videoda yazıtlar çok daha anlamlı bir şekilde seslendirilmiş. insanın tüylerinin diken diken olmaması mümkün değil. özellikle de şu cümlelerde ağlamamak mümkün değil:

    --- spoiler ---
    kül tigin uçmağa vardı. ben yaslandım. kederimden görür gözüm görmez gibi, bilir aklım bilmez gibi oldu.
    --- spoiler ---

    hayatımda en çok merak ettiğim ilişkilerden biridir bilge kağan-kül tigin ilişkisi. devletin bekası için kardeşini, oğlunu, babasını katletmek gerektiğini düşünenlere ders olsun!