şükela:  tümü | bugün
  • yusufçuklar ile kızböceklerini inceleyen bilim dalı.

    gözümüzden kaçmış, yoksa biliyorduk tabi.

    ilgili zaytung haberi

    edit: ayrıca ta 2005 yılında odonata başlığı açılmış.
  • adana ilimizle bir bağlantısının olması muhtemel bir disiplin gibi duran bilim dalı.
  • biz zaten dededen odonatoloğuz.
  • doğru yazılışı adonatoloji'dir.
  • biraz araştırıp uzman oluyum, söyleyecek bir şeylerim olur diye bakınınca wikidictionaryda tek cümlelik bilgi bulduğum dal.

    wikidic

    yazarlara tavsiyem bir an önce aşağıdaki makaleleri okuyup bu konudaki uzmanlık açığını kapatsınlar.

    makaleler
  • odonata inceleyen bilim dalı. bunu herkes bilir.
  • (bkz: odun-bilim)
  • bazı malların iddia ettiği gibi tüm yusufçukları incelemeyen bilim dalı. burası kutsal bilgi kaynağı olması gerekirken konu hakkında fikri olmayan bir sürü tip gelmiş burada ahkam kesiyor. lan sığır, tüm yusufçukları nasıl incelesin bir bilim dalı. yaklaşık 3000 tane yusufçuk var. kızböceklerini bilemem, makina okudum ben.
  • inceledikleri canlılar su bakireleri, yusufcuklar, kız böcekleri, tayyare böcekleri, helikopter böcekleri ve su güzelleri gibi, bir çok isimle adlandırılmaktadır. hemimetabol
    böceklerdir. tüm evrelerinde predatörlerdir. küçükten büyüge dogru degisen, oldukça
    degisik vücut büyüklügüne sahiptirler. oldukça büyük bilesik gözleri ve kısa antenleri
    vardır.

    böceklerin en zariflerindendirler. renkleri, parlak metalik (sarı, kırmızı, yeşil,
    mavi, siyah vs.) ve göz alıcıdır. odonata takımı, zygoptera, anisoptera ve anisozygoptera olmak üzere 3 alt takıma ayrılır. anisozygoptera alt takımı nesli tükenmekte olan türleri içermekte ve günümüzde, sadece iki tür ile temsil edilmektedir.
    odonata takımında da, bütün böceklerde oldugu gibi vücut, bas (cephalon), gögüs
    (toraks) ve karın (abdomen) olmak üzere üç kısımdan oluşur.

    1.1. baş(cephalon):

    oldukça büyük yapıda ve vücudun hemen hemen en geniş kısmını olusturur. zygoptera’da bas, uzunluğunun 2-3 misli genişliğinde, dorsalden bakıldığında, enine ince uzun görünümlü, vertex’te, ön arka yönden uzanan eksen boyunca daralmış olup birbirinden ayrı, hemen hemen yarım küre seklinde bileşik gözler bulundurur. iki göz arası mesafe fark edilir derecede fazladır. anisoptera’da ise bas, hemen hemen yuvarlak ve gözler oldukça büyüktür. gözlerin çok büyük olması sebebiyle basın dorsalinde belirli bir noktada gözler birbirine değer sadece gomphidae familyasında dorsalde birbirine değmezler.

    nokta gözler, basın dorsalinde vertex bölgesine yerlesmistir. vertex’in ön tarafında
    frons, arka tarafında ise occiput yer alır. vertex, frons ve occiput zygoptera’da
    birleşmiş haldedir ve sınırları pek belirgin değildir. anisoptera’da ise
    bunların sınırları belirgin bir şekilde ayırt edilir .
    antenler, genellikle çok kısa, kıl seklinde 3-7 segmentten (genellikle 6)
    olusmustur. yapı itibariyle, kaide de yer alan iki segment (scapus ve pedicellum) diger
    segmentlere oranla, daha kalındır. alın, yatay bir yarıkla ikiye bölünmüstür. agız,
    ventral olarak konumlanmış ve önde, clypeus ile sınırlanmıştır. clypeus, postclypeus ve anteclypeus olmak üzere iki kısımdan oluşur. mandibula, kuvvetli yapıda ve dişlerle donatılmıştır. labium, ağzı alttan öne doğru örter. görsel

    1.2. gögüs(toraks):

    oldukça kuvvetli ve büyük yapıdadır. serbest yapılı bir protoraks, birbiriyle
    kaynaşmış halde bulunan mesotoraks ve metatoraksı kapsayan bir sintoraks olmak üzere üç segmentten oluşur. sintoraks, yandan bakıldığında eğimlidir ve üçgen görünümlüdür. her bir segmentte, bir çift bacak bulunur. mesotoraks ve metatoraks segmentleri, birer çift kanat taşır. toraksın lateralinde, mesepisternum, mesepimeron, metepisternum, metepimeron, mesinfraepisternum ve metinfraepisternum olarak isimlendirilen, çoğunlukla belirgin suturlarla (dikislerle) ayırt edilebilen kısımlar vardır. bu pleural kısımlar arasında, sırasıyla humeral sutur, mesometapleural sutur ve metapleural sutur bulunur. bu kısım ayrı iki bölümden daha oluşur.

    1.2.1. bacaklar:

    toraks ön kısma dogru egimlidir, bu nedenle bacaklar öne dogru uzanmaktadır. bu
    sekildeki konumlanma, böcegin bitkilere tutunması ve zeminde durması için avantaj
    sağlamaktadır. genel olarak, ön bacaklar en küçük, arka bacaklar en büyüktür. yürüme yetenekleri, büyük ölçüde kaybolmuştur. bacakların en büyük uyumu uçarken avlarını yakalamaya uygun yapılanmalardır. yakalama isini kolaylaştırmak için, üzeri diken ve kıllarla donatılmıştır. ayrıca bacaklar, dişileri yakalamada ve onları yumurta bırakmaya zorlamada, kullanılır. bacak segmentleri koksa, trokhanter, femur, tibia ve tarsustur. trokhanter, kaide parçası kısa, distal kısmı daha uzun olmak üzere bir boğum ile ikiye bölünmüştür. femur ve tibia, korunmaya yönelik olarak iki sıra halinde dikenlerle donatılmıştır. tarsus, üç segmentten oluşur, üçüncü segment bir çift dişli tırnak taşır. görsel

    1.2.2. kanatlar:

    iki çifttir, mesotoraks ve metatoraks segmentlerinin dorsalinden, birer çift olmak
    üzere çıkarlar. diger böceklerden farklı olarak dinlenme sırasında, ya tamamen açık
    olarak dururlar (anisoptera) ya da abdomenin yanlarından arkaya dogru uzanırlar (
    lestes hariç zygoptera). genellikle saydam, bazen parlak renklerle desenlenmistir.
    zygoptera ve anisoptera’da, kanatlar faklılık gösterir. zygoptera’da, ön ve arka
    kanatlar, sekil ve damarlanma bakımından, birbirine benzer, fakat anisoptera’da ön ve arka kanatlarda, böyle bir benzerlik yoktur. arka kanat, kaideye yakın bir kısımda, ön kanattan daha geniş ve ön ve arka kanadın damarlanmaları birbirinden farklıdır. kanat kaidesinde, boyuna uzanan, 5 tane boyuna damar vardır. bu damarların, bir çok enine damarla bölünmesiyle, çok hücreli bir yapı kazanmıştır. karakteristik bir yapı olarak, costa ve subcosta damarları arasında yer alan ve tek hücreden oluşan, kanadın distalinin anteriorüne yakın bir pterostigma bulunur. görsel 1, görsel 2, görsel 3, görsel 4, görsel 5

    1.3. karın (abdomen):

    abdomen 10 segmentten olusmaktadır. bu segmentler, genel olarak sırasıyla s1,
    s2-10 seklinde gösterilir. birinci segment, toraks ile kaynasmıs ve çok kısadır. erkekte,
    ikinci ve üçüncü segmentlerde, erkegin yardımcı (sekonder) genital organı (kavusma
    organı) bulunur. spermler, çiftleşmeden önce buraya aktarılır. dişide, primer genital organ, dokuzuncu ve onuncu segmentlerde bulunur. erkek bireylerin onuncu segmentinde anal uzantılar bulunur. anal uzantılar, bir çift superior uzantı ve bir çift inferior uzantı olmak üzere, iki çifttir. bu abdominal uzantılar, kavuşma sırasında, erkeğin dişiyi ensesinden (protoraksından) yakalamasına yarar. erkek ve dişinin aldığı bu pozisyona, tandem pozisyonu adı verilir. bu pozisyon çiftleşme pozisyonunun alınmasına yardımcı olduğu gibi, dişi bu pozisyonda yumurta bırakabilir. görsel

    kaynak: ali miroğlu, doğu karadeniz bölgesi odonata türleri üzerine faunistik ve taksonomik bir araştırma, doktora tezi.