*

şükela:  tümü | bugün
  • (eng: aterior crucial ligament) yani on capraz bag, vucudumuzdaki en buyuk ve en karma$ik eklem olan diz de bulunur. diz in sorunsuz bir $ekilde gorev gormesi dort ana bagin yanisira diz cevresi kas ve tendonlarin uyumlu bir $ekilde cali$masina baglidir. dizin yanlarinda ic yan bag ile di$ yan bag ve merkezinde on capraz bag ile arka capraz bag olmak uzere toplam 4 adet ana bag vardir. on capraz bag tibia kemiginin ust kismi ile femur kemiginin alt kismina yapi$arak dizin alt kisminin one kaymasini engeller.
    -on capraz bag nasil yaralanir?
    on capraz bagin en sik yaralanma mekanizmasi, futbolda oldugu gibi dizin di$ tarafina direkt darbenin gelmesidir. boyle bir pozisyonda diz bir veya daha fazla diz baginin yirtilmasina sebep olan zorlanmaya maruz kalir. bununla beraber, bazi durumlarda ise on capraz bag diz ile ba$ka bir nesne arasinda temas olmadan yirtilir. bu gibi temas olmayan sakatliklar, sporcu ayagini yere saplarsa, dik bacak uzerine du$erse, veya ani bir vuru$ yaparsa meydana gelebilir. bu gibi hareketler kayak, basketbol ve hentbolda yaygindir.
    -on capraz bag yirtiginin belirtileri nelerdir?
    on capraz bag yirtildiginda, dizden gelen bir patlama sesi duyulabilir. yaralanma genellikle yuksek derecede bir aciyla birliktedir ve surekli hareket genellikle mumkun degildir. ileriki birkac saatten sonra diz cok $i$er, yurumek zorla$ir ve aci genellikle ilk iki gun en kotu hali alir ve daha sonra daha sonra azalmaya ba$lar.
    -on capraz bag yirtigi nasil te$his edilir?
    on cabraz bag yirtigi genellikle yaralanan ki$iye tibbi bakim aratacak kadar rahatsizliga neden olur. doktorunuz dizinizi muayene edecek ve bircok vakada, hangi bagin yaralandigini anlayabilecektir. bununla beraber te$his edilmesi zor olan ekrem kikirdaginda da (meniskus) yaralanmalar olabilir. buna ek olarak dizde birikecek sivi ($s$lik) yirtigi te$his etmeyi zorla$tirabilir. yaralanmanin boyutunu degerlendirmek icin manyetik rezonans (bkz: mr) veya artroskopi gibi ayrintili incelemelere gerek duyulabilir.
    -ameliyata gerek varmidir?
    on capraz bag sakatlandiktan sonra en cok sorulan soru , "ameliyata gerek var mi?" dir. verilecek cevap ki$iye ozgu olacaktir. tedavinin $ekline karar verirken bircok etken hasta ve doktor tarafindan degerlendirilmelidir. bu faktorler aktivite seviyesini ve birlikte olu$an yaralanmalar olup olmadigi gibi hasta beklentisini ve dizde anormal bo$luk miktarini veya gev$ekligini icerir.
    tekrar kompetitif sporlarina donmek ve muayene sirasinda dizi cok gev$ek olan bir hastanin ameliyat ile tedavi ihtiyaci, dizinde az duzeyde gev$eklik olan ya$li birine gore daha fazladir. eger tedavi icin ameliyat secenegi tercih edilmezse, dizin eski hareket duzeyine ula$mak icin fizik tedavi ve rehabilitasyona ba$lanir. bu tedavi diz cevresi kaslarinin guclendirilmesini ongorur. spora donmek icin izin ancak, bacagin gucunu, dengesini ve koordinasyonunu normale yakin bir $ekilde kazaninca verilir. (bu hicbir zaman gercekle$meyebilir)
    on capraz bag yaralanmalari icin bircok amaeliyat teknikleri denemi$tir. yillarin getirdigi deneyim, bagin yirtilan kisimlarinin basitce dikilmesinin yararli olmadigini gostermi$tir. bu yuzden $u anda tercihedilen yontemler, diz etrafinda ba$ka tendonlardan veya kadavradan alinan dokuyu kullanarak on capraz bagin yeniden yapilmasini icerir. bu doku, kemik icinden bir delikten gecirilerek, yeni bir on capraz bag yapmak icin yerine baglanir. zamanla on capraz bag kendi beslenmesini ve hucrelerini yeniden kazanir ve iki kemik ucu arasinda demirlenmi$ yani ya$ayan bir bag meydana gelir.
    on capraz bagin yeniden yapimindan sonra dizin rehabilitasyonu, zaman ve siki cali$ma gerektirir. i$ten uzak kalma, o i$in tipine baglidir. masa ba$i i$lerinde cali$anlar iki veya uc haftada i$lerine donerken, in$aat i$lerinde cali$anlar i$lerine alti aydan once donemeyebilirler. ayni $eyler, sporcular icinde gecerlidir. mesela golf oyuncusunun spora donmesi futbolcudan daha hizlidir. on capraz bag ameliyatlarinin genel ba$ari orani cok iyidir. yapilan ara$tirmalar gostermi$tir ki yuzde doksan oraninda hast dizde gev$eklik olmadan spora ve i$ine donebilmi$tir. bazi hastalar ameliyat sonrasi diz sertligi ve ameliyattan yakinmalarina ragmen, bu sorunlar $u andaki ameliyat teknikleri ve yogun rehabilitasyonla en aza indirilmi$tir.
  • (bkz: diz)
    (bkz: capraz baglar)
  • çok ciddi bir travma'dır ki eğer ön çapraz bağ yırtılmadan direk kopmu$sa (bkz: çeken bilir) * yaralanma anına bağlı olarak acıdan dolayı birkaç saniyelik baygınlık geçirirsiniz.futbol oynarken yüksek topa çıktıktan sonra
    a$ağı ini$imde altıma giren çocuğun bacağına basmı$tım ,çocuğun bacağı yumu$ak zemin etkisi yaratmı$ bacağına basar basmaz kaval kemiğim bacağın tersine doğru esnemi$ti.. ve o anda bağlar kopmu$ ,o yüzden dikkat etmek gerekir basılacak zemine.

    o andaki sıcaklıkla insan bağlarının koptuğunu farkedemeyebiliyor. "- nolucak lan altıüstü ters hareket yaptık "gibi monologlara girmemek lazım çünkü bunun acısını sabah kalktığınızda * bükemediğiniz bir diziniz olduğunu farkederek uyanıyorsunuz.

    adım1 : sabah en yakın kızılay'a gidiyorsunuz (bkz: idealtepe kızılay) ve kapısında doç.dr bilmemne yazan adamdan randevu alıyorsunuz.gelgelelim doktorumuzun yaptıklarına ..(daha ön çapraz bağlarımın koptuğumdan bihaberim) röntgen çektirmemi istiyor bir üst katta (bakınız mr filan da değil,bacak olmu$ davul gibi)
    röntgen çekimi sırasında eleman yetersizliğinden röntgen elemanı sakat bacağımı iplerle 90 derece olması için bana çektiriyor ve 1. adımda bacağın ağzına sıçılıyor tabi benim de...röntgenden sonra güç bela tekrar "sakatyaratan" doktorun odasına giriliyor ve envai çe$it bacak bükme kombinasyonlarıyla ikinci defa ağzınıza sıçılıyor.. (bunları buraya yazıyorum ki , 3 etapta sakat kalmayın diye)

    ve sonuç kızılaydaki ortopedist doktor bana 1 lasonil ve bir adet elastik bandaj verip ;

    -3 hafta spor yapma ,bacağına jeli sürüp bandajla sonra bakarız . diyor ve röntgenimi alıp kapıdan tam çıkarken
    bir çocuk: "- geçmi$ olsun hayırdır" diyor vs.. ben durumu anlatıyorum vs.. çocuk "-abi ben 2 yıldır çekiyorum bu durumu dizimde çiviler var " diyor ve anında sinirim bozuluyor. ağır aksak arabaya bindikten sonra $irkete gidiyorum ve röntgen görüntümü kargoyla avrupa yakasındaki doktoruma yolluyorum,kargo ula$ır ula$maz,doktorum arayıp "-hemen gelmen gerekiyor " dedikten sonra apar topar ilk taksiyle kar$ıya geçiyorum..

    ve muayane esnası..dizime sadece üstten bir yoklamayla :

    -ön çapraz bağın kopmu$.
    +ee ne olacak $imdi..????
    - ameliyat olacaksın (hafif bir tebessüm) ama önce a$ağida bir mr çektir.

    vs..

    1 ay sonra ameliyat ve onu takiben uzun iyile$me süreci..

    sonuç : eğer güvenilir bir doktorum olmasaydı ,o sabah sadece ön muayane için gittiğim idealtepe kızılay'daki
    doktor (elbette her doktor böyle değil) tarafından katledilmi$ bir bacağa sahip olacaktım tıpki kapıda bana selam veren ve bu durumu 2 yıldır çeken çocuk gibi (o çocuk da aynı doktora tedavi için geliyormu$).. ki ben 4 ayda düzeldim iyi bir tedaviyle.

    bir yandan sadece ufak bir temasla travma'yı te$his eden doktor..diğer yandan canınızı yaka yaka ağzınıza sıça sıça muayene edip bir de üstüne üstlük te$his bile koyamayan bir doktor..ibretlik..
  • (bkz: #9650844)
  • sporcuların korkulu rüyası olan sakatlıklardan biri. eğer kaslarınız yeteri kadar güçlü değilse darbe almadan dahi yaşanabilecek bir sakatlık. eğer iyi bir doktorunuz ve fizyoterapistiniz varsa, kendinize özen gösterirseniz, sakatlıktan sonra aşırı kilo almazsanız, uzunca bir tedavi sürecinden sonra iyileşmek mümkün.ama iyileşme sürecinde yaşadıklarınızı kafanızdan atmanız çok zor.beyin olarak eskiye dönmek, korkmadan her topa atlayabilmek için fiziksel iyileşme kadar ruhsal olarakta hazır olmak çok önemli.iyi bir sporcu iken insanın kendisini korkak ve yetersiz hissetmesi ne yazık ki çok acı.bu nedenle hem fiziksel hem de beyin olarak kendinizi tamamen iyileşmiş hissetmediğiniz sürece tekrar aktif spora başlamak için en doğru ve hazır olduğunuzu hissettiğiniz zamanı beklemekte fayda var.
  • kişinin bireysel özgürlük haklarını birkaç aylığına elinden alabilir yaralanmalardır.
  • bugün bostonlu rajon rondonun kopan bağı, en az 1 sene yok diyorlar