şükela:  tümü | bugün soru sor
  • onyargiya ovgu. yillar once boyle soyleyen bir geng yunanli gencle tanisip * bu cumluden de ondan da tiksinmistim. bu radikal gencin ne kadar salak oldugunu dusunmustum. aradan 6 sene gecti, bugun onyargi iyi bir seydir diyorum. ***
  • onyarginin artilarinin eksilerine ustun bastigini iddia eden bir onerme. geliniz gorunuz ki onyargi bir bilgisayar parcasi, ya da bir araba olmadigi uzre artilari ve eksileriyle tartisilabilecek bir kavram degildir. "efenim onyargi insana soyle yaptirir bu yuzden iyidir" ya da "onyargi insana sunu dedirtir bu yuzden kotudur" tadinda bir yaklasim, bos bir cabadan oteye gidemeyecektir. bu nedenle mevzubahis onerme, bir onerme olmaktan ileri gidemez; kesinlik kazanan bir tesbit* olamaz; kanitlanamaz.
  • onyargı aslında şahane bir şeydir. bir kere yargılama sürecinin gerektirdiği anlama/kavrama aşamalarının zihinsel yorgunluğundan korur bizleri. aslında hiç bir şey bilmediğimiz gerçeği ile yüzleşmekten uzak tutar. üstelik, durum ve/yeva insanları kendi kafamıza göre algılama imkanı da verir bizlere; ilk tecrübelerimizi hayat boyu geçerli kılma şansı tanır, hayatı ciddi oranda kolaylaştırır. nasıl mı?

    misal ilk tanıştığınız paraguay asıllı filipinli uzun boylu ve paytak yürüyüşlü ise paraguay asıllı filipinliler ile ilgili bir görüş oluşturmadan önce bir daha baska bir paraguay asıllı filipinli ile tanısmanıza gerek kalmaz; gönül rahatlığı ile tüm paraguay asıllı filipinliliernn uzun boylu ve paytak yürüyüşlü olduklarına tümevarabilirsiniz. bundan sonra uzun boylu ve paytak yürüyüşlü olmayan tüm paraguay asıllı filipinliler istisna olurlar.

    (bkz: gerzek onyargılar)
  • ne yazık ki hepimizin benliğine bir şekilde işlemiştir kendisi. inkar da etsek, nefret de etsek bir şekilde bir yerden mutlaka patlak verecektir. ayrıca (yanlış olmasın) einstein dediydi sanırım yok edilemeyen tek şey önyargıdırdiye. çok doğrudur. toplumsal ya da bireysel tercihler her zaman ön planda tutulduğundan farklı durum ve modellerle karşılaşıldığında hemen kişisel veya toplumsal tercihlerimize başvururuz.
  • uyusturucu etkisi yapabilecek bir onergedir.

    ornegin, amerika ve george w bush organizmasinin, "illa ki savas, hadi nolur savas, pokunuzu yiim savas" cigliklarina aradiklari destegi bulmak icin kolaylik yaratabilecek bir zihniyet bu onergeyi gozu kapali destekleyecektir. amerikada, tum araplarin terorist olduguna, tum muslumanlarin da dunya icin potansiyel tehlike yarattigina inanan cogunluk icin, prensip olabilecek bir cumledir cunku "onyargi iyi bir seydir". soyle ki amerika icin "iyi" olan petrol havzalarina konmak oldugu uzre, bu konuda amerika'ya yardimci olabilecek her faktor -ve onyargi, korku ile birlikte bunlarin en guclulerindendir- george'un gozunde "iyi" olacaktir.
  • onyargi, sagduyu dedigimiz eskiden nefret ettigim ve kullanmadigim simdiyse taptigim o mucizevi seyden icerdigi icin/olcude iyidir.
    (bkz: bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmak)
  • yargı sürecini şahane hızlandırır.

    savcı : iki kişiyi tahammüden öldürmekle suçluyoruz efendim sanığı.
    hakim : nerelisin?
    sanık : cenevre.
    hakim : hmm.. cenevre'den adam çıkmaz. asın. sıradaki..
  • gündelik hayatı kolaylaştırır.

    - merhaba ben hakan.
    - merhaba hakan, ben cuveyde.
    - hmm.. cuveyde'ler salak olur. byee.
  • belki de bu cumlenin demeye calistigi "onyargi, insani dikkatli olmaya tesvik eder" olacakti. soyle ki onyargi ile hareket eden bir bunye, yaklasimlarinda daha dikkatli, kararlarinda daha secici davranacak, cok zor guvenecektir. guvenin en dusuk seviyeye cekildigi durumlarda ise incinme sansi da dorgu orantili olarak dusus gosterir. bu cumleyi hakli cikarma egilimi gosteren bir arguman bu olabilir. yine de cok buyuk bir genellemeye giden bir onergedir kendisi.