*

şükela:  tümü | bugün
  • phy: olasiliklarin hepsi, muhtemellerin alayi.
    mecaz: davranislariyla ornek olan uzay.
  • matematiğin, elinin uzanamadığı yerleri kendisininmiş gibi göstermek amaçlı işaret ettiği uzay. kaldı ki olasılık hususunda bile matematiğin kendini var etme çabası anlaşılır değildir. bir zarı attığımızda 5 gelme ihtimali 1/6'dır ve burada örnek uzay (1,2,3,4,5,6)'dır. lakin hiç 5 gelmeyebilir. ve yine hep 5 de gelebilir. tamamen 2x2=4 kesinliğinden uzakta, kanımca hiç rasyonel olmayan bir durumdur ki(bu söyleyeceğim matematik içre bir kuşkuculuk sayılsa da) kadercilik demekle de aynı şeyi pekala anlayabiliriz. bir zarın yazgısını matematiğe bulaştırmak, bir ateistin tanrıyı bulmayayım derken bizzat tanrıya doğru hareketidir. olası bir tanrı zannı, gelecek olası bir sayı ile; "olasılık" kelimesinin kaypaklığından nasibini almış matematik dışı öğelerdir.
  • bir deneyde çıkabilecek bütün sonuçların kümesine örnek uzay denir. örneğin deneyimiz bir paranın 2 kere atılması ise örnek uzay; e={(y,y), (y,t), (t,y), (t,t)} olur.
  • bir olasilik teorisi kavrami. sonucu rastlantisal olarak belirlenen bir deneyin butun olasi sonuclarini barindiran kumedir. mesela bir yazi tura deneyinin orneklem uzayi su kumedir: {yazi, tura}. arka arkaya iki kere yazi tura atiliyorsa orneklem uzayi su kume olur: {yazi-yazi, yazi-tura, tura-yazi, tura-tura}. orneklem uzayi sonlu olmak zorunda degildir. mesela bir dart tahtasina ok atiyorsak orneklem uzayimiz dart tahtasi uzerindeki tum noktalardan olusacaktir.

    ingilizcesi sample space, almancasi stichprobenraum, fransizcasi espace échantillon'dur.
  • bir de dışardan bakılan versiyonu bulunan uzay*.
  • eğer kitleniz şehirdeki diyetisyenlerin hastaları ise asla oluşturamayacağınız uzay, sample space.*
  • örnek uzay ile ilgili yapılabilecek en büyük hatalardan biri onu büyütüp küçültmeye kalkarken yapılır. örnek uzaydaki verilerin kendisi eğer bir kaynaktan geliyorsa, örneğin bir oracle* - bu böyle bir şeyler üreten ama içini bilmediğiniz bir kutu - size 0 veya 1 üretiyorsa bu kaynaktan elde edilen n tane veri üzerinde istatistik veya olasılık ile ilgili sonuç çıkarmak gerçekten zordur. bu hata nasıl oluşur kısmına gelirsek mesela oracle’dan 10 tane değer alalım. 3 tanesi 0, 7 tanesi 1 olsun. 0 gelme ihtimali 0.3'tür diyemeyiz. belki 10 tane daha veri alınca hepsi 1 gelecek ve 0.15 olacak olasılık. ya da tersinde olabiliri elinizde 100 tane 0,1 grubu var ver içinde 3 tanesi 0, 97 tanesi 1. 10 tane 0,1 değeri olsa idi 0 oranı - olasılık demek zor olduğundan - ne olurdu? 0.3 olabilir belki hiç de olmaz.
    ha, ne zaman büyütürken ve küçültürken sorun çıkmaz. bu da yine kendisi bir istatistiktir. şöyledir: örneklemler kendi içinde düzgün dağılım gösteriyorsa büyütüp küçültmek sorun çıkarmaz.
  • bir olasilik olayinin mumkun olan tum ciktilarinin olusturdugu kumeye denir.

    ornegin, zarin havaya atilmasi deneyinde, ornek uzay o={1,2,3,4,5,6} olur. s(o)=6 seklinde gosterilir.

    (bkz: sample space)
  • tavırları ve edepli davranışlarıyla diğer uzay arkadaşlarına örnek olan bir kardeşimiz.

    sınıf arkadaşları:

    (bkz: hilbert uzayı)
    (bkz: calabi-yau uzayı)
    (bkz: dört boyutlu uzay zaman)
    (bkz: amberin zaman)
    (bkz: 11 boyutlu membran uzayı)