şükela:  tümü | bugün
  • unlu osmanli korsan
    barbaros hayrettin'in kardeshidir
    yunanca, arapca, italyanca, fransizca ve ispanyolcayi ana dili gibi konusharak cahil korsan imajini yerlebir etmishtir
    yavuz sultan selim zamaninda osmanli donanmasina katilmish, ve ozellikle ispanyollara karshi onemli zaferler kazanmishtir
    1518'de garcia de tineo kumandasindaki ispanyol donanmasina karshi cezayir'de yapilan salado savashinda sehit dushmushtur
  • ebu yusuf nurullah yakub'un ogludur. rodos sovalyelerine esir dustu. esirlikten kurtulunca, memlüklü sultani kansu gavri'nin hizmetine girdi. misir donanmasi ile birlikte iskenderun korfezinde bulunduğu sirada rodoslularin saldirisina ugradi. korkud celebi'nin verdigi bir gemi ile korsanliga basladi. italya kiyilarini yagmaladi. yavuz sultan selim padisah olunca, anadolu kiyilarini birakarak iskenderiye'ye gitti. cerbe adasına yerlesti. kardesi barbaros hayreddin pasa burada kendisine katıldı.
  • midilli 1474 - cezayir 1518

    ebu yusuf nurullah yakub'un oğlu. midilli'de doğdu. hızır ve ilyas reis'lerin ağabeyidir.kardeşi ilyas reis ile birlikte deniz ticareti yaparak hayata atıldı.

    böyle bir sefer sırasında rodos şövalyelerine esir oldu. esirlikten kurtulunca memluklu sultanı kansu gavri'nin hizmetine girdi ve mısır ince donanmasının başına getirildi. mısır donanmasıyla birlikte iskenderun körfezinde bulunduğu sırada rodosluların saldırısına uğradı.

    yavuz selim'in ağabeyi sultan korkut'tan büyük yardım gördü ve korkut çelebinin verdiği 18 oturaklı bir gemiyle korsanlığa başladı. bu gemisi de rodoslular tarafından ele geçirildi. korkud çelebi ona 22 oturaklı bir gemi daha verdi. oruç reis italya kıyılarını yağmalamaya başladı. yavuz sultan selim padişah olunca (1512) anadolu kıyılarını bırakarak iskenderiye'ye gitti. iskenderiye'den sonra cerbe adasını kendisine merkez yaptı. kardeşi hızır reis de burada kendisine katıldı. kısa zamanda fransa ve italya arasındaki sulara hakim olunca avrupa devletleri endişelendiler.

    tunus sultanı mulay muhammed ele geçirecekleri ganimetten 1/8 pencik ve 1/50 liman vergisi vermeleri şartıyla oruç reis'e halk-ül vad kalesini verdi. buradan yapılan çıkışlarda ispanyol ve italyan gemilerini ele geçirdi, kızıl saçlı ve sakallı olması sebebiyle italyan ve ispanyollar tarafından barbarossa adı verilen oruç reis'in ünü bütün batı akdeniz'e yayıldı.

    bicaye kalesine sığınan ispanyol gemileriyle yaptığı bir çarpışma sırasında kaleden atılan toplarla kolundan yaralandı. bu yaralı kolu daha sonra kesildi. piri reis'in emrinde 6 gemiyi istanbul'a yolladı. piri reis, yavuz sulatan selim'e oruç reis'in gönderdiği hediyeleri sundu. yavuz sultan selim de oruç reis'e elmas kabzalı iki kılıç, iki hil'at ve iki gemi gönderdi. bu sırada oruç reis cicelli kalesini ele geçirdi. bicaye kalesini de ele geçirmek için çatıştıysa da başaramadı. cicelli'ye geri döndü. burada berberi kabileleri arasındaki anlaşmazlıklara karıştı; berberi reislerinden abdülaziz ile kuko ahmet arasındaki anlaşmazlıkta abdülaziz tarafını tuttu, böylece berberiler arasındaki nüfuzu arttı. cezayir şehri halkı kendilerini ispanyollardan kurtarması için oruç reis'e başvurdu.

    oruç reis cezayirlilerin bu çağrısını kabul etti; 21 gemi ve karadan da 500 kişilik birlikle cezayir üstüne yürüdü (1516). kısa zamanda şehre hakim oldu. ispanyollar cezayir limanı ağzında bulunan adaya (penon d'alger) çekilmek zorunda kaldılar. cezayir'in oruç reis'in eline geçmesini istemeyen ispanyollar don diego de vera kumandasında 180 parçalık donanma ve 15.000 kişilik bir ordu ile şehri almak istedilerse de başaramadılar. oruç reis ispanyolların müttefiki olan yerli kabileleri yendi ve cezayir'in 150 km batısındaki tlemsen kalesini ele geçirdi. cezayir'de yönetimi düzenlemek için kardeşleriyle iş bölümü yaptı. cezayir'in doğu kısmının yönetimini hızır reis, batı kısmının yönetimini ise oruç reis üstüne aldı. bütün ülkede nüfus ve arazi sayımı yapıldı. ispanyol nüfuzu altında bulunan tlemsen hükümdarlarına bağlı olan kal'atül kıla ve sonra da tlemsen alındı.

    ispanyollar tlemsen'i oruç reis'den geri almak ve eski hükümdarı tekrar başa geçirmek için don martin d'argote kumandasındaki bir kuvveti cezayir'e yolladılar. ispanyollar önce kal'atül kıla'yı aldılar. oruç reisin kardeşi ishak ispanyollar tarafından şehit edildi.

    daha sonra marki de comares komutasındaki bir ordu tlemsen'i kuşattı. oruç reis ispanyolların ve onlarla işbirliği yapan yerlilerin saldırılarına karşı 6 aydan daha fazla bir süre dayandı. sonra yanında kalan 40 kadar adamıyla kaleden çıktı. ispanyol hatlarını yardı. arkasından gönderilen garcia de tineo kumandasındaki ispanyollar ile salado ırmağında yapılan son bir savaşta şehit oldu. hızır reis (barbaros hayreddin paşa) cezayir emiri olarak ağabeyinin yerine geçti (1518).

    http://www.denizce.com/orucreis.asp
  • salado ırmağındaki son çarpışmasında büyük bir babalık yapan kumandan. az sayıdaki askeri düşmanı oyalarken, kendisi ve bir grup askeri karşıya geçip köprüyü imha etmeyi planlar. tam havaya uçuracakken karşıda kalanlardan biri "oruç baba, bırakma bizi" diye bağırınca dayanamayıp geri döner ve bunu görüp kendisine katılan askerleriyle birlikte şehit olur.
  • ölümünün kanıtı olarak başı kesilerek ispanya kralına gönderilmiştir. zira pek çok muharebede oruç reis'in öldürüldüğü haberleri çıkmasına rağmen baba oruç hep geri gelmiştir.
  • idrak ettiğimiz ayın mana ve ehemmiyetine binaen (bkz: ccc oruç reyiz ccc)
  • ele geçirdikleri kaleyi aylarca dışarıdan yardım almadan savunmalarına rağmen sonunda teklif kaleyi kuşatanlardan gelir. kaleyi bize bırakın, biz de çıkıp gitmenize izin verelim derler. reis leventleriyle konuşur. ölmekten iyi olduğuna karar verirler. nitekim kaleyi teslim edip yola çıkarlar. başından beri gitmelerine izin vermek gibi bir planları olmayan düşman askeri ırmağı geçerken yetişir gazilere. canınızı kurtardığınız yetmedi mi, silahlarınızı da isteriz derler. baba oruç bir iki cümle söyler leventlerine:

    "gelin oğullar! eğer beni dinlerseniz, kafirlere silah vermektense hemen cümlemizin kırılması avladır. ölüm hayattan ahsen ve a'ladır. imdi oğullar, er ölür adı kalır, at ölür meydanı kalır. dünyaya gelenin ölüm şerbetinden içmesi elbette muhakkaktır. sizinle bir nam bırakalım ki kıyamete kadar dillerde destan olalım!bir daha sizlerle cenneti a'lada buluşalım.* "

    sonra döner düşmanına, dirsekten aşağısı kesik koluna yasladığı tüfeğinden bakarken; "işte bizler adama silahı pusatı böyle veririz." der ve azı çoğu bin denizci yirmi bin kişilik ordunun içine dalar.
  • inci sözlük'te var olan ekşi engine'nin ekürisi.
  • arouj ya da aruj olarak da gecer yabanci kaynaklarda reisin adi.