şükela:  tümü | bugün
  • 1908 seçimlerine katılan üç partiden biri. gelenekçi liberal sınıfın tomurcuk halidir, seçimlerde başarısız olmuşlardır.
  • osmanlı devleti'nde meşrutiyetin 14 temmuz 1908 tarihinde ikinci kez ilan edilmesinden sonra kurulan islamcı bir siyasal partidir. ittihat ve terakki partisi'ne karşı kurulmuştur, osmanlıcılığa karşı islamcılığı, meşrutiyete karşı monarşiyi, alman emperyalizmine karşı ingiliz emperyalizmini savunmuş padişah ii. abdülhamid tarafından destek görmüştür. yönetimi ele geçirmek ve amaçlarını gerçekleştirmek amacıyla 13 nisan 1909 tarihinde, istanbul'da 31 mart ayaklanması'nı çıkarmıştır. bu ayaklanmanın hareket ordusu'nca bastırılmasından sonra da parti kapatılmıştır
  • kısacası ahrar fırkası, osmanlıcası fırka-ı ahrar olan ve ikinci meşrutiyet döneminde ittihat ve terakki karşısındaki ilk muhalif oluşumdur. köken olarak jön türkler'in paris kongresi sırasında aralarında görüş ayrılığına düşmeleri ertesinde, jön türkler'den olan prens sabahattin görüşünü paylaşanlarca kurulmuştur.

    said-i nursi** ve prens sabahattin'in de* destek verdiği bilinen ingiliz yanlısı bu fırka, ekonomik alanda liberalizm, sosyal alanda ise, dönemde adem-i merkeziyetçilik olarak bilinen, eyalet sistemi'ni savunmaktadırlar.

    dönemde büyüyen olayları bir ingiliz kışkırtması sanan 2. abdülhamit, meşrutiyet'in ilan edilmesi için sürekli kendisine baskı yapan ittihat ve terakki cemiyeti'ni de şaşırtmak için siyasi bir hamle yaparak beklenmedik bir zamanda 2. meşrutiyet'i ilan etmişse de, ittihat ve terakki kısa bir bocalama ertesinde sokakları ve yönetimi hegemonyasına almayı başarabilmiştir. tabii ki bu durum 2. abdülhamit'i telaşlandırmış, ingilizleri ise diş geçiremedikleri ittihat ve terakki karşısında yeni bir güç yaratmak yönünde teşvik etmiştir. böylece, hali hazırda ingiliz mandasını savunan ahrar fırkası, hem ingilizlerin, hem de abdülhamit'in gözdesi haline gelmiş ve böylece ahrar fırkası da aradığı desteği bulmuştur.

    araya not: ingilizler dönemde ittihat ve terakki'ye diş geçiremediklerinden dolayı, daha kolay hükmedebilecekleri abdülhamit'in tarafını tutmaktadırlar.

    padişah yanlılarının ve ingilizlerin sürekli olarak destekledikleri ve de bizzat düzenledikleri ittihat ve terakki karşıtı ayaklanmalar ve eylemler neticesinde, hesapsızca girişmiş oldukları 31 mart ayaklanması, ingilizlerin bir anda gözlerini kamaştırmış ve osmanlı'yı bir mısır yapabilmek için(*) ellerine fırsat geçtiğini düşünmüşlerdir. böylece ahrar fırkası ve ittihad-ı muhammedi fırkalarının da kışkırtmaları ile 31 mart ayaklanması topyekun bir ittihatçı avına dönüşmüştür. ancak, eylemcilerin plansızlıkları ve örgütsüzlükleri selanikten gelen hareket ordusu karşısında varlık gösterememelerine neden olmuş, neticesinde de isyan bastırılmıştır.

    ahrar fırkası, bu ayaklanmanın bastırılmasıyla birlikte siyasal alandan silinmiş, üyelerinin büyük bölümü yurt dışına kaçmış ve 30 ocak 1910 günü de fırka lideri nurettin ferruh bey partinin feshini bildirmiştir.

    (*)ingilizler'in osmanlı'yı bir mısır yapma projeleri:

    bu konuda fransız büyük elçisinin söylemine göre, osmanlı duyun-u umumiye idaresindeki ingiliz delegesi sir adam block, “mısır’ın anısıyla mestti” ve kendisine de şu açıklamada bulunmuştu:

    “biz orada mısırlı bakanları görev başında bıraktık; ama her birinin yanına bir ingiliz müsteşar verdik. bakan elini hiçbir işe süremez; herşeyi müsteşar yürütür. burada da aynısını yapmak gerek.”

    - mısır projesi için kaynak: stefanos yerasimos, azgelişmişlik sürecinde türkiye, s. 1064
  • kurucuları;
    nurettin ferruh bey,
    ahmet fazlı(genç türklerden),
    kıbrıslı tevfik, şevket, nazım beyler
    celalettin arif bey,
    mahir sait bey(genç türklerden)

    ''şevket süreyya aydemir, enver paşa, cilt ll, sf:90-91.''
  • fıkra okumaya gelmiştim. üzdünüz beni.
  • osmanlı imparatorluğunun son demlerinde liberal ve adem-i merkeziyetçilik akımları ile ön plana çıkmış siyasi oluşum. https://youtu.be/8fpqjv-d0m4
  • geleneksel türk sağının öncül partisidir.