1. osmanlıların deniz gücüyle ilk tanışmaları 14.yüzyılda karesioğulları beyliğini miras yolu topraklarına katmalarından sonradır. gelibolu'da üslenen bir donanma kurmuşlarsa da bu güç pek etkili olamamıştı. osmanlı donanmasını bir anda akdenizin efendisi yapan şey,yavuz sultan selim ve kanuni sultan süleyman devirlerinde mısırın ve kuzey afrikanın imparatorluğa katılması oldu.yüzyıllardır korsanlıklarıyla avrupaya kök söktüren kuzey afrikalı berberi denizcileri merkezi otoriteye bağlanınca ölümcül bir donanma haline geldiler. barbaros ve turgut reis gibi türk denizcileri akdenizi bir türk gölüne dönüştürdü.ne var ki bu başarılar kısa ömürlü oldu.1565 malta kuşatması yenilgisi avrupalıların batı akdenizi güvene almasını sağladı.nihayet 1571 inebahtı felaketi ile yetişmiş denizcilerin çoğunun kaybı sonucu osmanlı donanması sürekli bir düşüşe geçti. 18. yüzyıl başlarında osmanlı donanması bir reform sürecine girerek yelkenli savaş gemilerini benimsedi. ancak kalyonlardan oluşacak bir filoyu işler halde tutmak için gerekli kalifiye personeli yetiştirecek ve giderlerini sağlayacak merkezi otoriteden osmanlı yoksun olduğu için bu donanmanın değeri sınırlı oldu. nitekim 1770 çeşme faciası ve 1827 navarin felaketi gibi yıkıcı yenilgilere uğramaktan kurtulunamadı. 19. yüzyılın ikinci yarısında sultan abdülaziz buharlı ve zırhlı gemilerden oluşan güçlü bir donanma oluşturdu. ancak endüstri yoksunu osmanlı devleti sanayi devriminin ürünü olan bu gemileri etkin halde tutmak için gereken yedek parça ve silahlarda tamamen dışa bağımlı olduğu gibi, masrafları karşılayacak istikrarlı bir maliyeye de sahip değildi. nitekim abdülaziz devri osmanlı donamasının bir güç arzettiği son dönem oldu. izleyen ikinci abdülhamid saltanatında donanma hem politik olarak kuşkulu görüldüğü hem de para yokluğundan dolayı haliç'de çürüdü. 1908 devriminden sonra jöntürk yönetimi can havliyle bir donanma inşa programı yürütmeye çalıştıysa sonuç çok az ve çok geç idi. balkan savaşı sırasında osmanlı donanması eski peyki yunanistan'ın genç donanması karşısında tam bir başarısızlığa uğradı. izleyen birinci dünya savaşında bireysel bazı osmanlı gemileri büyük kahramanlıklar gösterse de genel görünümde osmanlı donanması aciz bir hurda demir yığınından başka birşey değildi. çağdaş ve dengeli bir türk donanmasının inşası ancak cumhuriyetin sonraki yıllarında mümkün olabildi.

    (bkz: kadırga devrinde osmanlı donanması)
    (bkz: yelken devrinde osmanlı donanması)
    (bkz: buhar devrinde osmanlı donanması)
  2. üç defa yakılan donanma.1771 çeşme, 1827 navarin, 1853 sinop.
  3. "en parlak dönemlerini 16. yüzyılda yaşayan, akdeniz ve atlantik’in batı kıyılarını haraca kesen, ingiltere, irlanda, izlanda’ya kadar akınlar yapıp, londra’nın thames nehri’ne kadar girmekten çekinmeyen faslı ve cezayirli korsanlar gerçekten çok ilginç bir topluluktu. çoğu avrupalı, özellikle de hollanda kökenli olan bu korsanlar, müslümanlığı kabul ederek “dönme” oluyorlardı. barbaros’tan murat reis’e kadar osmanlı imparatorluğu’nun ünlü kaptan-ı deryaları hep bu “dönme” denizcilerdi. osmanlı onları, onlar da osmanlı’yı kullanarak, yüzlerce yıl akdeniz’e egemen oldular."

    korsan ütopyalarından.
  4. selim deringil'in carl brown'dan alıntıyarak belirttiği gibi "19 yüzyıl başlarında dünyanın en büyük üçüncü donanmasıydı; yüzyılın son çeyreğinde ise, ingilizleri kaygılandıracak sekilde basra körfezi boyunca nüfuzunu genişletmeyi fiilen başarabilen bir donanmaydı.
  5. dört kez ateşle imtihan edildi; 1571 inebahtı, 1770 çeşme, 1827 navarin, dördüncüsü 1853 sinop'tur.
  6. bahtsız bir donanmadır. dört defa yakılmış olmakla kalmamış bir sefer de kaçırılmıştır. sultan abdülmecid in tahta çıktığının ikinci gününde (1839) zamanın kaptan-ı deryaahmet fevzi paşa donanmayı çanakkaleden kaçırıp mısır valisi kavalalı mehmet ali paşaya teslim etmiştir. donanma ancak 1841 de mısırın imtiyazlı eyalet statüsüne geçmesi ve kavalalının sülalesinin mısır valiliğini miras yoluyla elde tutmasına izin verilmesi sonucunda geri alınmıştır.
  7. osmanlı donanması tarihin en acı dönemini, 2. abdülhamit zamanında yaşamıştır.

    amcası abdülaziz'in dolmabahçe'deki yalısına çevrilen donanma topları ile tarihin derinliklerine gitmesi; 2. abdülhamit'te büyük bir korkuya sebep olmuş ve osmanlı donanmasını haliç'e hapsetmiştir. bununla ilgili tarih kitaplarında müthiş bir resim var.

    30 küsur senelik saltanat boyunca haliç'e demirlemiş gemiler, bu boyunduruktan çıktıklarında; osmanlı'nın dünya denizcilik tarihinde artık donanma adında bir varlığı yoktu. yerine; paslanmış, dipleri midye bağlamış, teknolojisi eskimiş hurda yığınları kalmıştı...

osmanlı donanması hakkında bilgi verin