şükela:  tümü | bugün
  • (bkz: kireclenme)
  • osteoartrit, halk arasında kireçlenme, dizin sıvısının bitmesi olarak bilinen dejeneratif bir eklem hastalığıdır.

    hastalık kadınlarda daha fazla görülmektedir, yalnız bir istisna ile. kalça ekleminde görülen osteoartrit kadın ve erkeklerde eşit oranda görülmektedir. kadınlar genellikle diz osteoartritinden çekmekte iken, erkekler vertebra* ve kalça eklemi osteoartritinden muzdariplerdir.

    peki bu hastalık nedir, ne değildir?

    tekrar eden travma veya eklemlere binen aşırı yük nedeniyle kemiklerin üzerinde şok emici görev yapan kıkırdak doku aşınmaya başlar. zamanla bu kıkırdak üzerinde, dokuların hasar alıp iyileştikten sonra bulundurduğu skar dokusuna benzer fibrilasyonlar ortaya çıkar. daha sonra bu kıkırdak aşınmaya başlar. bir yandan da horizontal doğrultuda osteofitler oluşmaya başlar. bu süreçte kıkırdak yeterince aşınırsa eklemi oluşturan kemikler birbirlerine sürtünmeye başlayabilir. hasta için en acı verici durum kemiklerin birbirine sürtünmeye başladığı durumdur.

    hastanın doktora başvurmasındaki temel neden hissettiği ağrıdır. eklem ağrısı ile gelen hastada sabah katılığının 30 dakikadan az olması, sekonder olarak gut, psödogut, marfan sendromu gibi hastalıklarının olması osteoartriti düşündürür ama tanıyı kesinleştirmek için direkt xray grafiye ve bazı kan testlerine ihtiyacımız vardır.

    direkt grafide eklem etrafında osteofitler görmek, eklem aralığının azalması, belki diz eklemini inceliyorsak menisküslerin kalsifikasyonu* yine osteoartriti düşündürür. olası diğer eklem hastalıklarını da kandaki antikorları kontrol ederek dışladıysak tedaviye geçeriz.

    tedavi dediysem, osteoartrit eklemi kullanmakla artan bir hastalık olduğundan, tam olarak bir iyileşme sağlanamaz. hastaya önce, osteoartrit için en güvenilir ilaçlarımız olan asetaminofen**ve 2. seçenek olarak topikal* nsaid*başlanır. bunlardan fayda görmeyen hastaya sırasıyla oral nsaid, opioid analjezikler ve intratekal enjeksiyonlar yapılarak hastanın ağrısı dindirilmeye ve yaşam kalitesi artırılmaya çalışılır. sağaltımda en çok dikkat ettiğimiz 2 şey, hastanın fonksiyonel disabilite yaşamaması ve ağrı çekmemesidir.

    ilaçlara rağmen ağrısı geçmeyen ve eklem açıklığı problemli olan hastalarda, son çare olarak cerrahi ile protez eklem uygulaması yapılır.

    not: eğer eklemde simetrik tutulum görüyorsak osteoartriti sekonder olarak değerlendirip altında yatan sebebi tedavi etmemiz gerekir.

    edit: birkaç noktaya daha değineceğim. osteofitlerden -kemiksi çıkıntılardan- bahsetmiştik. osteoartrit eğer proksimal ve distal interfalangeal eklemleri tutmuşsa, distal eklemdeki osteofitler heberden, proksimaldeki osteofitler bouchard nodülleri olarak adlandırılır. osteoartrit aynı zamanda hareketle artan kronik ağrı sebebidir.

    edit2: hegel kim lan ekledi, "4 5 senelik bir bilgi vereyim, dejenerasyonun sadece kıkırdaktan değil, kemik kıkırdak sinoviya labrumlar menuskusler vs hepsinden aynı anda başladığı bulundu. tabi güncel bilgi olduğu için çoğu kaynakta yanlış geçiyor."
  • cerrahide koruyucu hekimlik yaklaşımıyla artroskopik debritman veya osteotomiler tedavi edilmemiş gelişimsel kalça displazisi, sizde varus deformitesi durumlarında yük dağılımının önlemek amacıyla tercih edilebilirken; eklem aralığı iyice daralmış son dönem hastalara omuz, kalça ve dizde total eklem protezi; ayak bileğinde olanlara artrodez uygulanmaktadır.
    edit:lenmiştir
  • (bkz: eklem faresi)