şükela:  tümü | bugün
  • 'aşırı tanı' anlamına gelen tıbbi terim. bir süre sonra modern tıbbın popüler başlıklarından biri olacak.

    bir hastalığı teşhis ederken, klinik olarak hiçbir bulgusu ve anlamı olmayan ve ileride de hastalık hali oluşturmayacak durumları tespit etmeye verilen isim.

    şöyle örnek verelim; insan vücudunda her zaman kontrolsüz büyüyen hücreler olur ve bunlar immün sistem tarafından fark edilerek yok edilir. yani kanser dediğimiz hastalık aslında vücudumuzda sürekli olarak oluşup yıkılan bir süreçtir. ne zamanki bağışıklık hücreleri bunları fark edip öldüremez ve bu hücreler kontrolsüz büyümelerine devam ederlerse kanser klinik olarak ortaya çıkar.

    bu süreçte kanser klinik olarak oluşmadan önceki herhangi bir aşamada görüntüleme ya da başka değerlendirme yöntemleriyle kanser tespit ettiğimizi zannedebiliriz, işte buna overdiagnosis diyoruz.

    ya da çektiğimiz akciğer tomografisinde, kalpten çıkıp akciğere giden pulmoner arterin dallarından herhangi birisinde küçük bir pıhtı görebiliriz, ki bu hasta için hiçbir zaman bir risk oluşturmayacak kadar küçük bir pıhtıdır, ama biz damar tıkanıklığı için tedaviye başlarız. bu pulmoner emboli de overdiagnosise örnek olabilir.

    peki bunu niçin bir sorun olarak görüyoruz? çünkü sonucunda overtreatment (aşırı tedavi) yapıyoruz. verdiğimiz her tedavinin yan etkileri olduğunu düşünürsek aşırı tanıdan ve tedaviden neden kaçınmamız gerektiğini fark edebiliriz.

    hiç gereği yokken insanlara kemoterapi ya da radyoterapi başlayabiliyoruz. ya da gerekmediği halde kan sulandırıcı başladığımız hastalar beyin kanaması ya da mide kanaması geçirebiliyor. ve hastanın hayatı boyunca hiç zarar görmeyeceği bir durumu tedavi edelim derken hastaya zarar veriyoruz.

    teknoloji çok gelişiyor, tıpta da bundan çokça faydalanıyoruz ama çok detaylı görmek, insan vücudunu milimetreler bazında değerlendirmek insan fizyolojisi ile çok uyuşmuyor gibi görünüyor. bu dengeyi yakaladığı zaman modern tıp bir seviye daha atlamış olacak.