şükela:  tümü | bugün
113 entry daha
  • özgür irade kesinlikle olmayan bir olgudur. böyle bir şeyin olabilmesi için insanın bütün varlıklardan, doğal afetlerden, dış etkenlerden izole şekilde yaşaması gerekir. böyle bir şey mümkün olmayacağı için de durum imkansızlaşır. insanın karar ve seçim mekanizması belki özgür bir irade gibi algılanabilir fakat bu bir yanılma olacaktır. biz sadece bizim isteğimiz dışında gelişen durumlar arasında hayvanlardan farklı olarak bir seçim yapabiliyoruz ya da karar verebiliyoruz ama yüzlerce dış etken özgür irade denen kavramı zaten yok ediyor.
  • olmayan şeydir. hangimiz yarın işe özgür irademizle gidiyoruz. yiyorsa gitme!
  • vazifeli varlıklar gerekli tecrübeleri yaşayabilmemiz amacıyla, şartları ruhumuz için en uygun olacak hale getiriyor. neticede intihar edip tüm planı bozmak elimizde. ancak yaşamaya devam ettikçe plana da hizmet etmiş oluyoruz. kısmi bir özgür irade mevcut sadece ve hiçbir şey tesadüfi değil.
  • büyük bir bahçenin içinde takılıyoruz. sınırları görmüyor oluşumuz ve bahçede gönlümüzce koşmamız bize özgür irademiz varmış gibi hissettiriyor. hele bir o bahçeden çıkmaya çalışalım o zaman görürüz dikenli çitleri. kendimizi kandırmayalım. ne özgürüz ne de...
  • allah'a sürpriz yapamıyoruz, bu durumda özgür irade falan hikaye..
  • kuran'a inanıyorsanız özgür iradeniz güya vardır.

    sizi yaratan biri var ve sizin tam olarak nasıl davranacağınızı belirliyor, kaderiniz belli. e bunların hepsi belliyse ve sizi yaratan biri varsa, o zaman neler yapacağınız belirlenmemiş midir? belirlenmişse sizin özgür iradeniz yoktur, yalnızca programlanmışsınızdır.
  • bu konuyla ilgili biraz olsun kafa karısıklıgını gideren bir yazı okumustum. yazıda söyle diyor:

    "her şeyin kökenine baktigimizda bilincin, biyolojiye, onun kimyaya, onun fizige, onun da matematige dayandıgını görürüz. elektronlar saga ya da sola canı istedigi, yani özgür iradesi olduğu icin degil de fizik kanunları onu öyle yapmaya zorladıgı icin döner. bir elektronun davranısı aşırı derecede kaotik karmasıklıgı nedeniyle belirlenemez olabilir ama yine de belirlenmistir. hepimiz atomlardan olustugumuza ve fizik kanunlarına baglı olarak son derece karmasık bir sekilde düzenlendigimize göre bizim davranıslarımız da belirlenmistir. fakat tıpkı elektronlarda oldugu gibi bizim davranıslarımız da son derece kaotik bir karmasıklıga sahip oldugundan belirlenemezdir.

    aldıgımiz kararları özgürce aldıgımızı zannetsek de aslında öyle degiller. aksine bizi etkilediginden bile haberimizin olmadıgı pek çok etken tarafından belirlenmektedirler.
    o zaman 'kontrol bizde degil' gibi düsünebilirsiniz ancak boyle dusunerek belirlenimcilikle kaderciligi karıstırmıs olursunuz.

    makrokozmik bakıs acısından her sey belirlenmistir. yine de her bireyin mikrokozmik bakıs acısından hicbir sey belirlenmis degildir; cünkü hic kimse daha sonra neler olacagını bilmiyordur. bizi karar almaya zorlayan sayısız dıs etken vardir. örnegin, eğer yağmur yagarsa şemsiyemizi açarız. bu karar belirlenmis olmasına ragmen bize aittir cünkü bizim tarafimızdan önceden belirlenmemektedir; fizik kanunları o sırada yagmur yağmasını söyler ve beynimizdeki yazilım da semsiye acmanın bu dıs etkene verilecek uygun bir tepki olduguna karar verir. özgür irade simdiki zamanla ilgilidir. fakat gecmiste yaptıklarımızı degistirmemiz mümkün degildir. olan olmuştur. yani gecmis belirlenmistir. eger hem gecmis hem de gelecek, farklı boyutlarda olsa da, mevcut ise öyleyse gelecek de belirlenmistir.

    bilim her olayın bir sebep ve sonucu oldugunu kesfetti ve sebepler onceki olayların sonucları ve sonuclar da sonraki olayların sebebidirler. eger bu aralıksız sebep-sonuc iliskisini en sonuna kadar götürürsek marquis laplace'in on sekinci yüzyılda tespit ettigi gibi, evrenin simdiki hali de onun onceki halinin sonucu ve kendinden sonra gelecek olanin da sebebidir. eger tüm maddeyi, enerjiyi, n'inci dereceden tüm kanunları bilebilseydik bütün gecmis ve gelecegi de hesaplayabilirdik. laplace'in* de dedigi gibi gecmis ve gelecek gözlerimizin onunde belirmis olurdu.

    bunun sonuncunda "her sey belirlenmistir" diyebiliriz. bir bakımdan gecmis ve gelecek de mevcuttur. gelecegi degistiremeyiz; cünkü onlar farkli zamanlardaki aynı seydir. bu yüzden gecmis gibi gelecek de belirlenmistir. mekan ve zaman aynı seyin farklı tezahurleridir. gecmis ve gelecek aynı zamanda olmasa da vardır.

    her seyin belirlenmis olması, olmus olmakta olan ya da olacak olan her seyin zamanın baslangıcında bilindigini gosterir. "
  • ''benlik yoktur, ruh yoktur, tin yoktur, zihin yoktur, akıl yoktur.'' (bkz: u.g.krishnamurti)

    irade ya da(bkz: geist) istersen (bkz: maya) bilinmeyen bir terimlerin en şahşalısıyla cevap veriniz: bir anlam bulma noktasında bir şey çıkmayacaktır. hafızamdaki irade mi hmmm beynim ve ben mi? olsaydı bilirdim! o da irade dediğimizde buruk bir afallamış aklımızdan öteye bir şey pek kalmıyor... sıçıp sıvadığım akıttığım beden ve iki-üç biyolojik külfetin, dağılan arta kalanı belki olurdu.

    (bkz: eugene ıonesco) bu "yaşamayı istemek" sözünün de hiçbir anlamı yok.

    arzularla doluysam bu iradenin yükümlülüğüdür gibi apansız saçmalıkları baş tacı yaptıkça, bunlarla süren tartışma boğuk tartışma girdabından başka hiçbir şey kalmaz geriye.

    ''ey, bilge! dolayısıyla, bu evrenin ötesinde bir şey olmadığı sonucuna varın. göze çarpana öncelik verin ve bilgimizin ötesinde olana sırtınızı dönün.''
    nastika (2.108.17)
  • birimiz ateist birimiz müslümansa, birimiz allah'a secde ederken diğerimiz allah'a küfür edebiliyorsa bu neye işarettir ahi? özgür irade değil midir bu?
47 entry daha