şükela:  tümü | bugün
  • özi'de bulunan ve aynı adla anılan, osmanlı imparatorluğunun en önemli sınır kalelerinden biri. özi kalesi, kırım yarım adasını kontrol altında tutan uç nokta konumundaki kılburun kalesi ile birlikte, stra­tejik açıdan osmanlı imparatorluğu'nun kuzey karadeniz'deki en önemli ka­leleri haline gelmiştir. bu önemi vezir yemişçi hasan paşa 1603 yılında iii. mehmed'e yazdığı telhisde “özi kalesi bir kaledir ki cümle karadeniz'in ve tuna yalılarının kilidi olmuştur” şeklinde vurgulamaktadır. i. abdülhamit zamanında kaybedilen kale, o kadar büyük bir üzüntü yaratmıştır ki; i. abdülhamit hatt-ı hümayun'da şu şekilde dile getirmiştir üzüntüsünü:
    "özi'nin düştüğü takriri âlimallah beni yeniden kederlendirdi; bu kadar müslüman erkek, kadın, küçük ve büyüğün kâfir elinde kalması beni mahzun eyledi. yarab! sen mâlik'ül mülksün. senden niyazım, ölmeden bu beldeleri tekrar müslümanların eline geçtiğini bana göster."
  • the osbournes meydan muharebesini takiben kaybettigimiz kalemiz. olmeden kalemizin tekrar metalcilerin eline gectigini gorme serefini bizlere bahset yarabbim.
  • sadaret tezkeresi okunurken sultan i. abdülhamid o denli üzülmüştür ki nüzul hasıl olmuştur. (bkz: kuğunun son şarkısı)
  • 1788 senesi kışında 150 bin kişilik rus çarlık ordusu tarafından kuşatıldı. çok çetin şartlarda geçen muhasara kale içinden verilen (hainler tarafından) istihbaratla son buldu. general potemkin tarafından topyekun imha emri verildi. üç gün içerisinde kadın çocuk ihtiyar dahil 25 bin civarında nüfus öldürüldü. felaket haberini alan i. abdülhamid üzüntüden felç geçirdi, iki gün sonra da vefat etti.
  • 16 aralık 1788'de rusların eline geçmesiyle hem halkı hem de i.abdülhamid'i kederlere boğan kale.kederin sebebi aslında kalenin kaybı değil gelen katliam haberleridir.kuşatma sırasında 20 bin kayıp verilmişken kalenin ruslar tarafından ele geçirilmediyle 25 bin kırım türkü katledilmiştir.bölgede 1990'dan itibaren kazılar yapılmıştır.eski kale bölgesinde bulunan toplu mezar 1788'deki savaştan kalmadır.iskeletlerde silah darbeleri sonucu vahşi ölümün izleri görülür.1997'de ise türk tarih kurumu desteğiyle kazılar yapılmış ve kaledeki 300 yıllık osmanlı hakimiyetine ait toprak üstünde herhangi bir veri bulunamamıştır.kalenin yeri bugün ukrayna'da bulunan ochakov'dur.
  • osmanlı kırım'ın geri alınması amacıyla rusya'ya savaş ilan eder. avusturya da rusya'nın yanında savaşa katılır ve hem kırım geri alınamaz hem de toprak kaybı yaşanır.

    ocak 1789’da rusların özi kalesi’ni ele geçirip buradaki 25 bine yakın savunmasız müslümanı kılıçtan geçirdiği haberi istanbul’a ulaşınca birinci abdülhamit bu sarsıcı gelişmenin ardından hastalanmış ve fazla yaşayamayarak 7 mayıs 1789’da vefat etmiştir. kale odesa yakınlarında bulunur.
  • 1788 yılında başlayan ve yaklaşık 6 ay kuşatılan osmanlı kalesinde tarihçi enverî'ye göre bulunan osmanlı askeri sayısı yaklaşık 12 bindir.