1. tüm islam dünyasını bir vucud kılalım fikri.. osmanlı'da da görülmüştür yıkılma çağı fikirlerindendir, araplardan kazık yiyince bırakılmıştır.. 3. dünya savaşı hadisesinden sonra tekrar gündeme gelebilir olay..
  2. özellikle ikinci abdulhamit'in elindeki hilafet gücüne dayanarak uygulamaya çalıştığı siyaset. çin'e kadar din heyetleri göndermiştir hilafet temsilcileri olarak. batılı devletlere karşı blöf olarak kullanmıştır bu manevi nüfuzunu. ama 1. dünya savaşı sırasında ittihatçıların baskısı ile beşinci mehmet reşat halife olarak tüm islam alemini cihada çağırdığında bu blöfün fos çıktığı görülmüştür. örnek verecek olursak, cihada katılmak bir yana osmanlı'nın kavmi necip diye yaladığı araplar bile arkadan vurmuştur halifenin ordularını.
  3. 19. yüzyılda islam liderleri tarafından ortaya atılan islami birlik düşüncesi. bu düşüncenin temelini, avrupalı'ların müslüman topraklarında hakimiyet kurmaları ve kısmen müslüman dünyasında yaşanan durgunlukta aramak gerekir.
    pan-islamism 19. yüzyılda müslüman liderlerinin çok tuttukları bir görüştür.bu müslüman liderlerin başını çeken osmanlı sultanı ve halifesi ll. abdülhamit müslüman dünyasında bu görüşü bütün müslümanlara yaymak için girişimlerde bulundu. bu konuda ilk adımı hicaz demiryolunun yapılmasıydı.
    panislamizmin önde gelen ideologlarından biri cemaluddin afgani, yaptığı konuşmalar ve yazdığı kitaplar ile, bu görüşün uzak topraklara da yayılmasını sağladı. bu görüşün diğer bir ideologu ise abdullah sahraverdi'dir. kendisi 1903 yılında londra'da panislamizm derneğini kurdu.amaç iki islami sekte olan şii ve sunni'leri birleştirmekti.

    abdülhamid'in ölmesi (1909) panislamizm hareketinin gerilemesine neden olmuştur. abdülhamid'in bütün islam unsurlarını biraraya getirmede başarısız olması, bu hareketin içinde bulunanları yeni bir arayışa sevketmiştir. fakat yapılan arayışların sonucu, islam evrenselliğine uygun olmaması yüzünden, tekrar başarısızlık olmuştur. birinci dünya savaşından sonra osmanlı'nın yıkılması ile saltanat kaldırılmış, ardından da hilafet kurumu feshedilmiştir (1924).
    islam dünyasının halifesiz kalması, bundan çok etkilenen hindistan müslamanlarını,yeni bir hilafetin kurulması konusunda girişime sevketmiştir.1926 yılında mekke ve kahire'de hilafet kongreleri yapılmış, fakat hiçbir sonuç çıkmamıştır.

    ikinci dünya savaşından sonra, panislamizm düşüncesi geride kalmış, yerini "neopanislamizm" almıştı.amaç, tek bir merkezi kurum altında bütün müslümanların birleşmesini amaçlayan panislamizmden farklı olarak, uluslararası camia çerçevesinde yapılacak faaliyetlerin eşgüdümlenmesidir.*
  4. dunya muslumanlarinin birligini savunan bu du$unce akimi, ii.abdulhamit zamaninda guc kazanir, balkanlardaki panslavizm in, islamcilikla a$ilabilecegini savunur.bu goru$, araplarin ingilizlerle i$birligi yaparak milliyetci ayaklanmalar cikarmasi ile iflas etmi$tir.
  5. tüm "pan"lar gibi bir rüya bir masal bir ütopya.. yine başka bir "pan" masal için;

    (bkz: peter pan)
  6. muhammed peygamber'den sonra tarih ve uygulamalar göstermiştir ki mümkün değildir.

    islam özelinde din, insanları bir arada tutmaya bir birlik oluşturmaya yeterli değildir.

    bakınız mesela peygamber eşi ayşe ile halife ali, muaviye ile halife ali kapışmaları peygamber dönemine en yakın kapışma ve çatışmalardır.

    gel yakın döneme, birinci dünya savaşına; osmanlı emperyallerle savaşırken arap aşiretlerinin kafa tutup ingiliz eteği öpmelerine.

    sonra yaklaşık 10 yıl süren ırak-iran savaşı, yine yakın dönemde.
    gel bugüne; başında bir diktatör olmasına rağmen sırf bunu indirecez diye ingiliz ve amerikanlara lojistik destek sağlayan başta kendi hükümetimiz olmak üzere suudi arabistan, katar emirlikleri falan sonra dön libya'ya: fransız bombardımanı ve yine kendi hükümetimiz desteği ile isyancılara para gönderilmesi vs ile içeride kaddafi diktatörünü devirecez diye emperyal devletlerin amaçları uğruna bir toprağın insanlarını birbirine kırdıran yine müslüman ülke(!) yönetimleri, tunus, mısır vesayre de vesayre.

    şimdi kalkmışlar içeride terör sorununu çözecez diye yine islamcılığa soyunuyorlar.

    pes pes pes, insan işte bu kadar cahil ve ahmak olduğu için tarih tekerrür etmekten imtina etmiyor.
  7. alev alatlı'dan günümüz konjonktürüne göre çözüm sürecinde izlenen yola dair bir yorum
    "
    ...
    - öcalan’ın nevruz’da okunan mektubunda, islami referansları öne çıkarması, sorunun çözümü için doğru anahtarın bulunduğunu gösteriyor mu?

    - islami referanslar abdülhamid han’a bile hizmet etmedi kutlu bey. ortadoğu’nun haline bir bakın. pakistan’a bakın, afganistan’a bakın, ırak’a bakın. niyetlenmeye görsünler, müslümanlar olsun, hıristiyanlar olsun, birilerini ötekileştirmek, birbirlerine girmek için bir mezhep, bir tarikat ille de bulurlar. imralı’dakine gelince, kolunun bir biçimde büküldüğü anlaşılıyor ama “nasıl”ı belli değil.
    ..." bağlantı

panislamizm hakkında bilgi verin