şükela:  tümü | bugün
  • nev-i şahsına münhasır bir hastaliktir. nörodejeneratif bir hastalık olduğu tanımı artık parkinson hastalığını tanımlamak için yetersiz kalmaktadır. beyinde saptanan patolojik değişimlerden önce diğer sistemlerde bozulmalar görülür. bu nedenle nörodejenerasyon hastalığın ilerlemesi sırasında görülen ekstra bir bulgu olabilir. bir çoklu organ hastalığı gibi düşünülebilir. bu nedenle semptom yelpazesi oldukça genistir. genel olarak hareket ile ilgili bozukluklarla insanların aklına gelir ancak hareket bozuklukları hastalığın yalnızca çok küçük bir bölümüdür. öncesinde 10 yıla hatta 20 yıla kadar uzayabilen bir dönemde duysal, gastrointestinal, genitouriner, noropsikiyatrik, uyku bozuklukları gibi pek çok rahatsizlikla kendini gösterir. hareket bozuklukları başladığında ise geçmiş olsundur. belirtilerin ortaya çıkış paterni, varlığı ya da yokluğu çok fazla heterojenite gösterir. bir parkinson hastasinda bulunan belirtiler bir diğerinde hiç bulunmayabilir.
    radyolojinin ilerlemesi ile erken dönemde tani olanakları artmistir ama kesin tani ancak ölüm sonrası koyulmaktadır.
    kesin tedavisi yoktur, klinik duruma göre tedavi planlanir. tedavide oral l-dopa halen, ya da öncelikle dopamin agonistleri, altın standarttir ki zaten sebebi orta beyinde hareket ile ilgili beyin bölgelerine dopamin projeksiyonu gerçekleştiren nöronlarin kaybidir. kaybolan şeyi yerine koyan bu replasman tedavileri başlangıçta mükemmel sonuçlar verir. hatta, 1960'larda oliver sacks adlı nörolog encephalitis lethargica hastalarına uyguladığı dopamin sonrası hastaların katatonik durumdan çıkmasını mucize olarak tanimlamistir. söz konusu nöroloğun günlüğünden esinlenilerek robert de niro'nun baş rolünde oynadığı 'uyanış' (awakenings) filmi beyaz perdeye dahi konu olmuştur. ancak bu tedavi bir yere kadar fayda sağlar. bu tedavice başlıca dopaminin beyinde etkilesimde olduğu diğer nörotransmitter sistemler göz ardı edildiğinden, başlarda mucize yaratan etki ortalama beş altı yıl sonrasında hastayı daha berbat hale getirir. hatta başlangıçta dahi motor semptomlari iyilestirirken motor olmayan semptomlardan bazılarını kötüleştirebilir. sonrasında cerrahi tadavi uygulanır ancak bu da en fazla on yıl gider.
    kimilerine göre prion benzeri yayılım gösteren, enfeksiyöz bir hastalığa benzemektedir. belki de öyledir. sebep olan bilinmeyen bir etken bireydeki predispozisyon faktörleri ile birleşince ortaya çıkmaktadır. kimilerine göre tamamen genetiktir, kimilerine göre genetik ve çevresel etmenlerin birleşimi ile kendini gösterir.
    son olarak, ömrümü yemiştir (bkz: doktora tezi). lakin tarafimca çalışmaktan da vazgecilememektedir.