şükela:  tümü | bugün
  • avrupa insan hakları mahkemesi'nin 7 kişilik bir dairesi tarafından perinçek lehine verilen karar sonrasında, temyiz başvurusu üzerine 17 kişilik büyük daire'nin yeniden görüştüğü davadır. bugün yapılan duruşmada, ermenistan adına konuşan ingiliz avukat geoffrey robertson'ın konuşması, sinema ve popüler kültürden alışkın olduğumuz teatral mahkeme sahnelerini aratmıyordu. mahkemenin resmi duruşma video'su burada (robertson, video'da 1:30:00'dan sonra.)
  • perinçek-isviçre davası ve ilgili olaylar kronolojisi:

    29 ocak 2001: fransa, 2001-70 sayılı yasa ile ermeni soykırım iddialarını tanıdı.

    14 eylül 2001: isviçre bern-laupen mahkemesi, 1996'da ermeni soykırım iddialarını bir bildiri ile reddeden 18 kişiyi ceza kanununun mükerrer 261/4. maddesi bağlamında suçsuz buldu.

    16 aralık 2003: isviçre ulusal konseyi, ermeni soykırım iddialarını tanıdı.

    7 mayıs 2005: işçi partisi genel başkanı doğu perinçek, lozan'da düzenlediği basın toplantısında almanca ve türkçe olarak ermeni soykırımı iddialarını reddetti ve bunların uluslararası bir yalan olduğunu söyledi.

    15 temmuz 2005: isviçre ermenistan derneği, perinçek hakkında suç duyurusunda bulundu.

    22 temmuz 2005: kktc kurucu cumhurbaşkanı rauf denktaş başkanlığında isviçre'ye giden 200 kişilik heyet, lozan antlaşmasının yıl dönümü konferansını ve binlerce kişinin katıldığı bir yürüyüş düzenledi. doğu perinçek ile birlikte heyet üyeleri ermeni soykırım iddialarının uluslararası bir yalan olduğu görüşlerini yineledi.

    23 temmuz 2005: isviçre polisi tarafından winterthur/unterland savcılığına götürülen perinçek, burada savcıya ifade verdi. perinçek, isviçre'nin ermeni soykırım iddialarının reddini suç sayarak hata yaptığını ve kendisinin bu hatanın düzeltilmesine yardımcı olmak için suç duyurusuna konu olan konuşmayı yaptığını belirtti.

    1 ağustos 2005: isviçre halk partisi genel başkanı ueli maurer, 1915 olaylarını "soykırım" olarak tanımlayan meclis kararının değiştirilmesi gerektiğini söyledi.

    18 eylül 2005: doğu perinçek, isviçre makamlarının çağrısı üzerine yeniden isviçre'ye gitti. bern kantonunda düzenlediği toplantıda 1915 olayları hakkındaki hukuksal görüşünü yineledi.

    20 eylül 2005: doğu perinçek, lozan sorgu hâkimi jacques antenen tarafından 3 saat sorgulandı. perinçek, soykırımın hiçbir zaman meydana gelmediğini ve kendisinin uluslararası bir yalanla mücadele ettiğini belirtti. hâkim televizyona yaptığı açıklamada, perinçek'in görüşlerinin ifade özgürlüğü kapsamında olduğunu ve dosyayı kapatacağını belirtti.

    18 ocak 2006: taşnagsütün üyesi ermenilerce berlin'de öldürülen talât paşa'nın anısına, rauf denktaş başkanlığında talât paşa komitesi kuruldu.

    18 mart 2006: talât paşa komitesi önderliğinde berlin'de talât paşa kurultayı ve binlerce kişinin anma yürüyüşü yapıldı. türkiye'nin berlin büyükelçisi mehmet ali irtemçelik'in, başbakanlık talimatıyla, ermenistan ile ilişkileri bozmamak gerekçesiyle bu mitingi engellemek istediği iddia edildi. alman polisi mitinge iki kez yasak getirdi, ancak alman mahkemeleri bu yasakları kaldırdı.

    nisan 2006: doğu perinçek hakkındaki soruşturma sonuçlandı. dosyayı kapatacağını söyleyen sorgu hâkimi tarafından isviçre ceza kanununun 216. maddesinin 4. fıkrasına dayanarak dava açıldı.

    9 mart 2007: doğu perinçek'in davası lozan polis mahkemesinde görüldü. duruşmaya 90 kilogram belgeyle katılan perinçek, isviçre ceza kanununun 216/4. maddesi bağlamında ermeni soykırım iddialarını reddetmek suretiyle ırk ayrımcılığı yapma yönünden suçlu bulundu. perinçek, 90 gün hapis cezasına çarptırıldı ancak ceza iki yıl tecil edildi. tecille birlikte, 30 gün hapis yatmasına ya da 30 gün hapsin karşılığı olarak 3.000 isviçre frankı para cezası ödemesine hükmedildi. ayrıca isviçre-ermenistan derneğine 1.000, davacı kişiye 10.000 isviçre frankı manevi tazminat, mahkeme masrafı olarak da 5.873,55 isviçre frankı ödemesine karar verildi.

    mart-nisan 2007: talât paşa komitesi berlin'de ve paris'te kitlesel eylemler düzenledi.

    13 haziran 2007: vaud kantonu istinaf mahkemesi, perinçek'in temyiz başvurusunu reddetti.

    20 aralık 2007: isviçre federal mahkemesi, perinçek'in temyiz başvurusunu reddetti.

    21 mart 2008: doğu perinçek ergenekon soruşturması kapsamında gözaltına alındı.

    10 haziran 2008: isviçre'de iç hukuk yollarının tükenmesi üzerine doğu perinçek'in avukatı mehmet cengiz, avrupa insan hakları mahkemesine isviçre aleyhinde dava açtı. dosya sayısının çokluğu nedeniyle, dava uzun süre gündeme alınamadı.

    18 ocak 2011: isviçre, mahkemelerinin aldığı kararın avrupa insan hakları sözleşmesine uygun olduğunu belirterek doğu perinçek'in başvurusunun reddedilmesini talep etti.

    28 şubat 2012: fransa anayasa konseyi, ermeni soykırım iddialarını tanıyan yasayı iptal etti.

    17 aralık 2013: avrupa insan hakları mahkemesi 2. dairesi, doğu perinçek'in avrupa insan hakları sözleşmesi içinde hareket ettiği ve ifade özgürlüğünün isviçre tarafından ihlal edildiğine karar verdi.

    10 mart 2014: doğu perinçek ergenekon davasının dağılmasından sonra, silivri cezaevinden tahliye oldu.

    11 mart 2014: isviçre federal adalet ve polis bakanlığı, avrupa insan hakları mahkemesi 2. dairesinin kararını büyük daire'ye taşıdı.

    9 eylül 2014: yunanistan meclisi, ermeni soykırım iddialarını reddedenlere hapis ve para cezası verilmesini öngören bir kanun çıkardı.

    9 ocak 2015: talât paşa komitesi üyesi ve işçi partisi uluslararası ilişkiler bürosu başkanı yunus soner, atina'da yunanistan meclisinin karşısında ermeni soykırım iddialarını reddeden bildiriyi yunanca ve türkçe olarak okudu. soner ve beraberindekiler yunan polisince gözaltına altına alınarak, sınır dışı edildi.

    19 ocak 2015: istanbul 4. ağır ceza mahkemesi, doğu perinçek'in ergenekon davası yüzünden konulan yurt dışına çıkış yasağını kaldırdı.

    28 ocak 2015: avrupa insan hakları mahkemesi büyük dairesi perinçek-isviçre davası için strasbourg'ta toplandı. duruşmada önce davacı doğu perinçek bir sunum yaptı, daha sonra isviçre devleti savunmasını verdi. müdahil devletler türkiye ve ermenistan da görüşlerini açıkladı. fransa da görüşlerini yazılı olarak sundu.

    kaynaklar:
    http://www.ab.gov.tr/index.php?p=40741
    http://www.academia.edu/…_zaferİ_ve_bunun_sonuçlari
    http://www.admin.ch/…on/19370083/index.html#a261bis
    http://www.avim.org.tr/…dergiler/ras-29--1--pdf.pdf
    http://www.aydinlikgazete.com/…kertildi-h30361.html
    http://www.conseil-constitutionnel.fr/…cc_647dc.pdf
    http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-139276
    http://odatv.com/…en-bildiri-okunsa-1201151200.html
    http://www.sozcu.com.tr/…n-haydi-strazburga-721958/
    https://sukruelekdag.wordpress.com/…a-aldigi-karar/
    http://t24.com.tr/…-karari-ve-ermeni-soykirimi,8069
    http://www.turkishnews.com/…ntent/2010/10/05/31397/
  • "17 aralık 2013: avrupa insan hakları mahkemesi 2. dairesi, doğu perinçek'in avrupa insan hakları sözleşmesi içinde hareket ettiği ve ifade özgürlüğünün isviçre tarafından ihlal edildiğine karar verdi."

    mahkeme kararı:
    http://hudoc.echr.coe.int/fre?i=001-139276 (fransızca)
    http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-139724 (ingilizce)
    http://www.avim.org.tr/…e_aİhm_kararı_tercümesi.pdf (gayriresmi türkçe çeviri)

    mahkemenin ifade özgürlüğüne dair ihlal kararı özetle şöyledir:

    1- ermenilerin osmanlı imparatorluğu eliyle maruz bırakıldığı kırımların ve tehcirin asıl mahiyetinin belirlenmesi ve iç hukuka dayanarak bunun bir "soykırım" olup olmadığının saptanması avrupa insan hakları mahkemesinin görevi değildir.

    2- isviçre'nin iddiasının aksine, ermeni soykırım iddiaları konusunda genel ya da akademik bir konsensüs yoktur. bu tarihsel konunun tartışılması mutlak kamu yararı taşımaktadır.

    3- yahudi soykırımının inkarı ile ermeni soykırım iddialarının reddi aynı değildir. bu dava da, yahudi soykırımını inkar davalarından farklıdır. yahudi soykırımını inkar davalarının farkı; mahkum edilenlerin tarihsel gerçekleri inkar etmesi, sarih bir hukuksal temel bulunması ve eylemlerin niteliğinin uluslararası bir mahkemece açık bir biçimde saptanmasıdır.

    4- ermeni soykırım iddialarının hukuki anlamda reddi, ermeni halkına karşı nefret suçu değildir.

    5- inciten, şok eden veya endişe uyandıran düşünceler de ifade özgürlüğünün kapsamındadır. tartışma hakkının serbestçe kullanılabilmesi demokratik, hoş görülü ve çoğulcu toplumu, totaliter veya diktoryal yönetimlerden ayıran özelliklerdendir. perinçek bu hakkı kullanmış ve suistimal etmemiştir.

    6- isviçre'nin iddiasının aksine, doğu perinçek'in sözleri "ırkçı" veya "milliyetçi" değil, tarihsel, hukuksal ve siyasaldır.

    7- isviçre'nin doğu perinçek'in mahkumiyetini haklı göstermek için öne sürdüğü gerekçeler tümüyle yerinde değildir ve bütün olarak ele alındığında yetersizdir. isviçre ulusal makamları kısıtlı takdir haklarını aşmış ve doğu perinçek'in ifade özgürlüğünü ihlal etmişlerdir.
  • 28 ocak 2015'te doğu perinçek'in büyük daire duruşmasında yaptığı sunum: https://www.youtube.com/watch?v=npfcl4o5lkm

    "sayın başkan,
    sayın yargıçlar,
    mahkemenizi saygıyla selamlıyorum.
    mahkemenize güveniyorum.

    birinci nokta: avrupa insanının özgürlüğü için buradayız. avrupa insan hakları mahkemesi 2. dairesinin 17 aralık 2013 günü açıklanan kararı, avrupa'nın özgürlük mirasını temsil ediyor ve avrupa'daki özgürlükleri güvence altına alıyor. o kararı burada aynen tekrar ediyoruz.

    düşünceyi açıklama özgürlüğü, farklı, hatta aykırı görüşlere özgürlüktür. özgürlük, statükoya karşı çıkanlara gereklidir. giordano brunolar, yerleşik inançları tartışmaya açtıkları için yakıldılar.

    birinci dünya savaşında taraf olan devletlerin ve halkların birbirlerine karşı o tarihlerden kalan belli yargıları vardır. bunların geleceğimiz üzerinde olumsuz etkilerinden kurtulmalıyız. avrupa insanının bilinci, 1915 olayları konusunda yasaklarla kuşatılmamalıdır, karartılmamalıdır.

    2. daire kararında 1915 olaylarına ilişkin görüşlerin tartışmalı olduğu saptanmıştır. ermeni patrik vekili ateşyan ve başpiskopos nişanyan [tatul anuşyan] bu ay yaptıkları konuşmalarda, kimi ermeni ve kimi türk çevrelerinin birbirlerini zalim ve kendilerini mazlum olarak görmelerindeki olumsuzluğa değindiler ve dış mihrakların rolünü vurguladılar. ateşyan ve nişanyan'ın [anuşyan] konuşmaları dosyaya sunulmuştur. biz de onlarla aynı görüşteyiz. 2. daire, ermeni patriği dahil, herkesin özgürce konuşmasına güven sağlayan bir karar vermiştir.

    biz, 1915 olaylarının "soykırım" tanımına uymadığını belirttik ve bu tezimizi bilimsel muhakemeyle, usa vurmayla öne sürdük. isviçre mahkemesine 90 kilo rus ve ermeni belgesi verdik, rus ve ermeni belgesi... rus raporlarına ve mahkeme kararlarına, ermeni devlet adamlarının ve subaylarının resmî rapor ve kitaplarına, alman generallerinin tanıklığına dayandık. görüşlerimiz tartışılabilir; ama bizim özgürlüğümüzü korumak avrupa hukukunun gereğidir.

    ikinci nokta: soykırım hukuki bir tanımdır. ankara hukuk fakültesinde devlet teorisi ve kamu hürriyetleri alanında ders vermiş bir bilim insanı olarak yaptığım araştırmalar sonucu vardığım kanaat şudur: osmanlı devleti, ermeni yurttaşlarımıza karşı uygulamalarda, ermeni toplumunu toptan yok etme amacıyla hareket etmemiştir. bununla birlikte birinci dünya savaşı sırasında karşılıklı kırım ve zorla göç ettirme olduğunu her zaman belirttim. ermeni yurttaşlarımızın acılarını her zaman paylaştım. ermenilere karşı husumet veya nefret içeren tek sözcüğümü hiç kimse bulamaz. onların kültürümüze, yani ermenilerimizin kültürümüze ve hayatımıza katkılarını her zaman vurguladım. ermenileri değil, ermenileri değil, büyük devletleri sorumlu tuttuk; ermenileri değil, büyük devletleri. bu söylemimizle de ermeni yurttaşlarımızı koruduk.

    üçüncü nokta: avrupa'da barış ve kardeşliği koruyalım. "ermeni soykırımı" iddiaları tabulaştırıldı ve avrupa'da türkleri aşağılamanın aracı hâline getirildi. türkler ve müslümanlar, bugün avrupa'nın kara derilileridir. bırakınız mazlumları savunanlar da konuşsun. ermeniler de mazlum kavramı içindedir; onlar da konuşsun. mazlumların konuşma hakkı, avrupa'da hoş görünün ve kardeşliğin gelişmesi için en sağlam güvencedir. avrupa insan hakları mahkemesi, ifade özgürlüğünü güvence altına alan kararıyla, nefret söylemini de mahkum etmiş olacaktır. biz avrupa'da barış ve kardeşlik için buradayız.

    saygılarımla."

    edit: konuşmanın videosu youtube'tan uçtuğu için başka bir bağlantı bulmak icap etti.
  • avrupa insan hakları mahkemesi büyük dairesinin bugün açıkladığı kararı:
    http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-158235 (ingilizce)
    http://hudoc.echr.coe.int/fra?i=001-158235 (fransızca)
  • kararın özeti:

    aihm büyük daire, aralık 2013'te 2. daire'nin verdiği hükme uydu ve "soykırım"ı inkârın cezalandırılmasının ifade özgürlüğü ihlali olduğunu teyit etti. mahkeme, perinçek'in 1915 olaylarına ilişkin ermeni iddiaları hakkındaki açıklamaları nedeniyle isviçre'de ceza alması konusunda verilen ihlal kararıyla ilgili bu ülkenin yaptığı itiraz başvurusunu 7'ye karşı 10 oyla reddetti.
    http://www.radikal.com.tr/…-kararini-verdi-1452264/

    kararın ne manaya geldiği ve ne manaya gelmediği ile ilgili mahkeme bir açıklama yapmış:

    • did the court say that the massacres suffered by the armenian people at the hands of the
    ottoman empire from 1915 onwards were genocide or not?

    ın its judgment, the court underlined that it was neither required to answer that question, nor
    did it have the authority – unlike international criminal courts, for instance – to make legally binding
    pronouncements on this point.

    • did the court find that mr perinçek’s statements had amounted to genocide denial?

    the court did not seek to establish whether those statements could be characterised as genocide
    denial or justification for the purposes of swiss criminal law, underlining that that question was for
    the swiss courts to determine. however, the nature of mr perinçek’s statements was a significant
    element in the court’s examination of whether there was a violation of article 10 (freedom of
    expression) of the european convention on human rights. the court emphasised that mr perinçek
    did not express contempt or hatred for the victims of the 1915 events.

    • why did the court find a violation of article 10 of the convention?

    the court undertook a balancing exercise between the need to protect the right to respect for
    the dignity of the armenians, under article 8 of the convention, and the need to protect mr
    perinçek’s right to freedom of expression, under article 10. ıt concluded that it had not been
    necessary to subject mr perinçek to a criminal penalty in order to protect the rights of the armenian
    community at stake.
    ın arriving at that conclusion, the court took a number of elements into account, including the
    following: mr perinçek’s statements bore on a matter of public interest and did not amount to a call
    for hatred or intolerance; there was no international law obligation for switzerland to criminalise
    such statements; the interference with mr perinçek’s right to freedom of expression had taken the
    serious form of a criminal conviction.

    • does the court’s finding that mr perinçek’s rights under article 10 were violated mean that
    states cannot outlaw genocide denial?

    the court was not required to determine whether the criminalisation of the denial of a genocide
    or other historical facts could in principle be justified. ıt was only in a position to review whether or
    not the application of the swiss criminal code in this case had been in conformity with article 10.

    • how does the judgment relate to cases concerning denial of the holocaust?

    the judgment does not change anything in the court’s assessment of statements denying the
    holocaust. the court and the former commission have dealt with a number of cases under article 10
    concerning denial of the holocaust and other statements relating to nazi crimes and have declared
    the applications in all of those cases inadmissible. those cases had been brought against austria,
    belgium, germany and france.
    for the court, the justification for making holocaust denial a criminal offence lies in the fact that,
    in the historical context of the states concerned, even if dressed up as impartial historical research,
    it has to be considered as implying anti-democratic ideology and anti-semitism. the court considers
    that holocaust denial is especially dangerous in states which have experienced the nazi horrors and
    which can be regarded as having a special moral responsibility to distance themselves from the mass
    atrocities that they have perpetrated or abetted, by, among other things, outlawing their denial. by
    contrast, it has not been argued that there was a direct link between switzerland and the events that
    took place in the ottoman empire in 1915 and the following years.

    • ıs this the first case before the court concerning statements relating to the 1915 massacres
    suffered by the armenian people?

    no. the court has examined a number of cases against turkey concerning statements relating to
    those events. they were brought, in particular, by people who had been convicted in turkey
    following statements expressing the opinion that the 1915 events constituted genocide or criticising
    attitudes which allegedly amounted to denial of the massacres of 1915 and the following years. see
    in particular güçlü v. turkey (no. 27690/03), chamber judgment of 10 february 2009, and dink
    v. turkey (nos. 2668/07, 6102/08, 30079/08, 7072/09 and 7124/09), chamber judgment of
    14 september 2010.
    http://www.echr.coe.int/…resse_q_a_perincek_eng.pdf