şükela:  tümü | bugün
  • bi sorun hakkında, halkın, kabul yada red edebilme haklarını kullanıp, kararlarını belirtmeleri amacıyla yapılan halkoylaması. özellikle sınırların çizilmesi, bi antlaşmanın imzalanması durumunda uygulanır, olağanüstü bi haldir. ilk defa fransız devrimi döneminde uygulanmıştır.
  • halk oylaması...
  • mesela 1950de rumların kiliselerde papazların gözetiminde, kendi aralarında yaptıkları plebisitte yüzde 96 oranında enosis'e evet çıkmiştı.
  • xx. yüzyılda, plebisitin karşıtı “referandum” oldu. buna bir örnek olarak fransa’da v. cumhuriyet döneminde general de gaule’ün uygulattığı plebisitlerden, plebisit-referandum diye söz edildiği gösterilebilir.
  • fransızlar san remo konferansi'nda suriye'nin bagimsiz bir devlet olmasina karar vermishlerdi. bu sirada hatay meselesiyle ilgilenen türkiye de milletler cemiyetine basvurarak, hatay'a bagimsizlik verilmesini istedi. milletler cemiyeti, hatay'da turk coğunlugunun bulunup bulunmadığını anlamak icin plebisit yapılmasına karar verdi.

    türk hükümeti bu koşulu kabul etmedi ve milletler cemiyeti ile ilgisini keserek, doğrudan doğruya fransızlarla görüşmelere başladı. o sırada atatürk, mersin'e gelerek askeri kıtaları teftiş etti. hatay'daki halk da fransızlara karşı direnmeğe başladı. nihayet fransa ile türkiye, hatay'da iki ordunun işbirliği yapması için bir anlaşma imza ettiler (3 temmuz 1938). iki gün sonra türk askerleri halkın sevinç ve göz yaşları arasında hatay'a girdiler. bu olay hasta olan atatürk'ü pek sevindirdi. yurdun her köşesinden aldığı tebrik telgraflarına: hatay milli meselemizin dostça tedbirlerle müspet neticeye ulaştırılmasından duyulan sevinç yerindedir cevabını verdi.

    hatay'da türk çoğunluğuna dayanan bir cumhuriyet kuruldu. bu devletin bayrağı tıpkı türk bayrağı gibi, yalnız ay ve yıldızının içi kırmızıydı. bu durum uzun zaman devam etmedi. 23 haziran 1939'da fransızlarla ankara'da yapılan anlaşma ile hatay anavatana katıldı.
  • (bkz: referandum)
  • referandumun yozlaşmış hali
  • plebs, eski roma'da, ayrıcalıklı patriciiler dışında kalan kalabalık halk sınıfına verilen isimdir. plebs meclislerinin aldığı karar anlamında olan latince plebiscitum sözünden gelir. plebisit kelimesi genelde referandum kelimesiyle beraber anılır. uygulamada plebisitin anlamı ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir. örneğin is­viçre'de referandum ve plebisit kavranılan aynı anlamda kullanılmakta iken, fransa'da daha çok halkın belli kişiler hakkındaki eği­limini belirlemek için yapılan genel oyla­malar anlamında kullanılmaktadır. teoride ise referandum ile plebisit ayn ayrı kav­ramlardır. referandumi, esas itibariyle bir siyasi iktidar tarafından alınan bir kararın veya hazırlanan bir kanunun halk tarafından tas­dik edilip edilmeyeceğini ortaya koymayı amaçlayan bir oylama olduğu halde, ikinci­si, başlangıçtaki tarifle de ifade edildiği gi­bi, hakimiyetini kabul edip etmeme konu­sunda bir şahsın veya bir devletin veya ikti­darın oylanmasıdır. referandumda bir me­tin, plebisitle ise bir şahıs (bir hükümet baş­kanı veya bir lider) veya bir iktidar veyahut bir toprak parçasının geleceği oylanmakta­dır.

    http://www.darulkitap.com/…sosyalbilimler/p/020.htm
    http://tr.wikipedia.org/wiki/plebisit
  • referandum ve plebisit kamu hukukunda zaman zaman eş anlamlı kullanılmaktadır. her ikiside halk oylamasına dayandığı için bunları birbirinden ayıracak bir hukuki kriter bulmak hayli güç. [ancak ortaya konan kriterler hukuki olmaktan çok politik bir esasa dayanmaktadır.]
    klasik anlayışa göre referandum kurumlara ilişkin bir halk oylaması olmasına karşılık ,plebisit belli bir kişisel politikanın oylanmasıdır.[özellikle fransız anayasasında halk oylamasının belirli bir kişinin politikasını benimsetmek biçiminde yapıldığı dönemlerde plebisitten söz edilebilir.]