şükela:  tümü | bugün
  • tek bir genin, canlıdaki pek çok özelliğin ortaya çıkmasında etkin rol oynayabilmesi durumudur.

    (bkz: dna testi)*
  • bir genin birden fazla özelliği etkilemesidir. şöyle ki tek bir gen, göz rengi ile saç kalınlığını etkiliyor olabilir.
  • ingilizcesi pleiotropy olan terim.
    genetik biliminde pleiotropy terimi, tek bir genin neden olduğu multiple fenotipik etkilerdir. mutasyona uğrayarak değişen tek bir gen, birden fazla fizyolojik etkiye sahip olduğu için, mutasyona uğrarsa vücutta birden fazla bozukluğa neden olabilir ve bu bozukluklar birbirleri ile fizyolojik bir ilişki içinde olmayabilirler. örneğin kistik fibrozis hastalığında akciğer, deri, pankreas, bağırsak bozuklukları birlikte görülür. bu hastalıktan tek bir gen sorumludur. ya da anemiye neden olan bir genetik bozukluk, bitkinlik, çabuk yorumla, nefes darlığı, taşikardi, çarpıntı, soluk beniz gibi çeşitli sistemleri tutan belirtilere neden olabilir. bütün bunlarda ortak payda dokulara oksijen iletiminde olan bozukluktur.

    yaşlılık konusunda ise pleiotropy, gençlikte yararlı olan ve işe yarayan bazı genlerin, ileri yaşlarda zararlı olmaya başlamaları demektir. gençken yararlı olduklarından canlıların sağlıklı olmalarını ve kolay çoğalmalarını sağlayan genler, aynı zamanda ilerde onların yaşlanıp, ölmelerinden sorumludur. bu bir yan etkidir ve “pleiotropy” olarak bilinir.

    başka bir deyişle, doğa yaşlılığı ve ölümü yeğlememiş ve korumamıştır. tam tersine çoğalmayı, gençliği ve onunla gelen dinamizmi korumuştur ama, istemeden yaşlanmayı ve ölümü desteklemiştir. bu niteliklere sahip genler kişilerin ilerde yaşlanıp ölmelerinden sorumludur. bu beklenmeyen ve istenmeyen bir yan etkidir. yine de milyonlarca yıldır var olduğuna göre, böyle bir sistemin varlığı doğanın işine yaramaktadır. ya da doğa bu düzen üzerine kurulmuştur.