şükela:  tümü | bugün
  • poincare abimizin 1890'larda bulduğu istatistiksel fizik teoremi. sınırlı bir hacimde, sınırlı sayıda parçacık içeren sistemler* yeteri kadar beklendiğinde* başlangıç durumuna yakın bir duruma gelirler. görünürde termodinamiğin ikinci kuralı (entropi her zaman artar) ile çelişmekte gibi dursa da aslında durum öyle değildir. zira termodinamiğin ikinci kuralı her zaman geçerli değildir. (bkz: fluctuation theorem) entropinin artması sadece istatistiki bir "fazlasıyla olası durum"dur. yoksa bu teoremin de ispatladığı gibi evrenin entropisi ileride azalacaktır da.

    evrenimiz için bu recurrence'ın gerçekleşme zamanı ise doğal olarak dudak uçuklatıcı cinstendir: 10^10^10^10^10^1.1 yıl. bu sayı aynı zamanda fiziksel olarak anlamlı en büyük sayıdır.
  • bu teoreme göre 10^10^10^10^10^1.1 yıl sonra bu entry'i aynı fiziksel durumda, çevre şartlarında tıpkı ilk defa okuyormuş gibi okuyacaksınız.

    (bkz: deja vu)
  • 10^10^10^10^10^1.1 yıl ne lan dedirtir.

    1 in yanında bir milyar çarpı bir milyar tane sıfır demek yanlış hesaplamadiysam (bkz: ki en son kuvvet olan 1.1 i hesaba katmadim)
  • entropinin her zaman artmayabileceğini ifade eden istatistiksel bir teorem.

    şöyle bir örnekle açıklayalım: elinizde bir adet sıralı dizilmiş bir iskambil destesi ve bir de deste karıcı olsun. saniyede bir kez deste karıcı ile sıralı desteyi karalım.
    ilk etapta bir düzen vardır ve her karma sonrası destenin sırası karışacak ve sıra biraz daha rastlantısal hale gelecektir.
    entropi, tahmin edeceğimiz üzere artma eğilimine girer. yeterince karıldıktan sonra elde ettiğimiz sıralamayı tamamen rastgele bir sıralamadan ayırmak imkansız hale gelecektir. sonuç olarak ilk baştaki sıradan eser kalmamıştır.

    buraya kadar herşey termodinamiğin ikinci yasası ile uyumlu. herşey düzenin içindeki düzensizlik içerisinde kaybolma eğiliminde.
    ancak arada bir kağıtları karmak entropiyi azaltabilir de. yani kağıtlar başlangıçtaki sıraya geri dönebilir. normalde sıralı bir deste kağıt karıldığında entropinin artma olasılığı azalma olasılığından çok daha fazladır. bir destede ne kadar çok kağıt varsa karma sonucunda kağıtların hepsinin yeniden sıralanması ihtimali o kadar az olacaktır. dolayısıyla desteyi tamamen sıraya sokan karma işlemi için geçen süreler de uzayacaktır. eğer destede sonlu sayıda kağıt bulunuyorsa saniyede bir kez yapılan karma işlemlerinin kağıtları tamamen yeniden sıraya dizmesinin muhtemel olduğu bir süre olacaktır. işte bu süreye poincare recurrence (yinelenme) süresi adı verilir.

    bir sistemi daha kısa süreler boyunca izlediğinizde entropinin artacağını gözlemlersiniz. ama sistemi poincare recurrence süresinden daha uzun bir süre boyunca “izlerseniz” entropinin azaldığını göreceksinizdir (görmeniz olası olacaktır.
  • rubik küpü'nü isterseniz 6 milyar sene boyunca karıştırın,
    dünya rekortmeni velet gelip yine 4 saniye içinde çözecektir.

    neden ?= çünkü 26 hamleden fazla karıştıramazsınız.
    işte poincare amcamızın teoreminin sezgisi burada yatar.