şükela:  tümü | bugün
3 entry daha
  • entropinin her zaman artmayabileceğini ifade eden istatistiksel bir teorem.

    şöyle bir örnekle açıklayalım: elinizde bir adet sıralı dizilmiş bir iskambil destesi ve bir de deste karıcı olsun. saniyede bir kez deste karıcı ile sıralı desteyi karalım.
    ilk etapta bir düzen vardır ve her karma sonrası destenin sırası karışacak ve sıra biraz daha rastlantısal hale gelecektir.
    entropi, tahmin edeceğimiz üzere artma eğilimine girer. yeterince karıldıktan sonra elde ettiğimiz sıralamayı tamamen rastgele bir sıralamadan ayırmak imkansız hale gelecektir. sonuç olarak ilk baştaki sıradan eser kalmamıştır.

    buraya kadar herşey termodinamiğin ikinci yasası ile uyumlu. herşey düzenin içindeki düzensizlik içerisinde kaybolma eğiliminde.
    ancak arada bir kağıtları karmak entropiyi azaltabilir de. yani kağıtlar başlangıçtaki sıraya geri dönebilir. normalde sıralı bir deste kağıt karıldığında entropinin artma olasılığı azalma olasılığından çok daha fazladır. bir destede ne kadar çok kağıt varsa karma sonucunda kağıtların hepsinin yeniden sıralanması ihtimali o kadar az olacaktır. dolayısıyla desteyi tamamen sıraya sokan karma işlemi için geçen süreler de uzayacaktır. eğer destede sonlu sayıda kağıt bulunuyorsa saniyede bir kez yapılan karma işlemlerinin kağıtları tamamen yeniden sıraya dizmesinin muhtemel olduğu bir süre olacaktır. işte bu süreye poincare recurrence (yinelenme) süresi adı verilir.

    bir sistemi daha kısa süreler boyunca izlediğinizde entropinin artacağını gözlemlersiniz. ama sistemi poincare recurrence süresinden daha uzun bir süre boyunca “izlerseniz” entropinin azaldığını göreceksinizdir (görmeniz olası olacaktır.