şükela:  tümü | bugün sorunsallar (3)
  • bir sorunsal. şimdi malum telefonun şarj aletini çoğu zaman prizde bırakıyoruz. ihtiyacımız oldukça telefonumuz söküp takıyoruz.

    peki bu şarj aleti prize takılıyken, telefon yoksa bile enerji harcıyor mu?

    sonraki nesiller için uzman yazarlat açıklama yapacaktır diye umuyorum.
  • evet, tüketir. çünkü, bildiğim kadarıyla, şehir elektriği öncelikle bir trafo ile indiriliyor ardından full-wave rectifier ile dc'ye çevirilip ardından regüle ediliyor. trafo idle durumda bile güç harcar, çünkü bakırın içinden akım geçiyor ve bakırın direnci sıfır değil (wire loss).

    edit: wire loss'ları ek olarak no-load durumunda kayıpların büyük çoğunluğu, metal çekirdeğin uyarılmasından kaynaklanıyor. görünüşe göre en çok etki eden faktör, hysteresis kaybı. metal çekirdek, ac akım altında manyetize ve demagnetize olurken b-h curve'ünün içinde kalan alanla orantılı iş yapıyor, bu iş kayıpların çoğunluğunu oluşturmakta. diğer bir etken eddy akımları, metal çekirdek içinde değişken manyetik alan ile endüklenmekteler. bunlar aslında wire loss'tan çok daha büyük olduğu için not etmek gerekiyor.

    edit: bu enerji kaybı aslında oldukça küçük ama var. biraz daha dikkatli olunması gereken şey ise fişe takılı bıraktığınız her cihazın, elektrikten kaynaklı yangın çıkma olasılığını biraz daha arttırması. sonuçta bu cihazın içindeki kapasitörlerin ani bir voltaj dalgalanması sonucu patlamayacağının garantisini vermezsiniz.
  • hayır, tüketmez. devreye ucu açık paralel kablo bağlamış oluyorsun. ister ac ister dc olsun ucu açık kaldığı sürece tüketmez. hatta tüketseydi ısınırdı, ki kişisel deneyimden biliyorum ısınmadığını.

    edit: tamam evet tüketir.

    edit 2: abi tamam. ben bilimsel gerçekliğe saygısı olan biriyim. lakin aklıma yatmayan şeyi kabul etmek istemiyorum.

    alttaki yorumda tükettiği belirtildikten sonra transformatör kullanarak voltajı değiştirdiği için tükettiği belirtilmiş. şimdi kibire gerek yok. elektrik benim ana branşım değil lakin bildiğim kadarıyla transformatörün bir kolundan akım geçmediği sürece diğer tarafından da akım geçmez. android cihazımıza taktığımız küçük dilli vatandaşın iki kutbu arasında çok düşük mesafe var ve buradan akım düzenli olarak geçebiliyorsa evet, tüketir. lakin birbirine yakın iki metal plakanın kapasitör oluşturacağını öngörüyorum. kapasitör de bir miktar şarj olduktan sonra akım yemeyi bırakacaktır çünkü transformatörün küçük kolunda tersine bir gerilim söz konusu artık. akım geçmez, bence. telefonu bir sonraki bağlayışımızda da kapasitörde biriken elektriği kullanabiliriz. ilk başta bir miktar elektrik tüketimi görürüz ama ideal şartlar altında bu tüketim biter ve daha sonra yeniden kullanılabilir.

    bu düşüncemde hatalı olan kısım neresidir, açıklamanızı rica ederim.

    edit 3: bazı güzel cevaplar aldım kıymetli insanlardan. benimle aynı soruya sahip olanların da cevabı bulması için kendilerinin de izniyle (izin istedim lakin henüz cevap gelmedi, istemedikleri takdirde kaldırırım) paylaşıyorum;

    @beatrixx anlatıyor:

    "trafo incecik plakalarin paketlenerek bir nuve haline gelmesi ve bu nuvenin iki tarafina birbirinden tamami ile yalıtılmis 2 sargidan oluşur. yani akim bir tataftan girip diğer taraftan bakir iletlenden tasinir gibi gitmez. ılk taraf yani teknik tabirle primer tarafinda bir manyetik alan oluşur. bu manyetik alanin oluşturduğu manyetik aki nuve uzerinde tasinir ve ikinci taraf yani sekomderdeki sargiyi keser ve o sargida akim indükler yani oluşturur. ıste biz bu induklenen akimi harcariz. buraya kadar okuyup anladiysaniz şimdi altin kisma geldim trafo oluşturulurken o incecik birbirine paketlenen plakalarda da tum bu anlattiklarimin dışında bir aki daha oluşur. buna da eddy akimlari denor ve her saç üzerinde olur. bunun oluşması engellenemez. ayrica yine bosta bile olsa ilk taraftaki sargilar nuvede mamyetik alan oluşturken ve bu manyetik alan tasinirken bir nebzede olsa orada kayiplar oluşur. tum bunlar genel manada trafo bosta calisma deneyi bakir kayıpları vs gibi hesaplamalarla ölçülür. yine ilk mesajimda dedigim gibi eskiden bu plakalar olsun maddedi olsun yalitkan maddesi olsun sargilarin arasındaki bosluklar olsun bugunku kadar mikrometrik yapılamadığı icin daha fazla idi. su anda belko 5w lik bir adaptorde bu kayip 0.001 w bile değildir."

    @ceketime dokunma anlatıyor;

    "trafo dediğimiz şey iki adet bobinden oluşur. 220 voltun bağlandığı tarafa primer çıkış tarafına sekonder denir. transformatörün çalışma mantığı primerde indüklenen akımdan sekonderdeki bobinin belli bir miktar elektrik çekmesi mantığına dayanır. primer bobini ile sekinder bobini arasında elektrik bağlantısı yoktur. primerdeki bobin iki sebepten dolayı telefon ya da herhangi bir yük bağlanmasa bile minimum da olsa bir elektrik harcar.

    birincisi bobin metrelerce sarılmış bakır kablodur aslında. bu kabloların da bir özdirenci vardır. direnç demek de elektrik harcamak demektir. basit ohm kanunu hesabı yani.

    ikinci durum ise bu primer denen bobin empedans yaratır. bunu bir tür elektriğe karşı koyma olarak düşün.

    aslında üçüncü bir durum daha var. trafo çıkışına bağlanan alternatif akımı regüle eden devre elemanları. minimum olmak üzere elektrik harcarlar.

    hatta ek bir bilgi vereyim. şarj aletlerinde yazar mı bilmem ama daha büyük adaptörlerde pfc diye bir şey yazar. pfc power factor oluyor. güç kaynağının kendisinin ne kadar elektrik harcadığinı söyler bize. güç kaynağının verimidir yani bahsedilen. örneğin 100 wattlık bir adaptör çıkışına 100 watt'a kadar bir şeyler bağlayabilirsin demektir. ama şebekeden 100 watt çekiyor demek değildir. dandik güç kaynakları 100 watt güç sağlayıp 120 watt elektrik harcarlar. verimli güç kaynakları ise benim gördüğüm en fazla ekstradan 5 watt harcarlar.

    bir ek bilgi daha vereyim. hiç düşündün mü eski şarj aletleri veya adaptörler kocaman iken şimdiki adaptörler ya da şarj aletleri şimdi neden ufak üretilebiliyor? bunun sebebi pwm denilen bir teknikten kaynaklı. pwm pulse with modulation yani darbe ile modülasyon demek (bu açılımın yanlış olduğuna dair sabah 2 yeşil aldım. doğrusu pulse width modulation olacak). trafodan alınan elektrik 1 saniyenin içinde belli aralıklarla açılıp kapatılıyor. mesela bir lamba bağladık adaptöre. bu belli açıp kapatmalarda (saniyenin milyonda biri kadar) biz lambaların yanıp söndüğünü görmeyiz. hep yanar vaziyette görürüz. bunun bize faydası ise trafodan belli açıp kapatmalardan dolayı daha az akım çeker. bu sayede avantaj oluşur. trafonun kablolarını ısınma oluşmadığı için daha ince kullanabiliriz. bu da maliyeti düşürür. bir de daha küçük trafo kullanabildiğimiz için adaptörün de boyutları küçülür.

    hadi aşka geldim bir konu daha anlatayım. bu pwm denilen olay şebekedeki 220 volt şebeke sinyalin çok çok az bir miktar bozulmasına neden olur. bir tane çok önemli değil ama mahalle bazında düşündüğünde binlerce elektronik malzeme bağlandığında o mahallenin elektrik sistemi epey bozuluyor. bu sefer o mahallede kimisinin yazıcısı bozulabiliyor kimisinin televizyonu. tabi bu anlattığım dıdısının dıdısının dıdısı artık."
  • evimize gelen elektrik 220v’tur. evimizde kullandığımız bir çok elektrikli cihaz ise 220v’u direkt olarak kullanmaz, girişlerinde bulunan bir transformatör yardımıyla bu gerilimi düşürerek kullanırlar. bu transformatörler cep telefonlarının adaptörlerinde, televizyonların iç kısımlarında, bilgisayar kasalarının hemen girişlerinde bulunurlar. asıl görevi 220v olan alternatif gerilimi 24v, 12v, 5v gibi düşük doğru gerilimlere düşürmek olan bu cihazlara adaptör, güç kaynağı (power supply) gibi farklı isimler verilmiş olsada hemen hepsinin görevi benzerdir.

    peki izlemediğimiz televizyonun fişi takılıysa, şarjetmediğimiz telefonun adaptörü fişe takılıysa, kullanmadığımız bilgisayarın fişi takılıysa bunlar hala enerji tüketirler mi? bu örnekleri daha fazla artırabiliriz elbette… evimizde elektrikle çalışan bir çok aletin fişini prizde bırakıp gidiyoruz. ama şunu bilmeliyiz ki içinde transformatör olan her cihaz kulanılmasa da eğer fişe takılıysa az da olsa enerji tüketmeye devam eder.

    peki bu cihazlar kullanılmadığı durumda ne kadar enerji tüketirler?

    kullanılmadığı durumda prize bağlı küçük bir transformatör 1-5w arasında bir güç tüketir. bireysel olarak düşündüğümüzde bu güç miktarı çok büyük gelmeyebilir. fakat genele vurduğumuzda ise çok büyük rakamlarla karşılaşabiliriz.

    mesela; evimizde en azından yukarıdaki tarife uygun 5 adet elektrikli alet olduğunu, bu aletlerin ortalama 3w güç tükettiklerini düşünelim. toplam 5×3=15 w bir güç tüketimi demektir bu. bu aletler günün 18 saati sürekli fişte olduğunu düşünürsek 15×18=270wh’lık günlük enerji tüketir. günlük 270 wh’lik enerji aylık; 30×270=8.1kwh, yıllık ; 8.1×12=97.2 kwh’lik enerji tüketimi demektir. yılda bir evden 97.2 kwh’lik enerji boşa harcanmaktadır. aynı olayın 100000 evde yaşandığını düşünürsek, 9720000 kwh lik bir enerjinin bir yılda boşa gittiğini görürüz.

    para olarak düşünürsek; 97.2×0.70 =68 tl bir evin bir yılda boşa harcadığı enerjinin faturası,
    6.800.000 tl 100.000 evin boşa harcadığı enerjinin faturası olarak karşımıza çıkmaktadır.

    kaynak : https://www.elektrikce.com/…rsa-elektrik-harcar-mi/

    edit: ilan mask nickli yazar arkadaş şarj cihazları ile ilgili önemli bir bilgi paylaştı. bir çoğumuz bu hatayı yapıyoruz. şarj edilen elektronik aletleri (laptop, telefon vs. ) şarj tamamlandıktan sonra şarj bitirme işlemini kabloyu cihazdan çıkararak değil; önce fişi prizden çekip sonra cihazdaki kabloyu çıkararak yapmalıyız.

    fişi çekmeden kabloyu çıkardığınızda, adaptörde kalan gerilim cihaza(özellikle laptoplara) zarar verebilir. önce fiş çıkarılıp, ışık sönene kadar cihazın kablosu çekilmemelidir. kullanma klavuzlarında da böyle yazar.
  • içinde bulunan mini trafonun iç kayıpları nedeniyle evet enerji tüketir.
  • (bkz: no)
  • türkiye'nin özeti gibi olan başlık, 3 kişi tüketir, 2 kişi tüketmez yazmış. arkadaşlar cahil olmanız sorun değil ama her şeye de verecek bir cevabınız olmasın.

    cevap: tüketir.

    edit: ben yazana kadar tüketmez diyenler 3 olmuş, allah akıl fikir versin.
  • just a little bit
  • şarja takılıyken şarjı azalan telefonum, şebekeye elektrik mi veriyor? elektrik şirketine fatura kesebilir miyim sorusunu aklıma getiren durum.

    ayrıca prize takılı şarj cihazının elektrik tükettiğini bilmek için elektrik mühendisi olmak gerekmez.
  • tüketir.
    ölçülemeyecek miktarda olsa bile tüketir.