şükela:  tümü | bugün
  • afrin'de savaşa hayır! ya da afrin'de savaşa evet! demek için pyd partisini ve onun silahlı kolu olan ypg'yi iyi tanımak gerekiyor. bu sayede zeytin dalı operasyonuna hangi açıdan bakmamız gerektiği kanıtlar üzerine inşa edebilelim değil mi?
    aşağıda yer alan pyd’nin resmi tüzüğü arapça olarak www.pydrojava.org web sitesinde yayımlanmış fakat her nedense bir süre sonra siteden kaldırılmıştır.
    ister afrin operasyonunu gerekli görün isterseniz savaşa hayır deyin. bu tüzüğün maddelerini bilmeden yapacağınız her yorum biraz eksik kalacaktır.

    pyd iç tüzüğü
    birinci madde: genel hükümler

    partinin adı: demokratik birlik partisi

    ismin kısaltması: partiya yekîtiya demokrat (pyd)

    partinin bayrağı: beyaz zemin üzerine sol tarafta yeşil zeytin dalı, sağ tarafta sarı buğday başağı,ortada kırmızı yıldız. yukarıda pyd harfleri, aşağıda ise sayı olarak
    kuruluş tarihi (2003).

    partinin amacı: suriye’de ve batı kürdistan’da kürt meselesini demokratik ve adil bir şekilde çözmesi, kürt toplumunu demokratik öz yönetime göre düzenlemesi, gönüllü ve özgür birliğin çerçevesinde halklar ve etnik grupların arasında kardeşlik bağını güçlendirmek için mücadele etmesi.bütün kürdistan kısımlarında demokratik kurtuluş mücadelesine yardım etmesi ve destek vermesi, kürdistan ulusal birlik meselesini siyasi sınırlara dokunmadan demokratik konfederasyon prensibine göre çözmesi. ortadoğu demokratik konfederasyon birliğini gerçekleştirmek için çalışması, hem demokratik sosyalizm hem de ilerici insanlık olarak, etik, ekolojik ve demokratik siyaset, cinsiyet özgürlüğüne sahip bir toplumun inşa edilmesine yönelik çalışması.

    ikinci madde: partinin esasları:
    demokratik birlik partisi (pyd) kürt halkının lideri abdullah öcalan’ı kendi lideri ve kürt halkının kongresi olan kongra gel’i kürdistan halkı için en yüksek yasama organı olarak kabul etmektedir. ayrıca demokratik toplum hareketi “tev-dem”i batı kürdistan’daki kürt halkı için demokratik yönetim sistemi olarak kabul etmektedir.
    demokratik birlik partisi (pyd), ahlaki toplum ve demokratik siyaset paradigmasını mücadeleci çalışmalarında bir yöntem olarak görmektedir ve cinsiyet temsil oranı konusunda yüzde 40 oranını gözetmektedir. pyd siyasi, kitlesel, popüler bir partidir; ulusal şovenist tutumu ve kavramları reddetmektedir, çoğulculuğa ve inanç özgürlüğüne inanmaktadır. sorunlara yaklaşmakta ve programda zikredilen hedeflere ulaşmak için meşru demokratik mücadeleyi, aleni ve barışçıl siyasal diyaloğu esas almaktadır. özgür vatandaşlık ilkesi temelinde, suriye sivil toplum örgütleri, sosyal grup ve tabanları, özellikle işçi sınıfları ve aydınları ile ilişkiler kurmaktadır. kadın ve gençlik unsurları partinin içinde öncü konuma sahiplerdir.

    üçüncü madde: parti üyeliği

    a. parti üyesi
    parti üyesi: 18 yaşını tamamlayan ve lider öcalan’ın demokratik uygarlık metodunu, parti programını, iç tüzüğünü günlük hayatında temsil eden, bunlara inanan ve kabul eden, aylık aidat ödeyen kimsedir.

    parti destekçisi: parti hedeflerini kabul eden, bunlar için imkanlarına göre mücadele eden ve partiyi maddi ve manevi olarak destekleyen kimsedir.

    parti üyeliğinin başlaması ve iptali: üye olmak isteyenler başvuru talebini iki parti üyesinin referansıyla kaldığı yerde herhangi bir parti heyetine verir. parti üyesi adayı en az 1 en çok 3 ay süre boyunca test edilir.başvuru heyetinin kabulünden ve bölge ıdaresinin onayından sonra aday üye olur. partiden uzak kalan birisi tekrar parti üyeliğini isterse ıl ıdaresi bunu değerlendirmesi gerekir.

    c. parti üyesinin görevleri:
    1. lider abdullah öcalan’ın ve kürt halkının değerleriyle gurur duymak, onlara bağlı olmak ve lideri esaretten özgürleştirmek için mücadele etmek
    2. demokratik öz yönetimi inşa etmek için sonsuz hevesle, değişmez kararlılık ve fedakarlık ruhuyla çalışmak ve diriliş ruhuyla hareket etmek. partinin yöntem ve yaklaşımlarını gerçekleştirmek ve programda belirlenmiş hedefleri gerçekleştirmek
    3. partinin başkanlığı ve meclisinin çizdiği siyasetler, politikalar ve taktiklerin farkında olup gerçekleştirmek
    4. tereddütsüz bir şekilde parti talimatlarını ve yaklaşımlarını uygulamak ve partinin etik ilkeleri ve iç tüzüğüne göre hareket etmek
    5. partinin siyasi ve ideolojik yaklaşımını anlamak ve bunları güncel hayatta uygulamak
    6. her yönde parti disiplinine ve yoldaşlık ruhuna bağlı kalmak ve uygulamak
    7. partinin maddi ve manevi ilkelerini korumak, halk kutsallarına ve ilkelerine saygı göstermek. demokratik güçleri ve halkın çıkarlarını savunmak
    8. keyfi şekilde veya şahsi maslahatlar için parti sorumluluk ve yetkilerini istismar etmemek ve kullanmamak
    9. partinin içinde ve dışında, davranışında veya duruşunda veya hayat tarzında veya şahsiyetindeki yanlış bir durumda hiçbir taviz vermeden bütün şartlar altında
    kitlelerin çıkarı ve partilerin çıkar ve ilkelerini savunmak
    10. topluluğun kazançlarını korumak, güçlendirilmesi ve geliştirilmesi için çalışmak, şahsi çıkar için kullanmamak ve halka sunmak
    11. kadın özgürlüğü doktrinine inanmak, güvenmek ve buna dayanarak cinsiyet özgürlüğü mücadelesinde yer almak

    d. parti üyesinin hakları
    1. bütün seviyelerdeki pozisyonlara aday olabilmek ve seçilebilmek. parti usullerine göre bütün parti pozisyonlarını seçebilmek
    2. eleştiri ve öz eleştiri hakkı saklıdır. parti usulleri kapsamında kendisine yönelik itham ve eleştirilere karşı savunabilmek
    3. bütün konularda fikir ve görüşlerini beyan edebilmek ve doğru kararları almak için parti tartışmalarına dahil olmak
    4. siyasi ve teşkilat verimliliğini geliştirebilmek ve şekillendirebilmek
    5. geçerli bir mazeret ile partiden veya kendi görevlerinden ilgili üst kurula yazılı bir şekilde sebepleriyle birlikte sunarak istifa edebilmek. ıstifa talebi yetkili olan kurum kabul etmediği müddetçe geçerli olmaz. partiden istifa etme halinde parti meclisinin kabulü gerekmektedir.
    6. parti usullerine aykırı olmadan bir mesele veya bir olay hakkında yetkili tarafından gerekli bilgileri talep edebilmek
    7. ıç tüzüğe aykırı olmadan görevine başlamak
    8. hakkında herhangi bir ihlal olduğu halde iade-i itibar talep edebilmek
    9. en doğal hak olarak eğitim görmeyi talep edebilmek
    10. partinin başkanlığına, meclisine ve üst heyetlerine şahsi rapor yazabilmek

    e. parti üyesinin sıfatları
    1. öz yönetim idaresini inşa etmek ve radikal demokrasiyi pekiştirmek için mücadele eder.
    2. halkına ve vatanına çok sevgi duyar.
    3. ınsanlığa karşı sevgi dolu ve vatanının durumu, tarihi, coğrafyası ve kültürü hakkında bilimsel,analitik ve derin bilince sahiptir.
    4. demokratik siyaseti, etik toplum kültürünü ve enternasyonalist vatandaşlığı temsil eder.
    5. kadın özgürlüğü ideolojisine ve demokratik uygarlık doktrinine inanır.
    6. halkına ve yoldaşlarına saygı ve sevgi duyar ve onlara kardeşlik temellerine göre davranır.
    7. halkların arasında kardeşlik ve gönüllü özgürlük birlikteliğini savunur.
    8. yaratıcı, üretici, planlı ve düzenli bir şekilde çalışır.
    9. ekolojiktir (doğacı), doğayı savunur ve korur.
    10. şehitlerinin ilkelerine uyar, miraslarına bağlı olur ve uygulamalarında hatıralarını temsil eder.
    11. halkının ve yoldaşlarının hiçbirinin iradesini kırmaya çalışmaz ve onların hayat tarzlarındaki maneviyatını olumsuz etkilemez.
    12. halkının ve yoldaşlarının karşısında açık ve de net olur ve mütevazı bir hayat sürer.

    dördüncü madde: teşkilat yapısı

    1. kongre
    • partid e en yüksek karar alma kuruludur. her üç yıl, delegelerin çoğunluğunun katılımı ile toplanmakta ve oy çokluğu ile karar almaktadır. meclis üyelerinin üçte ikisinin kararı ve parti başkanlığının kabulü yahut parti üyelerinin üçte ikisinin talebiyle kongre zamanından öncedüzenlenebilmektedir. parti başkanının isteğiyle veya meclis üyelerinin üçte ikisinin kararıyla kongre en geç bir yıl ve sadece bir kere ertelenebilmektedir.
    • parti meclisinin ve yürütme komitesinin onaylaması ile ve hazırlık komitesinin gözetimi altında bütün parti organlarından seçilen delegeler kongreye katılmaktadır. her bölgenin katılım oranı, üyelerine ve kendi mücadele-gelişim düzeyine göre belirlenmektedir.
    • parti başkanlığı ve parti meclisi normal üye olarak kongreye katılmaktadırlar. kongre, parti
    programı ve iç tüzüğünün kabul etme veya (stratejik değişimi de dahil olmak üzere) değiştirme ve geçici parti politikasının belirlenme yetkisine sahiptir.
    • kongre; parti başkanlığını, meclisi ve parti meclisinin adaylarını seçmektedir.
    2. konferans parti başkanlığının oylaması, parti meclisi ve yürütme komitesinin kararlarıyla ihtiyaç gerektiği takdirde toplanmaktadır. meclis üyeleri ve adayları, illerin ve bölgelerin delegeleri ve diğer parti organlarının temsilcilerinden seçilenler konferansa katılmaktadır. katılan delegelerin sayısını parti meclisi belirlemektedir.
    • konferans, kongrenin bütün yetkilerine (programı, iç tüzüğü ve parti stratejisinin değiştirilmesi hariç) sahiptir. kongre ise ne parti meclisini ne de başkanlığını değiştirir.
    • ıl ler ve bölgeler kendi konferanslarını genel kongreden önce düzenlemektedir.

    3. parti başkanlığı
    bir kadın ve bir erkekten oluşan eş başkanlık kongre tarafından üçte iki oy ile seçilmektedir. bu oran, seçimin birinci ve ikinci aşamasında sağlanmadığı takdirde, parti başkanlığı salt çoğunluk ile seçilecek olan üçüncü aşama düzenlenmektedir. eş başkanlık dönemi iki kongrenin arasında devam etmekte ve aynı zamanda hem yürütme komitesine hem de parti meclisine başkanlık etmektedir. kendini liderlik kurulu olarak düzenlemektedir. her başkan, parti başkanlığı için iki dönem üst üste aday olabilmektedir. eş başkanlık, parti toplantılarında alınan kararların çerçevesinde bütün partinin faaliyetlerinden sorumludur. ayrıca, görevlerine yardım etmek amacıyla özel komitelerin kurulmasının yetkisine de sahiptir. faaliyet raporlarını kongreye ve parti meclisinin toplantısına sunmaktadırlar.

    4. parti meclisi
    • parti meclisi parti başkanlığı ile iki kongrenin arasındaki dönemde ideolojik, siyasi ve yapısal yüksek kurulu temsil etmektedir. parti meclisi kongre tarafından seçilmektedir. kongreye rapor sunmakta ve ona karşı sorumlu durumdadır.
    • parti meclisi 25 üyeden oluşmaktadır.
    • ortak mücadele ve karşılıklı düzenleme ve denetim imkanı sağlamak amacıyla, parti başkanlığı meclisin önünde sorumlu olduğu gibi, meclis de parti başkanlığının önünde sorumludur. parti meclisi ve parti başkanlığı kongrenin önünde sorumludur ve ona raporlarını sunmaktadırlar.
    • parti başkanlığı, parti meclisinin toplantılarına başkanlık etmekte ve ona raporlar sunmaktadır. aynı zamanda meclisin raporunu teslim almaktadır.
    • parti meclisi, yürütme komitesi üyeliğine kendi üyelerinin içinden seçmekte ve parti başkanlığı bunu onaylamaktadır. gerektiği takdirde meclis komiteyi tekrar seçebilir, ayrıca oy çokluğuyla bir yürütme komitesinin bir üyesinin görevden alabilir. parti meclisi ve yürütme komitesi ittifak siyasetlerini, taktik, stratejik ve teşkilat politikalarını belirler. partinin teşkilat faaliyetlerini yürütür, partinin programını uygular ve kongrenin kararlarını yerine getirir.
    • parti meclisi, partinin alt organlarının kurulması, koordine etmesi ve faaliyetlerini gözlemesiyle mükelleftir. meclis üç ayda bir toplanmaktadır. kararları katılanların oy çokluğu ile almaktadır.
    • toplantının ertelenmesine veya öne alınmasına parti başkanlığının talebi ve meclisin üçte iki oylarıyla karar verilir. diğer siyasi güçlere yönelik partinin politikasını belirler ve onlarla koalisyon veya ittifak yapmayı belirler.

    meclis aşağıdaki görevleri yapmaktadır:
    1. demokratik öz yönetimin kurulması çerçevesinde, demokratik halk kurumları ve sendikaları desteklemesi ve onlara yardım etmesi
    2. komşu devletlerde ve kürdistan’ın diğer parçalarında demokratik sosyal kurumlarını ve partileri karşılıklı desteklemesi ve yardım etmesi
    3. kadın ve gençlik demokratik faaliyetlerini desteklemesi ve yardım etmesi
    4. partinin dış siyasetini belirlemesi
    5. partinin özel medyayı organize etmesi ve yönlendirmesi
    6. parti üyelerini eğitmesi, demokratik milli ilkeler temelinde halkı bilinçlendirmesi
    7. partiye özel mali sistem oluşturması ve gereken mali komiteleri kurması
    5. yürütme komitesi
    • yürüt me komitesi sıralama açısından parti başkanlığı ve parti meclisinden sonra gelmekte ve
    parti meclisine rapor sunmaktadır.
    • yürütme komitesi parti meclisi ile partinin ideolojik, siyasi ve diplomatik yönelimini, taktiklerini belirlemekte ve uygulamaları takip etmektedir. gerektiğinde komite, bilimsel ve kültürel kurumların kurulması hakkına da sahiptir.
    • yürütme komitesi partinin bütün teşkilat faaliyetlerini yürütmekle ve gözetlemekle sorumluyken , en üst seviyelerdeki bu amaca ulaşmak için kurulan merkezi komiteleri ve organizasyonları yönlendirir. bütün parti heyetlerinden rapor alır. parti meclisinin üyelerini gözetler ve mücadelelerini yönlendirir. meclisin kararlarını ve önerilerini onaylar. bütün parti organizasyonlarının arasında koordine eder, mali işleri ve gider yollarını gözetler. komite, kendine sunulan öneri ve şikayetleri değerlendirmektedir.
    • yürütme k omitesi parti başkanının yanında çalışmakta ve onun yardımcısı sayılmaktadır. eş başkanlık görevlerini yerine getiremediğinde yürütme komitesi onun yerine getirmektedir.
    • yürütme komitesinin faaliyetleri parti başkanı tarafından organize edilmekte ve yönlendirilmektedir.
    • yürütme komitesi faaliyetlere dair raporunu parti meclisine sunup, parti meclisi değerlendirmektedir . rapor sunumları için periyodik toplantılar sistemi belirlenmektedir.

    6. il idaresi
    beş ile dokuz arası üyeden oluşan, ona bağlı bir dizi bölge ıdareleri ve onlara ait kurullardan sorumlum bir liderlik kuruludur. ıki ayda bir toplanmaktadır. üyeleri bölge ıdaresi tarafından seçilip parti meclisi ve yürütme komitesi tarafından onaylanmaktadır. ıl ıdaresi, iki toplantı arasında faaliyetleri takip
    etmek üzere, il genel sorumlusunu ve iki yardımcısını seçmektedir. parti meclisinden gelen talimat ve kararların ve parti kararlarının kendi ilinde uygulanmasıyla mükelleftir. ayrıca bunları yapmak için komiteler ve alt heyetler oluşturabilmektedir. alt heyetlerden gelen raporlara cevap vermektedir. yürütme komitesine yürüttüğü siyasi, mali ve yapısal faaliyetlerle ilgili rapor sunmaktadır.

    7. bölge idaresi
    ona bağlı bir dizi yerel temsilcilikler ve ilçe yönetimlerinden sorumlu bir liderlik kuruludur. bölge ıdaresi yerel temsilcilikler ve ilçe yönetimleri tarafından seçilmekte, üyelerin sayısı beş ile dokuz arasında belirlenmektedir. bölge ıdaresi kendi bölgesindeki siyasi ve teşkilat faaliyetlerinden sorumludur, parti kararlarını bölgesinde uygulamaktadır. bunu yapmak için gerekli heyetler ve komiteler oluşturabilir. ıl ıdaresinin karar ve talimatlarına göre çalışmaktadır. ayda bir toplanmaktadır. mahalle ıdaresinden gelen raporlara cevap vermekte ve ıl ıdaresine mali ve teşkilat faaliyetleri hakkında rapor sunmaktadır.

    8. mahalle idaresi
    kendi alanında bulunan parti üyelerini yönetmekten sorumlu bir liderlik kuruludur. ona bağlı alt parti hücrelerini oluşturan parti üyeleri tarafından seçilmektedir. parti üyelerini örgütlemekte aktif rol oynamaktadır. yanı sıra bölge ıdaresinden çıkan karar ve talimatları ve partinin siyasetini uygulamaktadır. kamu bilinci oluşturmakta ve parti üyelerini siyasi ve parti açısından eğitmektedir. ayrıca halk tabanından bağış toplamaktadır. toplantıları ayda bir olur ve bu toplantılarda gelen raporlara cevap verilmektedir. bölge ıdaresine faaliyetlerle ilgili rapor vermektedir.

    beşinci madde: yönetmelik sistemi
    teşkilat yapısının esasları ve demokratik katılıma göre yönetmelik sistemi yürütülmektedir. üye teşkilata, alt heyetler üst heyetlere, bütün parti yürütme komitesi ve parti meclisine, ardından ise parti eş başkanlarına bağlıdır. bütün heyetler yukarıdan aşağıya doğru karar ve talimatlar vermekle
    mükelleftir. alttan yukarıya ise raporlar sunulmaktadır. bütün parti heyetleri seçimlerle değişir ve teşkil edilir. ıdari heyetler teşkilat işlerinde demokratik standart uygulamaktadır. birlikte çalışma ve faaliyetleri korumak esasının yanı sıra şahsi inisiyatif, gönüllülük ve özgür irade üzerinedir.

    a. raporlar, talimatlar ve rehberlik sistemi
    çıkan raporlar ve talimatlar; eleştiri, öz eleştiri, öneriler ve faaliyetlerle ilgili malumatları kapsamalıdır. rapor sistemi¸ kimin tarafından yazılmış olmasını önemsemeden, içerik olarak mücadele yürütmek için demokratik katılım üslubu ve tarzını temsil etmektedir. bu raporlar net bir gündemle
    ve organize bir şekilde sunulmaktadır. raporları çıkartan unsur partinin önünde sorumludur. üst heyetler talimatlarını zamanında vermediği takdirde bu aksaklıktan sorumludur. alt heyetler ise zamanında raporları sunmadığı takdirde aksaklık yapmış sayılır. her heyet toplantılarıyla ilgili üst heyetlere rapor sunar. raporlarla partinin genel faaliyetlerinin değerlendirmesine katkıda bulunmak amaçlanır. buna öneri, eleştiri ve öz eleştiri yapmak da dahildir. parti meclisi ve ona bağlı heyetler altı ayda bir yürütme komitesine bir rapor sunmaktadır. komite ise bunu başkanlığa sunmaktadır.

    b. toplantılar sistemi
    ıç tüzükte belirtilmiştir ki, bütün parti heyetleri toplantılar yapmak zorundadır. toplananların düşünceleri ve önerileri resmi olarak kaydedilmektedir. toplantılar çoğunluğun katılmasıyla resmiyete kavuşur. mazeretsiz bir şekilde üç toplantıya katılmama durumda üyelik iptal edilmiş sayılır.

    c. eleştiri ve öz eleştiri
    eleştiri ve öz eleştiri yapmak her üyenin ve her heyetin hem hakkı hem görevidir. bunlar, parti ve üyelerini geliştirmek için bütün seviyelerde esas temellerden biri olarak sayılmaktadır. partinin iç problemlerinin çözümü için bir temeldir. partinin ve üyelerinin yolunu tasvip etmek ve yenilemek için bir araçtır. bütün parti üyelerinin eleştiri ve öz eleştiri yapmaları, engelleri aşmak için gereklidir. ayrıca şahsi menfaat ve çıkar veya bir parti üyesini teşhir etmek için kullanılmamalıdır.

    d. ceza sistemi
    parti disiplininin ve iç tüzüğün ihlal edilmesi halinde; partinin hedeflerinin ve programlarının dışına çıkıldığı takdirde; sırların ifşa edilmesi durumunda; talimat ve kararların uygulanmaması halinde; partinin kendi veya aile çıkarları için kullanılması durumunda; emanete ihanet etme durumunda; toplumda parti üyesini aşağılama girişiminde bulunulması durumunda ve partinin resmiyetini ihlal etme halinde, yaptığı ihlalin boyutuna göre parti üyesi cezalandırılır. heyetlere ve üyelere cezalar bu şekilde uygulanır:
    suç işleyen üyelere yönelik her heyetin tembih ve uyarı cezası verme hakkı vardır. yalnız, üyeliğidondurma cezası, geçici olarak partiden ihraç, görevlerden uzaklaştırma, tamamen parti ihraç cezalarında ise genişletilmiş parti meclisinin kararına uyulur. bu durumlarda usule göre suçlu parti meclisine gönderilir.
    acil ve istisnai durumlarda heyet, parti meclisinin bu meseleyi karara bağlamak için rapor, öneri ve nota göndermesine kadar, suç veya cinayet işleyen üyelere yönelik gerekli tedbirler alabilir.
    parti meclisine veya başkanlığına gerektiğinde üyenin de rapor sunma hakkı vardır.
    e. karar alma mekanizması
    • normal şartlarda bütün organlarda kararlar oy çokluğu ile alınmaktadır. azınlık çoğunluğa tabidir.
    • kongreyi veya olağanüstü konferansı toplama isteği bulunduğu takdirde, parti meclisi ve liderlik kurullarında oyların üçte ikisi gerekmektedir. bunun bulunmaması halinde, toplamak için parti üyelerinin yarısı ve parti meclisin çoğunluğu yeterli olacaktır.
    • parti organların temsilcilerinden “yüzde 50+1” oranı kongre veya konferansı toplamak için geçerli olacaktır.
    altıncı madde: partinin finansal sistemi
    1. partinin gelirleri aşağıdaki unsurlardan oluşmaktadır:
    a. destekçi ve üyelerin yıllık ve aylık aidatları. üye kendi ekonomik durumuna göre aidat miktarını kendi belirler.
    b. mevsimlik bağış kampanyaları, gönüllü iş, yayınlar ve yatırım projelerinden elde edilen kazançlar.
    2. parti için mali bir komite oluşmaktadır. alt komiteler mali işlerle ilgilenmek için kurulur. bu komiteler tabi olduğu heyet başkanı (komite üyesi olmayan) tarafından gözlem altında tutulmaktadır. komite kendi mali işleri hakkında kayıt tutar.
    3. üst heyetlere dönemsel olarak, gelir ve giderler ayrı tutularak, detaylı mali raporlar sunulmaktadır.
    4. partinin bütçesi parti meclisi tarafından belirlenir.
    5. bütün heyetler ve mali komiteler kendi gelir-gider kayıtlarını tutmakla mükelleftir.
    6. mali komite izin vermeden alt heyetler parti kaynaklarını kullanamamaktadır.

    kaynak ve daha fazlası bu pdf dosyasında mevcuttur;