şükela:  tümü | bugün
  • ensemble galatia tarafından da seslendirilmiş "las cantigas de santa maria" derlemesinden bir cantigadır.
    albüm kartonetinde şöyle bahsediliyor;
    "bu cantiga kahramanlarından biri kral x. alfonso olduğu için, belki de bu çalışmanın en can alıcı şarkılarından biridir. "las cantigas de santa maria" derlemesinin nasıl oluştuğunu ve alfonsonun hastalığı yüzünden yaşadığı ağır duygusal durumu göstermesi bakımından önemlidir.

    295 numaralı bu cantigada, alfonso'nun meryem ana için ihtişamlı ve güzel heykeller yaptırdığı, o'nun onuruna ziyafetler verdiği, tanrının o nun üzerinden gerçekleştirdiği mucizeler hakkında şarkılar yazdığı anlatılır. şarkının son bölümünde, kralın, yeni yaptırdığı heykel önünde dua etmelerini istediği rahibelerin gördüğü bir hayalden bahsediliyor. kutsal bakire, bu rahibelere görünür ve onlardan kralı çağırmalarını ister. kral gelir gelmez heykelin önünde dizleri üzerine çöker ve o'nun ellerini öpmek için uzanır. aralarında şu diyalog geçer:

    -hanımefendi, sizin ellerinizi ve ayaklarınızı öpmeliyim, sizin faziletiniz bana sağlık veriyor ve beni, bana zarar vermek isteyenlerden koruyor.

    -hayır, oğlumu ve beni onurlandırdığınız için esas ben sizin ellerinizi öpmeliyim, bu nedenle öldükten sonra sizi o'nun krallığına yerleştireceğim, size bütün dürüstlüğümle söz veriyorum.

    rahibeler bu hayalden uyanınca, mutluluk içinde her şeyi krala anlatırlar. kral ağlayarak bu hikayeyi yazıya döker ve hayatı boyunca da meryem ana'ya hizmetlerine devam eder."
  • bilge lakaplı kastilya kralı x alfonso'nun galiçya-eski portekizce dilinde kaleme aldığı cantiga.

    https://www.youtube.com/watch?v=a9lhflfw-q0

    sözlerini de yazayım tam olsun:
    como santa maria apareçeu en vision a un rey que a servia en todas aquelas cousas que el sabia e podia, e semellava-lle que se omildava contra el en gualardon do serviço que lle fezera (azize meryem'in ona tüm bilgisi ve gücü dahilinde hizmet eden bir krala (muhtemelen alfonso burada kendisinden bahsediyor) görünmesi, ve kralın yaptığı hizmetler karşılığında meryem'in onun önünde eğilmesine dair)

    que por al non devess' om' a santa maria servir, (hiçbir şey için olmasa bile, insan hizmet etmeli azize meryem'e)
    deve-o fazer por quan ben sabe serviço gracir. (cömertliği için, kıymetli hizmetleriyle)

    e daquest' un gran miragre vos quer' ora retraer (bununla ilgili büyük bir mucize anlatmak istiyorum şimdi)
    que mostrou santa maria, per com' eu pud' aprender, (azize meryem'in gösterdiği, öğrendiğime göre)
    a un rei que sas figuras mandava sempre fazer (bir kral onun için güzel heykeller yaptırırmış)
    muit' apostas e fremosas; e fazia-as vestir (varını yoğunu bu uğurda harcamış, ve giydirirmiş)

    de mui ricos panos d' ouro e de mui nobre lavor, (o heykellere altın işlemeli ve pahalı esvaplar)
    e põya-lles nas testas pera parecer mellor (daha da güzelleştirmek için onları, daha da güzel görünmeleri için)
    corõas con muitas pedras ricas, que grand' esprandor (başlarına değerli taşlarla süslü taçlar taktırmış)
    davan senpr' aa omagen e fazíana luzir. (her heykele ihtişam katıp, ışıldatmış)

    e outrossi nas sas festas ar fazia-lle mudar (ve sonra meryem'in ziyafet günlerinde değiştirtmiş)
    senpr' outros panos mais ricos pola festa mais onrrar, (giysilerini, daha da zengin daha da süslüleriyle, daha da onur katmış)
    e ben assi as fazia põer sobelo altar; (heykelleri sunağa yerleştirtmiş)
    demais trobava per ela, segund' oy departir. (ve dendiğine göre, ayrıca uğruna şarkılar söylemiş)

    des i aqueles cantares eran dos miragres seus (onun fevkalade mucizeleri hakkındaymış bu şarkılar)
    muitos e maravillosos que mostra por ela deus, (tanrı onun vasıtasıyla gerçekleştirirmiş)
    e faz y mui gran dereito; ca segun diz san mateus (haklıymış efendimiz böyle yapmakta, aziz matta'nın)
    e san yoan e san marcos, sa madr' éste sen falir. (yuhanna'nın, markos'un dediğine göre, efendimizin annesiymiş hiç şüphesiz)

    onde por estas razões a servia aquel rey (ve bu sebeplerle hizmet etmiş ona kral)
    e loava e dizia muito ben, com' apres' ei, (ve övmüş onu, duyduğuma göre hakkında güzel sözler söylemiş)
    dela; e poren ll' avo o que vos ora direy, (bu yüzden anlatacağım sizlere ona ne olduğunu)
    onde vos rog', ai, amigos, que o queirades oyr. (ve dua edeceğim dostlarım, sizler de işiteceksiniz)

    onde foi a ha pasqua mayor, que deus resorgiu, (tanrının dirilip, göğe yükseldiği paskalya'da)
    que el rey fez sa omagen da virgen; e poi-la viu (yaptırmış kral, bakirenin bir heykelini)
    ben feita e ben fremosa, ricamente a vestiu (ve görünce ne kadar ustaca yapıldığını ve güzel olduğunu, giydirmiş pahalı esvaplar)
    e sobr' o altar a pose, e fez monjas y vir (ve koydurmuş sunağın üzerine, çağırmış rahibeleri ki görsünler)

    que a vissen com' estava e ouvessen devoçon (görsünler ve ona hürmetlerini sunsunlar)
    en ela e que rogassen por el rei de coraçon. (ve krala yürekten dualar etsinler)
    e elas assi fezeron; e a virgen en vijon (öyle de yapmışlar, ve bakire onlara görünüp, dile gelmiş)
    lles diss': «o que me rogades farey-o, se el rei vir.» (ve demiş onlara, 'yapacağım dileğinizi, eğer kral gelirse'

    ha delas mantente foi al reie o chamou; (çabucak gitmiş içlerinden biri krala ve çağırmış onu)
    e el rei vo tan toste, e logo que y chegou, (kral hemencecik gitmiş yanlarına, ve vardığında)
    a omagen os gollos ant' el en terra ficou (heykel diz çökmüş yere, kralın önünde)
    e as mãos que beijasse lle começou a pedir. (ve ellerini istemiş ondan, öpmek için)

    mas el reideitou-s' en terra ant' ela, tendud' en cruz, (lakin kral atmış kendini yere, kollarını açıp bakirenin önüne)
    chorando muit' e dizendo: «a ti, sennor, que es luz, (hıçkırıklarla içinde demiş: 'ah, hanımım, sen ki ışığımsın benim,)
    beijarei pees e mãos, ca ta vertude m' aduz (bırak mübarek ayaklarını ve ellerini öpeyim, erdemin)
    sempre saud' e me guarda dos que me queren nozir.» (her daim sağlık verdi bana, ve korudu fenalık etmek isteyenlerden)

    «non,» diss' ela, «mais as vossas mãos vos beijarei eu ("hayır" demiş meryem, "ben öpeyim ellerinden)
    por quanta onrra fazedes a mi sempr' e ao meu (bana ve hem insan hem tanrı olan)
    fillo, que é deus e ome; e poren no reino seu (oğluma gösterdiğin hürmet yüzünden, onun krallığına)
    vos meterei pois morrerdes, esto será sen mentir.» (alacağım seni, öldükten sonra, bütün hakikatiyle yemin ederim buna)

    pois s' as monjas espertaron desta vison, foi-lles ben, (sonra uyanmış rahibeler bu hayalden, mutlu olmuşlar)
    e al reien outro dia llo contaron e de ren (ertesi gün krala koşup haberi vermişler)
    nada non lle faleceron; e ele logo poren (hiçbir şeyi ondan gizlememişler)
    chorou, muit' ant' a omagen e fez tod' est' escrevir. (hemen ağlamaya başlamış kral, heykelin önünde, ve bütün bunları kaleme almış)

    e des ali adeante serviu mais, com' aprendi, (o günden sonra daha da çok hizmet etmiş, duyduğuma göre)
    a virgen groriosa e loou-a mais des i; (aziz bakireye ve daha da tutkuyla yüceltmiş onu)
    e ela fez-lle mercees grandes, segund' eu oy, (bakire ise büyük lütuflarda, ihsanlarda bulunmuş)
    e de muitas de maneiras, a queno ben comedir. (ki o da bunu fazlasıyla hak etmiş)
  • tekrar tekrar dinlenildiğinde insanı trans benzeri bir hale yaklaştıran müthiş beste.. özellikle ensemble galatia icrası -tuhaf ama- her seferinde ruhumun temizlendiğini hissettiriyor..

    diğer taraftan;

    convallaria maialis namıyla tanınan kadim sözlük yazarı dostumuz sayesinde mısra mısra çözümleyebildiğimiz sözleri, kendisiyle tam da aynı dönemde* anadolu coğrafyasından zuhur eden irfan ile bu eserde anlatılanlar arasındaki farkı görmek açısından ibretlik bir kıyas imkanı sunuyor bizlere..

    bahsetmeye cüret ettiğim ol irfanın, çağlar boyu bu topraklardan eksik olmamış yıkımlardan bu güne kadar bozulmadan gelebilmiş son kırıntılarıyla beslenip bu yaşa kadar getirildiğim için ne kadar şanslı bir hergele olduğumu bir kez daha derinden hissediyorum..