şükela:  tümü | bugün soru sor
  • plebisit belirli bir dönem iktidarı elinde bulunduranların hazırladıkları anayasa taslağını bir tartışma ortamı yaratmaksızın blok halinde evet ya da hayır olarak sonuçlanabilecek bir halk oylamasına sunmalarıdır. kabul edildiği üzere, referandumda bir değişiklik; plebisitte ise, bir adam ya da iktidar söz konusudur. birincisinde bir metin oylanır; ikincisinde ise, bir isim.

    referandumla plebisit arasındaki diğer fark ise demokratiklik bakımından ortaya çıkmaktadır. referandum doğru kullanıldığı zaman demokratik bir usuldür: halk etkendir, öznedir; karar alma sürecinin başına, ortasına ve sonuna katılır. plebisit ise, anti-demokratik bir usuldür: halk edilgendir, nesnedir; karar alma sürecinin sadece sonuna katılır.

    referandumun yapılmasını isteyen halkın kendisi (halk teşebbüsü) ya da halkın seçtiği temsilcilerdir. oylanan şey ise, halkın temsilcilerinin birlikte hazırladığı bir metindir. oysa, plebisite başvuranlar, kişisel iktidar sahipleri ya da fiili yönetimlerdir. oylanan şey ise, halkın katılımı olmadan hazırlanan metinler, fiili yönetimlerin oldu-bittileri, karar ve eylemleridir. kısaca, plebisit, diktatörlerin, anti-demokratik yöneticilerin, darbecilerin, kendilerine meşruiyet kazandırmak için başvurdukları bir halkoylamasıdır.[*]

    bu noktada da plebisit, dorudan temsilin halka yönelik uygulaması olan referanduma göre, adaletin değil ideolojik gladyatörlerin oylanması manasına gelir. burada amaç kanunların yürürlüğe girmesiyle sağlanacak demokratik ortam değil, neredeyse ön-seçim manasına gelebilecek bir tür güven oylamasıdır. türkiye'de de bu nanenin sürekli karıştırıldığı, üstüne üstlük über-demokratik birer referandummuş gibi pazarlandığı mebzul miktarda görülmüştür.

    (bkz: plebisit)

    (bkz: referandum)
  • hacı referandum daha karizmatik bir kelime. tonlayışa baksana; r-e-f-e-r-a-n-d-u-m. obaaa, sanki kral içeri girecek de kelleni alacak.
    plesibit ne aq? bi siktir git der gibi. light işi, akılda bile kalmıyor. katılmaz çoğu buna.
  • biri oylama gibi bir şey hani anayasaya falan galiba. diğerini hiç duymadım.
  • plebisit yerel bir meselenin, yerel halk tarafından oylanması demektir. latince "plebiscitum"'dan gelir. plebiscitum da, roma'daki hakim sınıf olan patricilerin yanında onlarla aynı haklara sahip olmayan ancak köle de olmayan özgür vatandaşlar olan pleb'lerin oy hakları ile ilgili bir terimdir. plebisite en güzel örnek hatay'ın türkiye cumhuriyeti'ne katılması sürecinde hatay yerelinde yapılan halk oylamasıdır.

    referandum ise latincede geri getirmek anlamına gelen "refero" kelimesinden gelir ve daha genel bir konuyu, ülkenin bütününü etkileyecek şekilde halk oylamasına sunmaktır. yasal olarak referandum yasama faaliyeti kapsamındadır, kanunlar üzerinde kesin belirleyiciliği vardır ve bütün bir kurumsal düzeni değiştirme gücüne naildir. referandum'un en bilinen örnekleri ise ülkemiz ve dünya tarihinde pek çok kez görülen yeni hazırlanan anayasaların veya anayasa değişikliklerinin halk oyuna sunulması süreçleridir.

    plebisit'in diktatörce, referandumun ise demokratik bir uygulama olduğunu iddia etmek, bunları böyle kalıplara sokmak ise saçmadır. örneğin, 1982 anayasası'nın bugün anti demokratik bir düzenleme olarak görüldüğünü ve referandum sonucunda kabul edildiğini unutmamak gerekir. yani "referandumda halk edilgen değildir, plebisitte halk edilgendir" gibi bir iddia herhangi bir bilimsel temele dayanmaz.