şükela:  tümü | bugün
  • alman kavram tarihçisi. begriffsgeschichte (conceptual history) denen metodolojik yaklaşımın önde gelen isimlerinden, hatta en önde geleni de olabilir. en meşhur olduğu çalışma werner conze ve otto brunner ile birlikte hazırladıkları 8 ciltlik 18.yüzyıl ortasından 19.yüzyıl ortalarına almanya'da kullanılan sosyo-politik terimlerin anlamlarını ve tarihsel dönüşümlerini gösteren ansiklopedik sözlük. "geschichtliche grundbegriffe: historisches lexikon zur politisch-sozialen sprache in deutschland". yine çok önemli bir çalışması, ki kendisinin doktora teziymiş (millet ne tezler yazıyor yareppim), heidelberg'de yazılmış, carl schmitt (kimine göre heidegger ve gadamer) etkisi olduğu söylenen, ama aslında klasik bir dönem alman düşünürü (romantik ve modernleşme karşıtı) ürünü, aydınlanma düşüncesine geçirdiği "kritik und krisse" dir.
  • kritik und krise adlı eseri türkçe'ye kritik ve kriz adıyla ve "burjuva dünyanın patolojik gelişimi üzerine bir katkı" alt başlığıyla otonom yayıncılık tarafından 2012 yılında çevrilmiş durumda.
  • hegel ve nietzcsche'den heidegger'e uzanan gelenek, verdiği ilhamla foucault gibi post yapısalcı tarihçileri deli meşhur ederken, aynı geleneğin asıl mirasçısı olan koselleck ancak yeni yeni keşfedilmektedir anglo saxon dünyada. gerçi iskandinavlar bir süredir peynir ekmek gibi tüketiyor bu adamı nerden duydularsa, orası da ayrı bir hikaye.

    tarihte metodoloji ve zamansallığın dönüşümü üzerine denemeleri böyle bir içim su gibi okunur. foucault gibi kabız etmez adamı. masal analtır gibi metod tartışması yapar eşşoğlusu, parmaklarını yalatır adama.
  • koselleck (1923-2006) dil dışı fenomenleri tanımlamada (deneyim ve dilsel olarak ifade edilebilecek her şey: beklentiler, ihtiyaçlar, vs.) dilin öz katkısının kavramlar alanında işlediği tezinden yola çıkarak, dili söylemsel ve analitik sınırlamalarından kurtarır.

    hem 1970'li yıllarda uluslararası akademik dünyada fikirler tarihine olan ilginin azalmasına cevaben cambridge okulunun (skinner, pocock) "politik düşüncenin tarihi"ne yoğunlaşmış olması; hem de post-yapısalcılığın yarattığı sarsıntıların düşüncenin kendisinden çok anlam biliminin (bkz: semantik) kendisini öne çıkartmış olması koselleck'in kavramlar tarihi üzerine eğilmesine zemin hazırlamıştır.

    koselleck'in kavramlar tarihi üzerine eğilmesinde yazarın daha büyük bir 'sentez' arayışının da etkisi vardır elbette. böylelikle kosseleck yalnızca hermeneutik ve fenomenoloji geleneğinden (gadamer, husserl, collingwood), dil felsefesinden (saussure, wittgenstein, austin, searle), bilgi sosyolojisinden (fleck, mannheim, kuhn) ve sanat tarihinden (panofsky, warburg, gombrich) yola çıkmakla kalmaz aynı zamanda tüm bunlarla ilişki içinde olan disiplinlerarası bir kuramsal inceleme alanı yaratır.

    bu girişimin merkezinde iki şey vardır: mekana bağlılığın vurgulanması (ki bu sebeple kosseleck uluslararası kavramlar tarihi karşılaştırmalarını savunmuştur) ve kaynakların bağlamsallaştırması ihtiyacı (kavrayışın tarihsel sınırlandırılmasında olduğu kadar eleştirinin de sınırlılığı); buradan yola çıkarak da dilin ve tarihin anlamaya ilişkin her girişimin temeli olduğu hipotezi. dolayısıyla weberci sachlichkeit ve vorurteilsfreiheit(nesnel ve önyargısız analiz) çabalarından epeyce uzaktadır koselleck (krş. gadamer). tarihsel bir metinle kurulan anlamsal ilişkide okuyucu kendisini bugünden ne kadar uzaklaştırabilirse metne o kadar çok yaklaşabilir . schleiermacher'in hermeneutik çevrimi gibi işlemektedir bu 'geriye' gidiş. diyalektik bir süreçtir. anlama süreci, bir öznenin anlamı sürecidir sonuçta.
  • kavram arkeolojisi perspektifinin mucidi ve mimarı sayılır.
  • en önemli yazıları "tarihsel zaman" ve "modern tarih paradigması"nı tanımlama gibi doğrudan metot konularında ortaya çıkar. bir tarih epistemolojisi geliştirmeye çabalamıştır. ve braudel vs. büyük gösterilen birçok tarihçiden çok daha ötelere gitmiştir. hatta geçen yüzyılın en büyük tarihçisi olarak bile gösterebiliriz kendisini.

    ek olarak paul ricoeur'ün "hafıza tarih ve unutuş" kitabındaki üçüncü bölüm olan tarihsel durum başlığında koselleck'in die geschichte selber(bizzat tarih) soruşturmasına dair yazıları da okunursa koselleck'in neler yapmaya çabaladığı konusunda genel bir fikir verir.