şükela:  tümü | bugün
  • louvre muzesi'nin uc ana kanadindan birinin adi. digerleri icin (bkz: denon) (bkz: sully) bin sene sonra edit: başlık da başıma kalmış, kanada adını veren şahsiyetten önce louvre zıplamış sözlük semalarına. neyse, mukadderat.
  • raison d etat kavramını fransız politikasına yerleştirmiş kişi. kendisini katolikten önce fransız olarak tanımlayan devlet adamı. diğer adı armand jean du plesis'di. dinci kesimin tepkisini çekti. protestan ve müslümanlarla yaptığı anlaşmalar fransa'nın çıkarlarını gözetirken, özellikle kiliseyi çok kızdırdı. öldüğü gün papa 7. urban'ın kendisiyle ilgili söyledikleri ilginçtir:

    "eğer tanrı varsa, cardinal richelieu'nun hesabını vereceği çok şey olacaktır. yoksa... o zaman başarılı bir yaşamı olmuştur."
  • katı bir klasizm savunucusu ve dönemin oyun yazarlarının** *orjinal fikirlerinin celladı olan kardinal kişi.
  • hayal ürünü kahramanlar olan "üç silahşörler" artı d'artagnan'ın zamanında yöneticilik yapmış ve onlarla çoğu zaman ihtilafa düşmüş olan fransız devlet adamı.
  • paris when it sizzlesta audrey hepburnun canlandirdigi gabrielle simpsonin kusunun adi.
  • uc silahsorlerin* in daimi kotu adami. kendi cikarlari dogrultusunda hareket eden, her zaman kralin silahsorlerine dusman olan, onlarla catisan, kirmizi giyen, keci sakali olan bir tiplemedir. kardinalin adamlari ve kralin adamlari her firsatta kapisirlar, ancak kardinal richeliu gittikce ustun duruma gecmektedir, ama kahraman uc silahsorler her zaman onun adamlarini alt etmeyi basarir.
  • kafasındaki devlet anlayısını "ruh olumsuz olduguna gore,insan tanrının hükmüne karsı teslimiyet gostermelidir; fakat devletler olumlu olduklarından,yalnızca birşeyin işe yarayıp yaramadıgına gore yargılanabilirler" cumlesiyle net bir şekilde ifade etmis politika adamıdır.
  • avrupa'da ulus-devlet kavramının kurucusu olan bu adamı daha yakından tanıyalım...

    1585-1642 yılları arası yaşamış olan kardinal richelieu, aslen bir papazdı. ancak dışişleri bakanı olarak girdiği politikada başarı göstererek, 1624 yılında fransa kralı 13. louis'in başbakanı oldu.

    fransa'da feodal kalıntıları yıkmayı ve ülkede gücü tamamen merkezileştirme amacı güden richelieu, aslen bir papaz ve hatta katolik olmasına rağmen fransa'nın çıkarları uğruna, ezeli düşmanı,avusturya ve ispanya imparatorlukları'nı yöneten habsburglar'a ve papa'ya dahi karşı gelerek, ülkesi içinde zaman zaman protestan güçleri bile destekledi.

    ülkedeki seçkin tabakayı, yani lord, dük, elit takımını ve zaman zaman isyan eden çeşitli dini/politik grupları(örn: huguenotlar) ortadan kaldırmak için çalışan richelieu, bunda dış kuvvetlerin fransa aleyhine müdahalelerine rağmen çoğunlukla başarılı oldu..

    bunun yanında 30 yıl savaşları döneminde, 1642 yılında ölmesine rağmen,fransa'nın adına karlı biten bir savaş çıkardı.

    fransa'nın kuzey amerika'daki kolonizasyonuna da destek veren ve bunun için bizzat çalışan richelieu,louisiana ve quebec bölgelerinde fransız sömürgelerinin kurulmasına öncü oldu.

    sert,ülke yararını ön plana çıkaran ve amansız iç politikalar, agresif ve etkin dış politika ve o döneme kadar dahi halen feodal yapıdan kurtulamayan fransa'da kurduğu merkeziyetçi devlet anlayışı, bugünün politikacılarına ve fransa'ya richelieu'dan miras kalan etkiler olmuştur.
  • richelieu, sen asil değilsin bişey değilsin, kalk git, bütün aristokratların baskısına karşılık devleti merkezileştir, feodal düzenin artığını yık; sonra da kalk de ki, "bunları raison d'etat içün yaptım". e tabii dersin, "kendim için yaptım", "devleti merkezileştirmek, güçlendirmek için yaptım" diyecek değilsin ya, saklanacaksın sana gereken ideolojinin arkasına. o gün bu gündür bir raison d'etat muhabbetidir yürür. devletin aklı varsa aha şu önümdeki çay bardağının da vardır amına koyyim. hem eşyanın da bizim üzerimizde bir emeği yok mu? tanpınar öyle diyo. (bana tanpınar'ın aşırı kadirşinaslığı gibi geldi ama neyse).
  • (bkz: jules mazarin)