şükela:  tümü | bugün
  • italyan birliginin kurulmasi icin 19.yy'da baslayan hareket.
  • bugünkü modern italya'nın temelini oluşturan hareket.
  • (bkz: diriliş)
    (bkz: yeniden doğuş)
  • 18.yy italyan kültürel atılımını tanımlamak amacıyla doğan kelime. rönesans anlamına da gelir. bu kelimeyi bilindik anlamından ve bağlamından ziyade, italya tarihinin 1815-1870 yılları arasındaki dönemini baz alarak kullanmak daha doğru olacaktır.

    (bkz: francesco de sanctis)
  • dirilmek, yeniden doğmak fiilinden gelen bir kelimedir. italya'nın özellikle piyemonte'nin ülkenin kuzeyini işgal eden avusturya'ya karşı savaşlarıyla ulusal bağımsızlığına ve 20 eylül 1870' de roma'nın işgaliyle tanımlanan siyasal birliğine yol açan 19. yüzyıl italyan liberal ve ulusal devrimleri bütünlüğüdür. italya tarihinin 1815'ten 1870'e uzanan tüm dönemi de bu sözcükle adlandırılır. (piyemonte: italyanın 20 bölgesinden biridir. )
  • risorgimentonun yani, italyan birliğinin oluşmasında giuseppe mazzini ve giuseppe garibaldi büyük rol oynamıştır. zamanın dağınık olan italyasını tek bir devlet altında “italian nationhood” ile toplamaya çalışmışlardır.

    dağınık olan italyayı 3 segmentte inceleyebiliriz:

    1-) norht ıtaly: genellikle avusturya tarafından işgal edilmiştir, avusturya’nın yönetimi altındadır.

    2-) central ıtaly: papanın ve papal devletlerin hakimiyetinde olan bölge.

    3-) south italy: bourbon hanedanlığı tarafından kontrol edilen bölge.

    tüm bu üç neden italyanın birleşmesindeki engellerdi. bu üç nedenden doğan üç başarısız ayaklanmalar ise şunlardır:

    north: avusturya’ya karşı yapılan bir ayaklanma

    central: roma imparatorluğu kurmak için yapılan bir ayaklanma (kısa süreli bir devlet)

    south: sicilyalıların bourbonlara karşı yaptığı bir ayaklanma

    -tüm bu olan biteni gören papa, katolik devletlerden yardım istedi ve “karşı devrim”, yeni kurulmuş olan roma cumhuriyetine karşı başlamış oldu. güçlü milli duygular ile bu karşı devrimler de bastırıldı ve birleşik italya kurulmuş oldu.

    almanya ve italya’nın avrupa haritasına/siyasetine ayrı bir şekilde birleşmiş güç olarak çıkması ise avusturya’nın sonunu getirdi.

    “wherever we may be, there will be rome”

    giuseppe garibaldi