şükela:  tümü | bugün
  • 17 haziran 1940 tarihinde alman hava saldırısı sonucu batan ve 4000 kişiye mezar olarak britanya tarihinin en büyük deniz felaketine konu olan ingiliz yolcu gemisi.

    1922 yılında "tyrrhenia" adı ile suya indirilen 16 bin gross tonluk geminin ismi, ingiltere ile amerika arasında yolcu taşıdığı dönemlerde amerikalılar tarafından zor telaffuz edildiği gerekçesi ile lancastria'ya çevirilmiştir. 1939 yılına kadar lüks bir transatlantik olarak görev yapan lancastria, 2. dünya savaşının başlamasıyla birlikte ingiliz hükümeti tarafından el konularak savaş hizmetine alındı.

    savaşın başında alman ordularının önünde tutunamayarak geri çekilen müttefik kuvvetleri, fransa kıyılarında sıkışıp kalmıştı. ingiltere, almanlar tarafından yok edilmeden önce bu birlikleri tahliye etmek zorundaydı. zira almanlar basit bir ileri harekatla bunu yapabilecek kuvvete sahipti. ingilizler, bu tahliye harekatı için de elde mevcut yüzer durumdaki her taşıtı kullanarak bazı operasyonlar düzenlediler. dunkirk bunlardan en bilinenidir. küçük bir cepte sıkışıp kalmış 400 bin kişilik müttefik kuvveti, ingilizlerin büyük gayreti, biraz da alman tarafının bir takım nedenlerle işi savsaklaması neticesinde 27 mayıs – 4 haziran 1940 tarihleri arasında, 9 gün gibi kısa bir sürede tahliye edilerek kurtarılmıştır. "operation dynamo" olarak bilinen bu tahliye operasyonu, ingiliz savaş tarihindeki en önemli başarılardan biri olarak görülür.

    bunun yanında, ingilizlerin tek kurtarma girişimi bu değildi. dunkirk tahliyesini takip eden günlerde operation cycle ve operation ariel adlı iki harekat daha düzenlenerek fransa kıyılarında bekleyen başka gruplar da britanya’ya geçirilmiştir.

    rms lancastria da, 15 – 25 haziran 1940 tarihlerinde fransa’nın brest, nantes, la pallice, le verdon, bordeaux, bayonne ve saint-nazaire gibi limanlarından 190 bin kişinin kurtarıldığı operation ariel kapsamında görevli gemilerden biriydi. 17 haziran 1940 tarihinde, bu görevle bulunduğu saint-nazaire limanı açıklarında luftwaffe saldırısına uğradı ve aldığı isabetlerden dolayı 20 dakika içinde battı. saldırı sırasında gemide bir kısmı mülteci siviller olmak üzere 6500 kişi bulunuyordu. bunlardan sadece 2500 kişi kurtulabildi. en iyimser tahminlere göre 4000 kişi bu felaket neticesinde hayatını kaybetti. bunların 4’te 1’inin kadın ve çocuklar olduğu düşünülüyor.

    lancastria’nın batırılışı, ingiliz tarihindeki en büyük deniz felaketi olarak geçiyor. can kayıplarının titanic ve rms lusitania’nın toplamından fazla olduğunu söylersek felaketin boyutları daha iyi anlaşılır sanıyorum.

    bunca can kaybına rağmen kamuoyunda titanic ve lusitania kadar bilinmemesinin sebebi de, churchill’in bizzat emir vererek zaten kötü durumda olan ingiliz halkının moralini daha fazla bozmamak adına olayın basına yansımasını engellemiş olmasıdır. nitekim olay aylar sonra amerikan basınında yer bulabilmiş, bunun üzerine ingiliz gazeteleri de “evet lancastria battı, 2500 kişi kurtuldu” şeklinde durumu geçiştirmiştir.

    https://www.wrecksite.eu/wreck.aspx?1200