şükela:  tümü | bugün
  • asıl amacı kuzey kutbuna gitmek iken peary adında bir amerikalının kuzey kutbuna ulaşmış olması nedeniyle hedefini güneye çeviren,ve aynı şeyi hedefleyen robert scottla kutba ilk ulaşmaya dair yarışa giren kaşif.netekim kutba önce ulaşmış ve sag saglim evine dönmeyi başarmıştır.scott ise dönüş yolunda ölmüştür.(ortaokul reading dersi longman stage 4 race to the south pole)(çok etkilenmiştim o vakit adamların günlüklerinden)
  • guney kutbu'nu kesfeden norvecli kasif.. asil hedefi olan kuzey kutbunun robert peary tarafindan kesfedilmesiyle dumur olup guneye yonelmistir.. gemisi fram ile acilip, 1911de guney kutbuna norvec bayragini dikmistir kendileri..
  • tarihte kuzey batı geçidini ilk kez 1903-1906 yılları arasında boydan boya geçen kaşif
  • nedense su siralar kendimi pek yakin hissettigim kasif.
  • güney kutbuna ilk ayak basan kişi olmak uğruna öldürüp yediği sadık kızak köpeklerinin hesabını sormak yerine kahraman ilan edilen kişi. ideallerinin peşinden koşan insanları her zaman takdir etmişimdir ama güney kutbunun keşfi insanlığa ne kazandırmıştır? amundsen daha önce kimsenin ayak basmadığı değil de varlığından haberdar olmadığı bir yeri keşfetmiş olsaydı böyle düşünmeyebilirdim. ama sadece şan şöhret uğruna kendisini güney kutbuna ulaştıran köpeklerini yemesi vefasızlıktan, terbiyesizlikten başka birşey değildir.

    edit: amundsen'in aile avukatlarının anında harekete geçerek ekşi sözlük editoryasıyla temasa geçmesi sonucu "götümüze girebilir" gerekçesiyle silinen, çok daha sert, biraz da küfür içeren bir entrynin biraz toparlanmış halidir.*
  • 1928'de kuzey buz denizi'nde bir uçak kazası sonucu hayatını kaybetmiştir. cesedi de bulunamamıştır.
  • kuzey kutbu'nda bir araştırma gezisi sırasında kullandığı hava gemisinin düşmesi sonucunda mahsur kalan italyan havacı umberto nobile 'yi aramak için kutba giden amundsen'in uçağı kötü hava koşulları nedeniyle bear adası yakınlarında düşer. amundsen bu kazadan kurtulamaz.
  • (roald engelbregt gravning amundsen)
    1872-1928 yılları arasında yaşamış norveçli kutup bölgeleri kaşifi.

    1910-1912 yılları arasında güney kutbu noktasına yönelik bir keşif gezisi gerçekleştirmiştir. ayrıca her iki kutba ulaşabilen ilk insan olduğu kabul edilmektedir (bunlardan güney kutbu'na ulaşma konusunda da ilk olmak kaydıyla).

    armatör ve kaptanların çok olduğu bir ailenin mensubu olarak norveç'te doğdu. aile geleneğinden onu uzak tutmayı ve tıp okumasını isteyen annesini kıramayarak tıp öğrenimine başladı. ancak 21 yaşındayken annesini kaybedince tıp öğrenimini yarıda bırakarak denizciliğe başladı. fridtjof nansen'in grönland boyunca yaptığı keşif seferinden çok etkilenmişti; kariyerini keşiflere adamaya karar verdi.

    1897-1899 yıllarında antarktika'ya yapılan ve bu kıtada kışlamayı kapsayan ilk sefer olan belçika antarktik seferi'ne 2. kaptan olarak katıldı. (bu seferdeki kışlamanın planlanarak mı yoksa kış boyunca mahsur kalma nedeniyle mi yapıldığı kesin bilinmemektedir). bu sefer esnasında ekibin doktoru olan frederick cook hayvan avlanarak mürettebatın taze etle beslenmesini sağladı ve böylece muhtemelen mürettebatı skorbüt hastalığına yakalanmaktan korumayı başardı. bu, olayı böyle yorumlayan amundsen'e ileriki seferleri için önemli bir ders ve tecrübe oldu.

    1903-1906 yılları arasında atlantik okyanusu'ndan kanada'nın kuzeyinden geçerek pasifik okyanusu'na ulaşmayı sağlayacak "kuzeybatı geçidi"ni aşmayı başardığı bir sefer yaptı. bu geçit, ta christopher columbus, john cabot, jacques cartier ve henry hudson zamanlarından beri, adı sayılanlar da dahil pek çok kaşifin bulmaya ve aşmaya çalıştığı bir deniz yolu idi (ayrıca (bkz: 16 ve 17 yy da kuzey geçidi arayan denizciler)). bu sefer esnasında iki kış geçirildi. amundsen, bu zaman zarfında, yerel bir halk olan netsilik'lerden kuzey kutbu bölgesinde hayatta kalabilme konusunda -sonradan çok işine yarayacak- pek çok beceriyi öğrendi. üçüncü kışı geçirirken en sonunda buzlar ve kara parçaları arasında bir geçit bulmayı başararak bering boğazı 'na ulaşmayı başardı ve böylece ünlü "kuzeybatı geçidi" keşfini başarıyla tamamlamış oldu. sonunda alaska'ya ulaştığında norveç'in isveç'ten resmen bağımsızlığını kazandığını öğrendi ve keşif başarısı ile ilgili telgrafı bağımsız norveç'in yeni kralına "sadık tebanız roald amundsen" şeklinde imzalayarak gönderdi.

    bundan sonra kuzey kutbu 'na ulaşmayı planlayan amundsen, 1909'da frederick cook ve sonra da robert peary'nin buraya ulaştıkları yönündeki iddialarını öğrenince, böyle bir sefer için artık finansman sağlamakta zorlanacağını düşündü ve hedefini güney kutbu olarak değiştirdi, ancak bu hedefini gizli tutmaya karar verdi. nitekim, 1910'da başladığı yeni keşif seferinin hedefini adamlarına da ülkedeki ilgili kişilere de ancak yarı yolu katettikten sonra açıkladı. 1911'de antarktika kıtasına ulaşarak orada ilerlemeye başladı. daha önceki seferinde edindiği hayatta kalma tecrübelerinden yararlandı ve her paralelde (80., 81., 82. vs) erzak depoları oluşturarak ilerlemeyi sürdürdü. yanına aldığı köpekli kızakların köpeklerinin bir bölümünü yolculuğun ileri safhasında öldürüp taze et olarak kullanmak da planları arasındaydı.

    eylül ayında küçük bir grupla yapılan daha ileri gitme denemesi çok kötü hava şartları nedeniyle başarısız oldu ve grup içinde tartışmalara yol açtı. sonra bu ekip daha uygun iklim şartları olan başka bir bölgeyi keşfe yönlendirildi. ekimde amundsen'i de kapsayan bir küçük grupla yeni bir deneme yapıldı. zorlu bir tırmanışı da kapsayan bir ilerleyiş sonunda bu grup 14 aralık 1911'de güney kutbu'na ayak basmayı başardı. amundsen burada kurdukları kampa "polheim (kutup'taki ev)" adını verdi. ola ki dönüşü başaramazlarsa düşüncesiyle buraya küçük bir çadır ve içinde başarılarını anlatan bir mektup bırakarak dönüş yolculuğuna başladılar. amundsen'in başarısı halka avustralya'ya vardıkları 7 mart 1912 tarihinde açıklandı.

    amundsen, bu başarısını dikkatli planlama, iyi donanım, uygun giysiler, basit bir ana hedefin olması (amundsen güney kutbu'na ulaşmaya çalışırken yolda başka bölgelerin keşfiyle vakit kaybetmedi, hatta sadece 2 fotoğraf çekmek için durdu), köpekler ve onların nasıl idare edileceği hakkında ustalık ve kayakların etkili kullanımı faktörlerine borçluydu. amundsen seferini 1912'de yazdığı bir kitapta anlattı.

    1918'de bu kez "kuzeydoğu geçidi"ni keşfetmeye yönelik bir sefer çıktı. rusya ve sibirya'nın kuzeyinden dolaşarak pasifik okyanusu'na çıkmayı hedefledi. çok zor bir sefer oldu. gemisi buzlar içinde uzun süre mahsur kaldı. kendisi de ayıların saldırısına uğradı, kolunu kırdı. iki kış atlattıktan sonra en sonunda 1921'de bering boğazı'nın batısına ulaşmayı başardı, daha sonra da seattle 'a gitti.

    bu sefer sonrasında önce kötüleşen finans durumunu toparlamakla uğraştı. sonra dikkatini deniz seferlerinden hava seferlerine çevirdi ve bir uçak aldı. bu seferki hedefi kuzey kutbu'na hem havadan, hem denizden ulaşmayı sağlayacak bir seferdi. uçaktaki ekipte kendisi de olacaktı. geminin buz kütlesi içinde olarak kuzey kutbu'na sürüklenmesi hedeflenmişti. ne var ki gemi uzun süre sibirya'nın kuzeyinde buzlar içinde mahsur kaldı ve sürüklendi (3 yıl boyunca). en sonunda amundsen'in kreditörleri gemiye el koydu. uçak seferi de başarısız oldu ve uçak kaza yaparak hasar gördü. ancak her ne kadar kuzey kutbu'na ulaşmayı başaramasalar da bu son seferde çok önemli bilimsel veriler elde edilmiş oldu. amundsen 1924'te finansman amaçlı olarak abd'de bazı dersler vereceği bir yolculuğa çıktı.

    1925'te iki uçan gemi (deniz uçağı) ile kuzey kutbu'na yönelik yeni bir sefere çıktı. uçaklar 88. paralelin biraz güneyine inmek zorunda kaldılar. inişte iki uçağın ekibi ayrı düştü ve uçakların biri parçalandı. biraraya gelmeyi başaran iki ekip, aşırı zor bir mücadeleden sonra diğer uçağın etrafındaki buzları temizlemeyi başardı ve sıkış tepiş o uçağa binip güçlükle havalanarak kurtulmayı başardılar.

    1926'da bir "hava gemisi" ile amundsen ve yanındaki 15 kişilik ekip kuzey kutbu'nu havadan geçmeyi başardılar (ayrıca (bkz: umberto nobile) ). daha önceki üç kuzey kutbu'na ulaşma iddiası(1908'de frederick cook, 1909'da robert peary ve 1926'da richard evelyn byrd)nın deliller ve şüpheli hesaplamalar dikkate alınınca kesin olarak ispatlanamadığı düşünülürse, bu, kuzey kutbu'na ulaşılan ilk sefer de olabilir.

    1928 yılında kuzey kutbu'ndan dönerken düşen bir hava gemisinin mürettebatını kurtarma amaçlı bir seferde amundsen ve ekibi de kayboldu. uçaklarının düştüğü ve bu düşüşte veya az sonrasında amundsen'in öldüğü sanılmaktadır, ancak cesedi bulunamamıştır. kaybolmasının hemen sonrasında yapılan aramalar gibi 2004 ve 2009'da yapılan iki yeni arama da başarıya ulaşamamıştır.

    başarılı kaşif, seyahatleriyle ilgili eserler bırakmıştır. ayrıca adı kuzey ve güney kutup bölgelerinde çeşitli yerlere verilmiştir. bunlardan en bilinenler amundsen körfezi ve amundsen denizi'dir.
  • norveçli kaşif... güney kutbu'na ulaşan tarihin bildiği ilk insan. 89 sene önce bugün norge'ye binip 15 kankasıyla ilk defa kuzey kutbu'nun üzerinden geçmeyi başardı. uçan norveçli!
  • kaşif. lakabı viking. akıbeti belli değildir. kuzey buz denizine düştüğü tahmin edilmektedir.