şükela:  tümü | bugün soru sor
  • internet, cep telefonu gibi iletisim araclarini kullanarak, yazili mesaj ya da resim post etme yolu ile diger insanlari asagilamak... amerikada teenager olarak adlandirilan yas grubu icinde bu tur seylere oldukca sik rastlaniyor. daha fazla bilgi icin http://www.ncpc.org/cyberbullying
  • internet veya cep telefonu araciligi ile insanlari sanal dünyada zulmetmektir. kisaca zorbaligin modernize edilmis halidir.
    örnegin facebook'ta "x'den nefret edenler grubu" acmak veya insani rezil eden bir videoyu izinsiz yayinlamak sanal zorbaliktir.
    sebepleri can sikintisi, interkültürel catismalar, kendini güclü hissetme istegi ve kendinin kurban olma korkusu gibi bir cok sey olabilen bu hayvanliga* en cok ergenler* maruz kaliyormus. öyle ki yediden dokuzuncu sinifa kadar giden ögrencilerin %10'u bunun kurbaniymis ve maalesef bu sayi daha da yükselmeye de meyilliymis.
    buna karsi savas icin en mühim adim ise ebeveynlerin sanal alemde kendileri hakkinda yayinladiklari bilgileri sinirlayarak cocuklara iyi örnek olmalari ve onlara kurban olmamalari icin belirli siteleri yasaklayacaklarina nasil davranmalari gerektigini ögretmeleriymis.
    ayrica her basa geldiginde sitelerdeki report abuse tusuna basmaktan hic korkulmamalidir, basilmasi kesinlikle sarttir.
    telefon araciligi ile iskenceye ugraniyorsa sanirim aninda polise bas vurmak gereklidir. ki hic bir sey olmamis gibi yeni numara alinirsa büyük ihtimalle her sey bastan baslar.

    ayrica almanya'da bu olaylari azaltmak icin bu korkunc tecrübeyi cok da güzel özetleyen bir reklam da yayinlanmistir:
    http://www.youtube.com/watch?v=mr83hyl4lbk
  • elektronik iletişim araçlarını kullanarak bir kişiye ya da bir gruba yönelik olarak gerçekleştirilen, korkutma, sindirme, aşağılama, itibarını sarsma, sıkıntıya yol açma amcıyla yapılan bilinçli ve tekrarlı olumsuz davranışlardır.

    klasik zorbalığın sanal ortamdaki uzantısı gibi görülse de zorbalıkla arasında; kurbanla failin fiziksel olarak bir arada bulunmaması, klasik zorbalıktaki kurbanla fail arasındaki fiziksel ve zihinsel güç dengesizliğinin yerini sanal zorbalıkta elektronik iletişim araçlarını kullanabilme becerisine bırakması, yasalar önünde sanal zorbalığın net bir cezasının bulunmaması, elektronik ieltişim araçlarının olduğu her yerde her an sanal zorbalığın gerçekleştirilebilir olması gibi farklılıklar bulunmaktadır.

    ülkemizde henüz, konuyla ilgili yeterli sayıda çalışma bulunmamaktadır.
  • telefon ve internetle haberleşmenin yaygınlaştığı dönemle birlikte literatüre giren ve özellikle gençler üzerindeki etkileri araştırmalara konu olan bir kavramdır. türkçeye 'sanal zorbalık' olarak girebilir. klavye delikanlılığı da bunun alt kategorsidir.
  • bir diger adiyla, online bullying. ergen (12-18) ve gec ergenler (19 ve az ustu) arasinda cok ciddi intihar orani var. ozellikle ingiltere ve amerika'da inanilmaz siklikla rastlanan bir ergen intihari sebebi. sonda diyecegimi basta diyeyim, mean girls tarzi filmleri izleyip "ulan amma abartiyorlar" dedigimiz her sey, ve fazlasi var. insan turkiye'de buyudugune ve okula gittigine sukrediyor, bizde cok daha korumali bir cevre var. hos, cyber bullying daha cok kisisel zamanda oldugundan, pek sinir tanimiyor.

    bu tip bullying'i engellemek uzerine tum avrupa ve amerika'da bir cok organizasyon var, cogu sosyal politika yapilmasinda etkin, ve televizyonlarda ilgili reklamlar donuyor, vs. misal, ilgili organizasyonlardan birinin twitter sayfasi: http://twitter.com/#!/onlinebullying. ozellikle benlik kavramini ve ozguvenini yeni olusturmakta olduklari icin (ve genelde anne babasi tarafindan asagilanan ya da duygusal taciz goren cocuklar tarafindan) online tacize ugrayan ergenlerde intihar orani fazlasiyla yuksek. hemen hepsi bir noktada anne ve babadan yardim istiyorlar, ama ozellikle icinde yasadigimiz zaman dilimindeki jenerasyon farki, bundan oncekilere gore daha buyuk oldugundan (yani klasik anne babalar ve bilgisayar dunyasina dogan cocuklar arasindaki fark, altmislar-seksenlerde buyumus ebeveyn-cocuk jenerasyon farkindan daha fazla) anne baba bu yardim cagrisini o kadar da ciddiye almiyor, girme bitsin demekle yetiniyor.

    internet filtrelemekle ugrasilacagina, bu konuyla ilgili yasa cikartilmasi sart.

    birkac tanitici film, sonra cesitli hikayelerle devam edicem:

    almanya tanitim filmi: http://www.youtube.com/watch?v=amueavhiz6a
    ingiltere tanitim filmi: http://www.youtube.com/watch?v=nbgiwcjk7fm&nr=1
  • amerika'da bu konuyla ilgili ilk eyalet yasasinin olusturulmasina sebep veren dava, megan meier davasi. wiki'de tam hikayesi var, gecen donem ders icin yaptigim arastirmadan hatirladigim kadarini ozetliyorum, hataliysam arayin.

    bu kiz on dort yasinda, bir bicimde arasinin iyi oldugu bir kiz arkadasla (sanirim bunlar yeni bir eve tasinip biraz uzak dusunce) arasi aciliyor, diger kiz bu olaydan cok etkileniyor, anne bu etkilenmenin gaziyla organize suc ekibi kuruyor: on dort yasindaki kizi, on sekiz yasindaki calisani, ve kendisi oturup beraberce on alti yasinda, megan'in begenebilecegi bir erkek profili hazirliyorlar. o muhite yeni tasinmis ve pek arkadasi olmayan bir cocugun (fake accountu ustunden ve) agzindan yazarak megan'la tanisiyor(lar), bir sure icinde gunde 4-5 saat chat yapmaya basliyorlar, her sey birkac hafta sahane gittikten sonra, "ben duydum ki sen kotu biriymissin, arkadaslarina kotu davraniyormussun" tarzi mesajlar basliyor. farkli web sitelerinde ozel yazismalari yayinlamaktan aciktan hakarete doz iyice artinca, kiz anne babayla konusmaya calisiyor.

    beni en sasirtan kismi da bu, bastan itibaren anne babayla hoslandigi bu cocukla ilgili konusuyor, hatta isler boka batmaya baslayinca anne polisi ariyor, myspace account'u fake mi diye arastirmak istiyor, vs. anne baba ilgili olan ve konusan cocuklar genelde psikolojik olarak daha kuvvetlidir. gerci predisposition denen zayifliklar var, cok kucuk yastan eri depresyon tedavisi, sosyal uyumsuzluk, vs. altta verecegim youtube linkinde de var, kendi asmadan hemen once anneyle kavga ediyor,anne internete bakmadan duramadigi icin kiziyor, kiz da sanirim sinirli oldugu icin kufrediyor, anne odasina gonderince de, kendisini asiyor.

    hemen her intihardan once, anneden ya da babadan yardim istiyorlar, o zamanki yardim cagrisini fazlasiyla ciddiye almak lazim.

    haberin bir parcasi icin: http://www.youtube.com/watch?v=hfsfdlckfqu

    wiki linki de su: http://en.wikipedia.org/…iki/suicide_of_megan_meier

    edit: cyber bullying'i yapan anne (bkz: lori drew), on sekiz yasindaki calisan ve kadinin kizi, polis sorgusuna aliniyor. calisan sinir krizi gecirip, tum olan biteni acikliyor. cyber bullying'le ilgili ilk yasanin cikmasi bu olay yoluyla, ancak anne beraat ettikten sonra yasa geciyor. fakat kadinin isine, evine, arabasina sayisiz saldiri oluyor, evinin onunde bir yil boyunca hemen her gun mezar ziyareti yapilip cicekler birakilan gosteriler oluyor, eyalet degistiriyor orada da rahat birakilmiyor, vs.
  • amerika'da gecen ilk yasaya gore tanimi da verelim:

    "knowingly intimidating or causing emotional distress anonymously, either by phone or electronically, or causing distress to a child"

    yani, "bir cocugu bilerek/isteyerek (ve anonim olarak) telefon ya da internet yoluyla rahatsiz etme, duygusal sikintiya sokma, ya da sikintiya sebebiyet verme".

    bunun yetiksin versiyonu icin terminoloji, cyber harassment ya da cyber stalking.
  • cyber bully, yani siber tacizci profiline gelirsek:

    - genelde sessiz, cok arkadasi olmayan ve zayif karekterlileri ya da eski kiz/erkek arkadaslari hedef aliyorlar. etkilenen kisim ozellikle daha zayif karakterdeki ve pataloji gecmisi bulunan cocuklar.

    - sosyopatliga yakinsayan ozellikler sik goruluyor bu tip tacizcilerde: daha once benzer bicimde ve benzer yapida kimselere siber taciz, sikca fake account kullanma aliskanligi, yine internet uzerinden farkli ya da kendi kimligi altinda teshir, dalga gecme, surekli takip ve sikistirma, cyber takibin (cogu zaman) fiziksel takibe donusmesi, fiziksel darp, cinsel taciz ve tecavuz. misal, gecen yil bostondaki bir intihar vakasinda eski kiz arkadas pesine duseb lise futbol oyuncusu, bes ayri kiz ve daha fazla erkek arkadasla, surekli onlarca hesaptan kizin ustune gidiyorlar, sinifta bulup dalga gecme ve kucuk dusurme, ve son olarak kiz kendini astigi gun birkac saat once arabayla takip, kafasina kutu kola atma ve camdan hakaret ederek bagirma bundan yarim saat sonra kizi evde kendini asmis olarak kardesi buluyor. bu olayda da annenin haberi var, hatta okula gidip konustugu ve okul mudahale etmedigi icin sonradan dava acildi.

    - sorunlu aile ortami

    - icki, uyusturucu, ve genel olarak madde kullanimi

    - duygusal taciz gecmisi

    - en onemlisi, sosyopatligin on kurali, manipulasyon kabiliyeti yuksek olma, ve etrafinda hayran grubu tarzi arkadas grubu bulundurma, o yas ici populer sayilabilecek bir seyle ilgilenme ya da fiziksel cekiciligi kullanma. genelde tacizleri tek basina degil, organize bicimde yapma. yukarida ornegini verdigim futbol oyuncusu buna guzel bir ornek.
  • siber adaya düşmüşlerin lord of the flies zulmü. gerçekten... "what are you guys doing?"