• olağanüstü günlerden geçiyoruz. küresel ölçekte zor zamanlar yaşıyoruz. ülke sınırlarından bağımsız olarak hepimiz aynı derde odaklanmış durumdayız. ikinci dünya savaşı’ndan beri topyekûn aynı sorunla yüzleşmemiştik. yapılacaklar basit gibi görünse de aslında çok zor. göremediğimiz, hissedemediğimiz, nerede olduğunu bilemediğimiz, tamamen farklı boyutlarda yaşadığımız bir varlığın tehdidiyle karşı karşıyayız. tarihte bu tür badirelerin daha kötülerini çokça kez atlattık. bunu da atlatacağız. umuyorum ki bu vesileyle, insan varlığının sıradanlığını, acizliğini, doğada ve evrende hiçbir özel konumu olmayışını anlamak konusunda yol alabiliriz.

    insanlık daha önce de bunları yaşadı. üstelik atalarımızın ne virüsten, ne bakteriden, ne de mikrobiyal yaşamdan haberleri vardı. bugün tarihte hiç olmadığımız kadar güçlüyüz. bize bu gücü veren tek bir şey var: bilimde geldiğimiz nokta. bilim sayesinde umutlanıyor, heyecanlanıyor ve geleceğe güvenle bakıyoruz. korona virüsle enfekte olan/olmayan; zengin, fakir, yaşlı, genç, kadın, erkek, mühendis, avukat, öğretmen hepimiz bilim insanlarına ve doktorlara kilitlenmiş durumdayız. doktorlarımızın cansiperane mücadelesini alkışlıyor, ilaç ve aşı geliştirme çalışmalarından gelecek güzel haberleri bekliyoruz. biliyoruz ki insanlığı, içine düştüğü bu zor durumdan yine bilim ve akıl kurtaracak.
  • türkiye süreci yönetme aşamasında sınıfta kalmıştır kanaatimce.

    sağlık bakanlığı şu ana dek ortalama 20 bin test uygulamış durumda. bu rakam güney kore, almanya veya italya'nın birgünde yaptığı test sayısına denk geliyor. matematikte formül bellidir ne kadar çok test, o kadar çok vaka. dünyada yaygın olarak kullanılan tanı kiti 15 dakikada sonuç veriyor, biz bu hızlı test uygulamasına henüz yeni geçme aşamasındayız. yani bundan hareketle gözle görülür tehlike bundan sonra başlıyor diyebiliriz. ayrıca şu an bazı büyük şehirler dışında diğer illerde test uygulaması mevcut değil. o nedenle var olan gerçek rakamları bilmiyoruz.

    bir taraftan hastanelerde çalışan sağlık personelleri virüse maruz kalan vatandaşların iyileştirilmesi için gece gündüz demeden çalışırken, diğer yandan ülke ekonomisi söz konusu tehlikeye karşı ohal ilan edilmeyi olanaksız kılıyor. o nedenle hükümetin elinde önlem olarak millete dua ve sabır dilemekten başka somut bir argüman yok. olayın boyutunu mukayese etmek amacıyla; bazı ülkeler salgına karşı şu kadar bütçe ayırmış mesela;

    *abd 2 trilyon dolar

    *almanya 614 milyar dolar

    *birleşik krallık 416 milyar dolar

    *fransa 373 milyar dolar

    *ispanya 216 milyar dolar.

    *kanada 82 milyar dolar + kira, elektrik ve doğalgaz yardımı.
  • noah harari 5 yıldır böyle birşeyin geleceğini söylüyordu. direkt alıntı yapayım. " son yüzyılda faydasız insanlardan oluşan büyük ve yeni bir sınıf oluştu. artık en büyük soru şu: bu kadar çok insanı ne yapacağız? cevap: bilgisayar başında evde oturmalarını söyleyeceğiz. ya da..."
    şu an tam olarak bize deniliyorki ya evde oturup netflix izle ya da sokağa çıkıp öl.
  • hakkında sıkça sorulan soruların cevaplarını uzman kişilerin görüşleri üzerinden çevirdim;
    çevirideki güdüklükleri mazur görün iş arasında hızlıca hallettiğim için normaldir.

    şimdilik bu entry içinde cevabı verilen sorular şunlar;
    1) kendimizi toplumdan ne kadar süre ile izole edeceğiz?
    2) virüs değişik yüzeylerde ne kadar hayatta kalmaktadır?
    3) dişçiye gitmek güvenli mi?
    4) sars cov 2 gripten daha mı bulaşıcıdır?
    5) insanlar herhangi bir belirti göstermeden virüsü yayabiliyorsa, kimin enfekte olup kimin olmadığını nasıl anlayabilirim?
    6) semptomlar neler?
    7) hastalık nasıl yayılır?
    8) birisi semptom göstermediği halde nasıl koronavirüs bulaştırabilir? başka bir deyişle hapşırma veya öksürme yoksa, başkalarına nasıl yayılabilir?
    9) satın aldığımız yiyecekler yoluyla da virüse yakalanabilir miyiz?
    10) koronavirüs deriden vücuda girebilir mi?
    11) bir kişi hastalandıktan sonra ne kadar süre ile toplum için tehlikelidir?
    12) maske kullanmalı mıyım?
    13) pandemi ne zaman sona erecek?
    14) ailemden kimse hasta değil. onlarla bir araya gelebilir miyim?
    15) satın aldığım ürünleri veya sebze meyveleri dezenfekte etmeli miyim?

    1) kendimizi toplumdan ne kadar süre ile izole edeceğiz?

    ideal şartlarda muhtemelen birkaç ay daha izole yaşamamız gerekmekte. ancak salgın dalgalanabileceği için bunu “tekrar tekrar” yapmamız gerekebilir. ingiltere'deki imparatorluk koleji bellevue hastane merkezi'nde bulaşıcı hastalık uzmanı dr. celine gounder'e göre aşı bulunana kadar 5 6 aylık dalgalar halinde bu karantina uygulamaları ile karşılaşabiliriz.

    2) virüs değişik yüzeylerde ne kadar hayatta kalmaktadır?

    abd ulusal sağlık enstitüleri tarafından finanse edilen bir araştırmaya göre virüs yüzeye bağlı olarak üç güne kadar yüzeylerde fonksiyonlarını sürdürebilmektedir.

    yeni korona virüsün, paslanmaz çelik ve plastik üzerine yerleştirildikten sonra 72 saate kadar
    bakırda 4 saat
    kartonda 24 saat
    aerosollerde, 3 saat
    fonksiyonlarını sürdürür halde kaldığı gözlemlenmiştir.

    3) dişçiye gitmek güvenli mi?

    acil bir durum olmadıkça, amerikan dişhekimleri birliği yakında yapılacak randevuları yeniden planlamayı önermektedir.

    4) sars cov 2 gripten daha mı bulaşıcıdır?
    evet.
    cnn baş tıbbi muhabiri dr. sanjay gupta, araştırmaya göre grip olan bir kişinin hastalığı ortalama 1,28 kişiye bulaştığını gösteriyor. ancak yeni koronavirüs hastalığı 2.7 gibi bir oranla diğer insanara yayılmakta.

    5) insanlar herhangi bir belirti göstermeden virüsü yayabiliyorsa, kimin enfekte olup kimin olmadığını nasıl anlayabilirim?
    george washington üniversitesi hastanesi'nde afet ve operasyon tıbbı şefi dr. james phillips'a göre anlayamayız. phillips, “test sayılarında çok gerideyiz, virüse yakalanmamak konusunda ve başkalarına da yaymamak için emin olmamızın tek bir yolu var” dedi. “herkese hastaymış gibi davranmaya başlamamız gerekiyor. ve herkes bize hastaymışız gibi davranmalı. insanlar sosyal olarak kendilerini bunları düşünerek izole etmelidir. çünkü test edene kadar, kimin buna sahip olduğunu bilmiyoruz. ”

    6) semptomlar neler?
    ateş, kuru öksürük ve nefes almada zorluk, covid 19'un ayırt edici özellikleridir. semptomlar maruziyetten 2 gün ila 2 hafta sonra herhangi bir yerde ortaya çıkabilir, ancak cdc bazı hastalarda hiç semptom görülmediğini de söylüyor.

    7) hastalık nasıl yayılır?
    insanlar arasında temel olarak solunum damlacıkları ile yayılır (öksürük, hapşırma, tükürük). ayrıca enfekte olmuş yüzeylere dokunduktan sonra ellerin ağıza buruna sürülmesi yoluyla da bulaşabilmektedir.

    8) birisi semptom göstermediği halde nasıl koronavirüs bulaştırabilir? başka bir deyişle hapşırma veya öksürme yoksa, başkalarına nasıl yayılabilir?

    ucla halk sağlığı okulu'nda epidemiyoloji profesörü dr.anne rimoin “konuşma sırasında da fark etmeden tükürmekteyiz,” dedi rimoin "bu parçaçıklara temas ettikten sonra burnunuzu ovalayacaksınız, ağzınıza dokunacaksınız, gözlerini ovacaksınız. veya sadece o parçaçıkların yapıştığı yüzeylere dokunacaksınız. virüs size bulaştıktan sonra da aynı şekilde başlarına yayacaksınız ” diyor.

    9) satın aldığımız yiyecekler yoluyla da virüse yakalanabilir miyiz?
    cdc, koronavirüsün gıda yoluyla bulaştığını destekleyen hiçbir kanıt bulunmadığını söylüyor. genellikle solunum damlacıkları yoluyla kişiden kişiye yayıldığı düşünülmektedir. “genel olarak, bu koronavirüslerin yüzeyler üzerindeki dayanıksızlığı nedeniyle, buzdolabında veya dondurulmuş sıcaklıklarda uzun süre saklanarak gönderilen gıda ürünleri veya ambalajlarından yayılma riski çok düşüktür.”

    10) koronavirüs deriden vücuda girebilir mi?
    cdc'ye göre bir kişinin üzerinde virüs bulunan bir yüzeye veya nesneye dokunarak ve sonra kendi ağzına, burnuna veya muhtemelen gözlerine dokunarak covıd-19'u alabilmesi mümkündür, ancak bunun virüsün ana yolu olduğu düşünülmemektedir. ” çoğu zaman, insanlar enfekte bir kişi öksürdüğünde veya hapşırdığında üretilen solunum damlacıklarıyla koronavirüsü alırlar.

    11) bir kişi hastalandıktan sonra ne kadar süre ile toplum için tehlikelidir?
    bu süre kişiden kişiye değişmektedir. bir kişinin izolasyondan ne zaman serbest bırakılabileceğine ilişkin kararlar duruma göre alınır ancak hastalık kontrol ve önleme merkezlerleri, birisinin karantinadan salınmasının ne zaman uygun olduğu konusunda yönergeler yayınlamıştır.

    bu yönergelere göre birisinin karantinadan salınması için aşağıdaki geksinimlerin tümünü karşılaması gerekmektedir;

    -hasta, ateş düşürücü ilaçlar kullanmadan ateşsizdir.
    -hasta artık öksürük dahil semptomlar göstermiyor.
    -hasta, en az 24 saat arayla toplanan en az iki ardışık solunum örneği üzerinde sars cov 2 negatif sonuç alınmıştır

    12) maske kullanmalı mıyım?
    eğer sağlıklıysanız, hayır.
    koronavirüsünüz varsa veya bir koronavirüs hastasına bakan bir aile üyesiyseniz veya sağlık görevlisiyseniz, bunu yapabilirsiniz. bulaşıcı hastalık uzmanları, koronavirüs bulaşmasına karşı etkili olmayan cerrahi yüz maskeleri ve sadece tıp uzmanları tarafından giyilmesi gereken n95 maskeleri satın almayı durdurmak için sağlıklı halka yalvarıyorlar. korkulan o ki gerçek ihtiyaç sahibi insanlar bu maskelere toplum histerisi nedeniyle ulaşamayacak duruma gelebilir.

    13) pandemi ne zaman sona erecek?
    kimse tam olarak bilmiyor.
    başkan donald trump, bu koronavirüsün sıcak yaz aylarında yok olacağını öne sürdüyse de, bilim insanları bunu bilmek için henüz erken olduğunu söylüyor. harvard'ın th chan halk sağlığı okulu'nda bulaşıcı hastalıklar dinamiği merkezi direktörü dr. marc lipsitch'ın bu konudaki görüşü şu “kısa cevap şu ki, daha sıcak, daha nemli havalarda bulaşıcılığın ılımlı düşüşler göstermesini beklesek de bundan henüz emin değiliz”
    ---
    kişisel görüşüm şu ki aşının bugün bulunması durumunda dahi hastalığın hayatımızdan çıkması en az 18 ay alacaktır.
    ---

    14) ailemden kimse hasta değil. onlarla bir araya gelebilir miyim?

    hiç kimse virüse maruz kalmadığından emin olamaz. bazı koronavirüs taşıyıcılarının hiçbir semptomu yoktur ancak hala bilmeden virüsü bulaştırabilirler. minnesota üniversitesi bulaşıcı hastalık araştırmaları ve politikaları merkezi müdürü michael osterholm “artık asemptomatik bulaşmanın bu virüsün yayılmasında önemli bir rol oynadığını biliyoruz” dedi. asemptomatik enfeksiyonun “kesinlikle böyle bir salgını kontrol etmeyi çok zorlaştıracak bir şekilde besleyebileceğini” açıkça belirtti.

    15) satın aldığım ürünleri veya sebze meyveleri dezenfekte etmeli miyim?

    bellevue hastane merkezi'nde bulaşıcı hastalık uzmanı olan dr. celine gounder, “konserve veya ambalajlanmış gıdaların dış yüzeylerini silmenizi öneririm” dedi. “sebzelerinizi zaten yıkamalısınız. sabun ve su bunun için yeterli. aldıkalarınızı temizledikten sonra da mutlaka ellerinizi yıkamanızı öneriyoruz."

    alışverişi nasıl yapmanız gerektiğine ilişkin daha detaylı bir yazı yazdım. ona da şuradan ulaşabilirsiniz;
    (bkz: #104235128)
  • izmir'deki hastanelere otellerden yatak getirildiği konuşuluyor.
  • en onemli belirtisi tat ve koku kaybi degildir,agir griplerde tat ve koku kaybi yillardir olan birsey zatenm
  • hem geleceğe hem de şu anki duruma ilişkin kimi düşüncelerimdir:

    koronavirüs bildiğimiz gibi öksürme ve hapşırma yoluyla bulaşsa da sars-cov-2'nin(koronavirüsün literatürdeki ismi) el yardımıyla göz, el ve ağza götürülmesi yoluyla da kişi enfekte olabilir.

    enfekte olan kişi, enfekte olduktan sonra hastalığın belirtileri görülmeden virüsü yaymaya başlar; bu açıdan en güvenilen kişiler ve hatta kendiniz bile virüsü kapmış olabilirsiniz. olmasanız bile enfekte olmuşsunuz gibi düşünüp yaşamınızı buna göre adapte etmelisiniz. artık yeni bir dünyada yaşıyoruz. alışkanlıklarımızın bir kısmını yeni duruma göre yeniden güncellemeliyiz. hastalığa yakalananlar çokça salgın öncesi alışkanlıklarını devam ettirenlerdir.(avrupa elimizdeki en büyük veri kaynağıdır.)

    ''salgın falan hikaye varsa da medyanın abartması biraz gripten bile her yıl 80.000 kişi ölüyor'' ya da ''yemişim coronasını, doğal seçilim değil mi bu benim bağışıklığım kuvvetlidir, gel korona koy orama burama'' veya ''bizde iman gücü var, allah yolunda yürüyoruz evellallah'' gibi düşüncelere sahip değilseniz okumaya devam edebilirsiniz.

    alınacak özellikle yaşadığınız ortamla ilgili kimi önlemlerse şunlardır;

    1) yaşadığınız ortama dışarıdan bir giriş yaptığınızda, etil alkol veya izopropil alkol bazlı ürünlerle giysileriniz ve eve getirdiğiniz eşyayı ufak bir dezenfeksiyondan geçirmeli ve ellerinizle yüzünüzü soğuk su ve sabunla yıkamalısınız.

    2) bulunduğunuz ortamı aralıklarla havalandırmalı veya yapabiliyorsanız havayı dezenfekte etmelisiniz(etanol veya ipa bazlı ürünlerle yapabilirsiniz)

    3) eğer tek başınıza yaşamıyorsanız imkanınız ölçüsünde banyo ve tuvaletleri ayırınız; böyle bir imkanınız yoksa diş fırçası, diş macunu, sabun, havlu ve nemlendirici krem gibi eşyanın size ait olması ve ortak olarak kullanılmamasına dikkat ediniz.

    4) ortak alanlarda da sosyal mesafeye dikkat edip yine 2. maddede belirttiğimiz durumu önemsemelisiniz.

    5) yerleri ve temas ettiğiniz yüzeyleri ipa bazlı temizlik malzemeleriyle temizlemeye özen göstermelisiniz.

    6) en önemli madde: kendinizi enfekte olmuş gibi düşünüp kimseyi enfekte etmemeye özen göstermeli ve geri kalan tüm insanlığı enfekte olmuş gibi düşünüp kimseye sağlığı açısından güvenmemelisiniz.

    gereksiz madde: kimseye çok fazla yaklaşmamalı ve tokalaşmamalı gibi bilgiler sıraya alınmaya gerek görülmemiştir.

    7) sosyal ilişkilerinizi, üretimlerinizi web üzerinden yeniden tanımlamalı ve işinizin ''rahat'' olmasını istiyorsanız yazılım eksenli ve düşünce odaklı olacak şekilde kurgulamalısınız.

    artık güven olgusunun tamamı ile entelektüel bir düzeyde yeniden kurulduğu, sistemin dönüşüme uğradığı, sosyal ilişkilerin yeniden yapılanmaya girdiği bir dünyaya girmiş bulunmaktayız ki halihazırdaki hükümetlerin salgın gerçeği ve salgının yenilediği gerçeklik çoğunluğun zihnine yerleştiğinde yıkıldığını, dönüşüm geçirdiğini de görmemiz kaçınılmazdır.

    edit: korona bir şekilde paketlendikten sonra da salgın başladığından beri emekçinin hakkını gaspeden ve yurttaşı yok sayan ''ekonomi paketi''nin hazırlayan iktidar partisinin paketlenilmesine de odaklanılmalıdır.

    edit-2: hekim olmadığımı belirtmekle birlikte ilgili giriyi halihazırdaki veriler, maksimum güvenlik ve geleceğe dair öngörüler üzerine girdim.

    ek okuma: corona yazıları-1, tevfik uyar

    ek izleme: erkan baş'ın meclis konuşması

    sağlıcakla...
  • rakamlar böyle giderse pozitif bir seyir oluşacak gibi duruyor.

    https://www.ft.com/…=highest&source=next&width=1260

    kaynak: ft
  • battık. bittik. mahvolduk...

    yüzyılın kaosu...
  • aslında dünya sağlık örgütü mart 2019’da spoiler vermiş;
    “hayvanlardan insanlara bulaşan ve potansiyel olarak küresel bir salgına neden olacak yeni bir grip virüsü tehdidi her zaman mevcuttur. dikkatli ve hazırlıklı olmalıyız. büyük bir grip salgınınını tedavi etmenin masrafı, önleme masrafından çok daha ağır olacaktır.”

    https://www.google.com/…ini-uyarisi-408091.html/amp