şükela:  tümü | bugün
  • orta dünya'ya valar tarafından gönderilen istarinin lideri olan kişi.

    aslında liderlik denen mevzu da zamanla olmuştur. saruman, valinorda yaşamaktaydı ve maiar içinden dünyaya inen ulvi canlılardan bir tanesiydi. valinor'da madenlerin, mücevherlerin, el becerisiyle yapılan güzelliklerin dünyadaki yaratıcısı olan, cücelerin yaratıcısı olan mahal olarak bilinen aule nin maiyetinde yaşardı. saruman'ın ölümsüz diyardaki ismi curumo dur. elf lisanı sindarin de bilinen adı curunir olarak bilinirdi. saruman'ın ne kadar kudretli ve önemli olduğunu anlatabilmek için, aule nin halkı içerisinde mairon la beraber en önemli, yetenekli ve güçlü maia olduğunu belirtmek lazımdır. mairon'un kim olduğu konusunda merakı olanlar için şöyle alalım; (bkz: sauron)

    güç yüzükleri yapıldıktan kısa süre sonra toplanan valar konseyinin aldığı karar neticesinde 5 adet maiar'ın orta dünya ya gönderilmesine karar verilmiştir. gönüllü olanlardan birisi saruman'dı ve ikinci çağın 1000 inci yılı civarında gri limanlara gelmiştir. kendisinin gerçekte kim olduğunu ve asıl görevini sadece cirdan bilmekteydi.

    orta dünya sevenler için önemli not: olorin yani gandalfın orta dünyaya gelişi arda'nın efendisi manwe tarafından bizzat emredilmiştir ve saruman ilk kez bu zamanda gandalf'ı kıskanmış, kendisine ayar olmuştur. yavanna yı memnun etmek için maiyetinden aiwendili almakla -kendisi istemediği halde alma- sebebiyle suçlanmıştır. (aiwendil hakkında bilgi için; (bkz: radagast)

    orta dünya'ya istarinin başı olarak geldiğinde saruman öncelikle diyarları gezmiş, her yeri tanımıştır. bu seyahatlarinin son döneminde minas tirithde kalmış ve arşivlerde çalışarak orta dünya ve gizemleri ile ilgili bilgilerini derinleştirmiştir. ortanc kulesine olan ilgisi bu dönemde başlar çünkü minas tirith halkının okuyamadığı el yazmalarında, kulede 7 gören taştan birisinin olduğunu keşfeder. (bkz: palantir) bunun üzerinde ortanc kulesine ivedilikle yerleşir ve isengardın efendisi olur. aslında bu kendisine verilmiş bir lutüf da sayılabilir çünkü gondor vekilharcı beren ile beraber rohan kralı, kulenin olduğu vadi bölgesine ve ortanc kulesine gittiklerinde, saruman gibi güçlü bir büyücü ve arif ile ittifak halinde olmanın avantajını görür ve kendisine ortanc kulesinin anahtarlarını verir. (bkz: fatal mistake)

    kulenin derinliklerinde/mahzenlerinde saruman palantir taşını bulur ve bundan kimseye bahsetmez. ne earendil oğlu elrond ne de noldorun orta dünyada yaşayan en önemli hükümdarı galadriel bunu sezemezler. gri gandalf ise kutlu diyarın bir maia'sı olarak saruman'la ilgili olarak böyle birşeyi kesinlikle düşünmemiştir.

    gel gelelim saruman'ın yediği haltların bundan sonrasına; saruman hemen orthanc'ı sahiplenir ve elfler bile orthanc'ın olduğu vadiye nan curunir adını vermişlerdir. gizemlerde derinleşmeye çalışmıştır. en önemli ilgi alanı güç yüzükleridir. white council olarak bilinen meşhur ak divan ilk toplandığında saruman divanın başı seçilmiştir. bunun sebebi yüzükler hakkındaki ilminin derinliğidir. galadriel aslında hep gandalf'ı desteklemiştir. aslında gandalf elf, saruman ise insana yakın bir surette bedene bürünmüşlerdir ve tolkkien burada "elf iyi insan kötü" algısına oynamıştır bence... neyse, ak divan ilk toplandığı yıl gollum tek yüzüğü bulmuştur. saruman'ın araştırmaları, isildur'un felaketine yoğunlaşmış ve dol guldur yakınlarındaki vadiye, bataklıklara yoğunlaşmıştır. bu süreçte yapılan bir ak divan toplantısında "öğrendiğime göre yüzük büyük denize (bkz: belegaer) sürüklendi ve gitti, sauron'un onu araması boşuna, bırakın onu arasın, bir daha asla bulamayacak" diyerek aslında ariflere ve orta dünyaya en büyük kötülüğü etmiş ve onları yıllarca oyalamıştı. bu dönemde saruman yüzüğün dol guldur yakınlarında olduğunu keşfetmişti ve gizliden gizliye onu kendisi için aramaya başlamıştı. ayrıca yüzüğün ortaya çıkma ihtimalini düşünerek dol guldur'da sauron'un güçlenmesine izin vermiş, yüzüğün ortaya çıkması amacıyla sauron'u gözetlemiştir. bunları yaparken de palantir'i kullanmış, bu bilgileri ariflerden saklamıştır.

    not: bu dönemde saruman ortadan bir süre kaybolmuştur. saruman büyük bir risk almış ve bir süre sauron olup yüzüğün peşine düşmüştür. yüzükler tarihinde çok üstünde durulmasa da hayvani bir olaydır bence.

    sauron bu dönemlerde ortanc'a kapandığı binlerce yıllık dönemde noldor ve eregion un ilimlerini taklit etmek, ortaya çıkarmak istemiştir. bu amaçla yaptığı çalışmalar sonrasında kendisine bir güç yüzüğü yapmıştır. yüzük savaşı sırasında kendisine yüzük yapımcısı saruman demiştir. yanlız bu alandaki bilgileri araştırmış olsa da bu konudaki bilgilere en çok sahip olan sauron'du ve saruman'ın yapmış olduğu yüzüğün gücü, elflerin 3 yüzüğüne denktir demek zordur ancak sesinin büyüsünün kaynağının bir kısmı da bu yüzükten gelmiştir. bu dönemde cirdanın gandalf'a 3 yüzükten birisi olan naryayı vermesi sebebiyle saruman çok öfkelenmiştir. ayrıca da bu durumu kıskanmıştır.

    not: bunun dışında insan ve ork karışımı bir ırk yaratmak istemiş ve gün ışığından korkmayan bir uruk haiırkı yaratmıştır. ayrıca sauron'u taklit eden bir efendi olarak, teknik, endüstri alanlarında ilerlermiş, iş makineleri, mancınıklar, kuleler yaratmıştır. taşı bozan ateşi bulmuştur. bu açılardan kendisi canlılar, biyoloji, mekanik alanlarında da söz sahibidir. ek olarak hayvanları da kontrol etmeyi başarmış, radagast'ın etrafındaki canlıların bazılarını kendisine çevirmiştir. kurtlar ve varglardan askeri kuvvetler yapmıştır. (gizlice tabii, ayrıca kronolojik olarak yazı ile ters düşmekte ancak bu çalışmalarının biyoloji, mekanik gibi bölümleri son zamanlarda olmuştur.)

    dol guldurdaki çalışmaları artık sauron'un aşırı güçlenmeye başlaması sebebiyle tehlikeye düşünce saruman, ak divan'ın son toplantısında sauron'un yeniden döndüğünü kabul eder ve oradan atılması için savaşa karar verir. saruman'ın büyük katkıları sayesinde dol guldur temizlenmiş ve sauron ortaya çıkarak mordora geri çekilmiştir. ( bu dönem ve sonrası, hobbit ve yüzüklerin efendisi çağıdır.)

    sauron, mordora, kadim kulesi barad dur kulesine geri döndüğünde minas ithil kulesinde bulduğu palantir'i kullanmaya başlar. (minas ithil'le ilgili bilgi arayanlar için (bkz: minas morgul) saruman, kendi gücüne güvenip palantir vasıtasıyla sauron'a karşı çıkar ve onunla çekişir lakin bu çekişmenin sonunda sauron üstün gelir ve palantir'in gösterdikleri, sauron'un akıl oyunlarının büyüklüğü sayesinde kadim saruman, artık sauron'un bir müttefiki, daha doğrusu onun bir uşağı haline döner. (üst düzey bir komutan da denilebilir.)

    buradan sonra ihanetleri ortaya çıkmaya başlamıştır.

    witch kinge shire ve bagginslerle ilgili bilgi vermiş ancak vermiş olduğu bilgilerin yanlışlığı ve gandalf'ın çabaları onun ihanetini ortaya çıkaran ilk durum olmuştur. (edit ve ek not: nazgul efendisini kandırabilmesi, sesinin büyüsü sayesindedir. burada da saruman'ın gücüne dikkat çekmek gerekir) ardından gandalf büyük bir risk alıp yüzük taşıyıcısı ve arkadaşlarını aragorna emanet edip isengarda gitmiştir. isengard aslında orthanc kulesinin yarattığı kalenin ve o diyarın adı olmuştur. gandalf, saruman'a güç yüzüğünün bulunduğunu ve dokuzların ortaya çıktığını söylediğinde saruman ilk kez palantir'i açığa çıkarmıştır. o görüşmede saruman artık ak saruman olmaktan çıkmıştır. elbisesi rengarenktir ve farklı açılardan bakıldığında prizmatik ışıklar sunan bir elbise olmuştur. "beyaz ışık değiştirilebilir, işlenebilir" demiştir ama gandalf kendisine "o zaman beyaz olmaktan çıkar" demiştir. saruman gandalf'a iş birliği teklif edip detayları açıkladığındaysa gandalf onun ihanetini görür ancak ariflerin başı saruman'ın kulesinden çıkmak neredeyse imkansız olduğu için saruman kendisini orthanca hapseder.

    saruman, ilminin yüksekliği sayesinde uruk hailer ve orklardan oluşan bir ordu hazırlar. morgothun elfleri bozarak oluşturduğu ve hükümdarlığının sonunda sauronun tamamiyle sahip olduğu ork ırkından pek çok yaratığı saruman dumanlı dağlar (bkz: mysty mountains) dan toparlamıştır. bu arada nan curuniri ve ağaçlarını katletmeye karar verir. rohan kralı theodeni, yardımcısı grima solucandil ile kandırır. üzerine büyü yapar ve yönetimi ele geçirir. kendisine karşı keşif seferi yapan theoden oğlu theodredi öldürtür. rohan'a karşı savaş açar. aynı dönemde, kurulmuş olan yüzük kardeşliğine karşı uruk hai'lerden oluşturduğu birliklerle pusu kurar. hobbit'lerden meriadoc brandybuck ve peregrin tooku alıkoyar ve yüzük savaşında ihaneti sauron tarafından da kesin olarak anlaşılır. hazırlattığı ordu miğferdibi savaşında bozguna uğrar, hemen sonrasında ağaç katliamından dolayı entler tarafından kesin şekilde mağlup edilir. entler isengard'ı, surlarını yıkar, saruman'ın oluşturduğu barajı yıkar ve saruman'ı kesin olarak mağlup ederler.

    gandalf, theoden, aragorn, gimli, legolasın da bulunduğu heyet orthanc'a geldiğinde saruman sesiyle son büyülerini yapar ancak başarılı olamaz. kuleyi bırakmaz ancak palantir'i kaybeder. kadim asası ak gandalf tarafından kırılır. artık nizamın başı olan gandalf kulenin emanetlerini daha sonra aragorn'a geri gönderecektir. entlerin lideri ağaçsakala kendisi emanet edilir ama kendisi sesinin büyüsüyle artık bitik olduğuna entleri ikna ederek orthanc'ı bırakır.

    yüzük savaşı devam ederken bree ve shireda daha önce kurduğu istibarat ağı sayesinde güç kazanır ve sauron'un yokedilişinin ardından o diyarlarda kısa süreli bir tiranlık kurar. yüzüktaşıyıcısı frodo, bir diğer taşıyıcı samwise gamgee , merry ve pippin'in komutasındaki savaşta kaybeder ve sonrasında grima tarafından boğazı kesilerek öldürülür.

    bedeni orada kalmaz. iç çeken dumanlı bir rüzgarla batıya doğru savrulur ve bir daha adı anılmaz.

    edit: sonrasında saruman'ın bedensiz, bir ruh formu olarak mandosa gittiği rivayet olmakla beraber kendisinin maiar olmasından dolayı çıplak, sauron'un tek yüzüğün yokedilişi sonrası dünyada etkisiz bir ruh gibi avare geziyor olması daha akla yatkın/mantıklıdır. mandos'a gidebilmesi için numenor'un felaketi esnasında sauron'un kaçışı gibi bir formda ve güçte olması gerekmektedir. bununla ilgili kesin bir bilgi yoktur.
  • kitabını okumadım lakin filmini tekrar tekrar izlediğimde sarumnaın hakkını sarumana teslim etmenin şart olduğunu düşünüyorum. büyük orta dünya projesini hayata geçirmek için yapabileceği her şeyi her ayrıntıyı yapmıştır kendisi. iki kule koalisyonu, ordu üretimi, rohanı birbirine kırdırma, paralı askerler, taktiksel deha, mendel uygulamaları (orc&troll) ve ilk sanayi devrimi olmak üzere düşünüldüğünde çok kapsamlı ve güzel bir planı varmış. daha önce bir yazar da yazmış taktiksel olarak neredeyse tek hatası entleri karşısına almak olmuş. 2 hafta içinde istediği orduları 3 haftaya isteseydi barajı kapatmaya gerek kalmaz belki ağaç katliamı bu denli olmazdı. gandalfı moria madenlerine yönlendirmesi ise kısa vadede taktiksel zafer kazandırsada uzun vadede ona zarar getirmiştir. kanımca gandalfın balrogu yeneceğini tahmin ediyordu ama level atlayacağıı kestirememiş olsa gerek. sonuç olarak güzel denemeydi, saygımız sonsuz.
  • 5 maia'dan birisi, en güçlüsü.

    fakat sözlükte bir yazar müsvettesinin bu nicki alıp tamamen (bkz: saruman) başlığını çöpe çevirttirmesi de uygun düşmemiş.
  • yüzüklerin efendisi'nde saf değiştirmiş ancak gerizekalı olduğu için başarıya ulaşamamış büyücüdür.

    yüzük kardeşliği filminde moria madenlerinde gördüğümüz üzere abazanlıkta tavan yapan orclar düz duvara tırmanabilmektedirler.

    buna karşılık miğfer dibine sadece uruk-hai lerden kurulu bir ordu göndermiştir. ordu duvarı merdivendi, ipti, çeşitli saçmalıklarla aşana kadar binlerce uruk-hai helak oldu amk.

    sauron'a "hocam bak, ben sana uruk göndereyim 2 bin tane, sen de bana 2 bin tane orc gönder, zaten aç pezevenkler duvara tırmansınlar, uruklar merdivenle çıkana kadar oyalarlar" deseydi bence sauron başgan teklifi kabul ederdi. nitekim uruklar savunmada da orclardan daha iyi. ama yok, aklına bile gelmedi pezevengin, bir de baş büyücü olacak.

    neyse dün gece üçlemeyi -elbette frodolu kısımları atlayarak- 945. izleyişimde kendisinin bu mantık hatasını çözdüm.

    edit: shinigami ryuk: ordakilerin buyuk kısmı goblin ve hobgoblin idi hocam. ışığa gelemedikleri için moria'dan çıkamıyorlar.

    demek ki mantık hatası bendeymiş. her gördüğümüz yaratığı orc ve uruk olarak ayırmamamız gerekiyormuş.
  • hakkında bu kadar entry gorunce soursummitz'e bacaklarının resmi kondu sandığım kişi.
  • hakkında bu kadar entry gorunce öldü sandığım kişi. baktım nabzıma falan bi numara yok hâlâ domuz gibiyim.
  • taşşakları eşit kollu terazide 5 kg gelen büyücü.

    "leave sauron to me" diyebilmek nedir? o nasıl ihtişamdır, o nasıl kendine güvendir?

    üşüyoruz reyis.
  • the battle for middle earth oyunundaki "we have work to do" sözüyle daima çalışan, dinamik, ileriye dönük olduğu anlaşılan, değeri birçok büyük lider gibi sonradan fark edilen önder.
  • bu hayvana taksimde at carpmis. sen insan gibi yurusen [ en azindan insana benzesen ] o at oyle his yapipda sana carparmiydi ?
    (bkz: insan sarrafi at)
  • bugün fare elimde olduğu halde koltukla beraber yere yuvarlanmama neden olmuş yazar. hani çok güldüren oldu şu hayatımda ama, işbu entryde tasvir ettiğim türden bir kendinden geçme yaşamamıştım hiç. yazmazsan ayıp sana mccormick dedim sonra. sonra bakkala gittiğimde de durumu anlattım kendisine. o da hak verdi. sonra anneme telefon ettim, böyle böyle dedim, sence de yazayım mı? evet dedi. sonra kardeşime... ehhm. neyse, ne diyordum? evet, bravo.