• 1894 senesinde yunan ve bulgar ihtilalilerini taklit etmeye çalışan taşnak terör örgütünün sert müdahaleleri tahrik edip dünya kamuoyunun dikkatini çekmeye çalıştıkları ilk isyana evsahipliği yapmış ilçedir.

    isyan, yerel yönetimin emriyle hamidiye alaylarının müdahalesi sonucu onbin civarında ermeninin hayatına mal olmuştur.

    bir benzeri için (bkz: banka vakası)
  • 1894 senesinde talurili ermenilerin bölgedeki üç kürt aşiretiyle olan çatışmasının büyümesi sonucu ortaya çıkan olaylardır. çatışmada tutunmayı amaçlayan ermeniler kadın ve çocuklarla beraber daha önce adı kumkapı olaylarına karışmış olan mihran damadyan liderliğinde antok dağı'na çekilmişlerdir. bölgede asayişi sağlamak için hamidiye alaylarının yetersizliğini farkeden vali doğu genel kuvvetler komutanını bölgeye çağırmış ve üç hafta süren çatışmalar sonucunda isyan eden ermeniler yenilmiş, ermeni tarihçi pastırmacıyan'a göre bölgede dağa çekilen 12.000 kişinin 3.500ü katledilmiş, ingiliz bliss'e göre ise ölen insanların sayısı 6.000i bulmuştur. resmi osmanlı kaynakları ölen kişi sayısını 265 olarak gösterirken, ingiliz konsolos raporlarında ise tahmini olarak en fazla 900 ölünün bulunabileceği söylenmiştir. 23 ağustos1894 tarihi itibariyle damadyan'ın teslim alınmasıyla olay sona ermiş, ve avrupa'da büyük bir türk aleyhtarı propaganda başlamıştır. abdülhamid, 'kızıl sultan' adı ile anılmaya başlanmış, dünyanın ermeni isyanlarına olan sempatisi artmış, gelecekte daha da büyüyecek isyanlara, ve nihayet 1915 olaylarına giden yol açılmıştır. (bkz: daşnaksutyun)
  • buyuk bir tartisma konusu olan, kanimca o tarihte ne oldugu hala yeterince ispatlanamamis, hakkinda iki tarafin da pek cok tarihi belgeyi ucusturdugu, ermeni diasporasinin ermeni soykirimi olarak adlandirdigi osmanli devletindeki ermenilerin topraklarindan surulmeleri meselesinin baslangici oldugu iddia edilen ayaklanma. asala teror orgutunun lideri agop agopyan' in oldurulmesinin ardindan asala-mr (devrimci hareket), asala-pmla (halk hareketi) ve sassoon seklinde uce ayrilan orgutun sassoon bolumune isim vermistir bu isyan.
  • cumhuriyet döneminde iki kez alevlenen bir isyan daha vardır.
    sebep, dersim ile aynıdır:
    devlet otorite kurup vergi almak ister,
    kürt ve arap aşiretler vermek istemez.
    işin içine ya gerçekten ya da sonradan bir kadın/ahlak meselesi karışır,
    ve silahlar ateşlenir.

    sasonluların anlatımıyla:
    http://www.mereto.net/…nda-bilinmesi-gerekenler.htm
  • http://i.imgur.com/q7hsp2d.jpg
    http://i.imgur.com/9yosu7h.jpg
    bu haritalarda isyanin merkezi ve olduğu coğrafya işaretlenmiş. kaynak:
    the armenian crisis in turkey: the massacre of 1894, its antecedents and significance, etc. by frederick davis