• şeb i yelda; yılın en uzun gecesi. aralığın 21'inin gecesi.
  • gündönümünün ve uzun gecelerin baslangici;evvel-i sebiyalda ile ahır-ı şebiyalda arasında bir hafta vardir, bu aralık 20 ve 26 arasina tekabül eder.uzun geceler, şebiyelda'dan newroza yani 21 mart'a kadar devam eder. (bkz: erbain)
  • "seb-i yeldayi muneccimle muvakkit ne bilir
    muptela-i gama sor kim geceler kac saat"... beytinde cumle icinde kullanilmis hali gorulmektedir.
  • müellifi sabit'tir * *
  • sevgiliden ayrı uyunan her gece aslında şebi yeldadır. sevgiliden uzakta geçen her an, bir ömür uzunluğuna eriştiğinde ayrı geçen gecelerin de şeb-i yelda olması doğaldır.
  • en uzun gece seb-i yelda adiyla cikan olum temali olan yelda akcos akilligoz e ait bir siir kitabi.
  • "şeb-i yeldayı müneccimle muvakkit ne bilir
    mubtela-yı gama sor kim geceler kaç saat.."

    (en uzun gecenin hangisi olduğunu ne müneccim, ne de takvim yapanlar bilir..
    gam tutkunlarına sor ki geceler kaç saattir..!)

    sabit
  • yalnızca bir tamlama olmasına rağmen yüklenen anlamlar itibarı ile içeriğinin çok derin olduğunu düşündüğümdür.

    şeb:gece
    yelda:uzun
    şeb-i yelda:uzun gece
    şeb-i yelda yılın en uzun gecesi manasına gelmektedir
    ve özellikle divan edebiyatı şairleri arasında aşka olan teşbihte çokça kullanılan bir öğe haline gelmiştir
    zira aşıkın her gecesi bir şeb-i yeldadır,ve maşuk aşık için geceyi bitmez,tükenmez kılmaktadır

    nitekim;

    şeb-i yeldayı müvakkit ile müneccim ne bilir?
    müptela-i gama sor ki geceler kaç saattir?

    (günlerin ve yıldızların ilmi ile uğraşanlar bile en uzun geceyi nasıl bilsin ki?
    o en uzun geceyi dert müptelası aşıklara sor asıl ki, geceler kaç saattir.)(onlar bilir esasında)

    yine sonu gelmeyen bir türlü bitmek bilmeyen işler için kullanılan şu mısra da güzeldir

    bu şeb-i yeldanın yok mu bir sabahı?

    (bu uzun ,fırtınalı ,soğuk ve şiddetli gecenin o bizleri felaha kavuşturacak,karanlıklardan aydınlıklara çıkartıp nura gark edecek bir sabahı yok mudur)
    mısrası da şeb-i yelda tamlamasının kullanımına güzel bir misaldir.
  • (bkz: şebyelda)