şükela:  tümü | bugün
  • ingilizce'de en sevdiğim, şapşik geçmiş zamandır kendisi.
  • sevdiğim bir zaman olsa da irregular verb olayına ayar olduğum zamandır. ne var abicim "go" yerine "went" değil de "goed" desen keçiye* benziyor diye mi böyle yapmışlar anlamadım ki! elbette tarihsel süreçte kendiliğinden (başka dillerin de etkisiyle) ortayaçıkıyor bu irregular verb'ler ama keşke bizdeki geçmiş zaman eki givi bütün fiillerin sonuna -ed koyarak geçmiş zaman yapabilseydik. çok mu şey istiyorum ha?
  • ingilizcede kullanılan geçmiş zamanlardan bir tanesi. içinde çekimi düzensiz fiiller barındırır. bazı fiillerin çekiminin düzensiz olmasının sebebi ise kullanım sıklığıyla açıklanabilir.

    şöyle ki, dikkat ederseniz ingilizcede düzensiz fiillerin neredeyse tamamı çok sık kullanılan fiillerdir. go, be, come, eat, drink, sleep, feel, think, teach, read, write... bu liste uzar gider, ama yaklaşık 100 fiilden sonra yeni fiiller eklemekte zorlanırsınız. bu listedeki tüm fiillerin ortak özelliği ise, dildeki diğer fiillere kıyasla çok daha sık kullanılmalarıdır. peki sık kullanılan fiiller niçin düzensiz hale gelir?

    aslında, bu yanlış bir sorudur; zira yukarıdaki fiiller düzensiz hale gelmez. bilakis, bu fiiller eski biçimlerini korurlar. ender kullanılan düzensiz bir fiili söylemek istediğinizde, bazen aklınıza gelmeyebilir. bu durumda beyin, hatırlayamadığı bilginin yerini doldurmak için hatırlayabildiği bir bilgiden yararlanarak analogy kurar. analogy, benzerlik demektir. dildeki yakın bir fiilin simple past tense hali "fiil+ed" olduğu için, beyin de hatırlayamadığı fiile -ed ekleyip spt halini oluşturur. böylece aslında düzensiz olan bir fiil, zamanla bu yeni -ed formunu benimseyenler arttıkça düzenli hale gelir.

    şaşırtıcı bir biçimde, tam tersi bir benzerliğin kurulması da mümkündür. örneğin, dive fiilinin simple past tense eski hali düzenlidir, yani dived kullanılır. ancak dive fiilinden daha sık kullanılan drive fiilinin spt hali ise drove olarak kullanılır. burada iki kelimenin ses benzerliğine dikkatinizi çekmek isterim. drive kelimesini daha sık kullanmamızdan ötürü, drive -> drove ise dive -> dove olur herhalde diyerek dive fiilinin spt formunu düzensiz hale getirmemiz de mümkündür. keza amerikan ingilizcesinde dove, dived'dan daha sık kullanılır. bu son örnek üzerine biraz daha uzun bir yazı okumak isterseniz buyrun.

    özet (tl;dr): sık kullanılan fiillerin simple past tense hali yüzlerce yıl unutulmadan aktarıldığı için düzensiz kalmayı başarmışken, başka fiiller hafıza yetersizliğinden dolayı düzenli hale getirilmiştir. bu durumun tersi de, iki fiil arasındaki ses benzerliği sebebiyle mümkün olabilir (dived'ın dove'a dönüşmesi).