şükela:  tümü | bugün
  • sokrates'in "bildiğim bir $ey var o da hiçbir $ey bilmediğimdir" sözüyle ve sergilediği öğrenme ve bilgiye susamı$lık haliyle, kar$ısına aldığı tartı$macılara, gerçekte bilgisiz olduklarına i$aret etmek ve ahlak alanındaki bu bilgisizliğin, ya$amın akı$ı içindeki tehlikesini ve ağırlığını hissettirmek üzere benimsediği, kendisini olduğundan farklı gösterme, bilgisini gizleme ve kar$ısındakine meydan okuma tavridır.
  • tam karşılamasa da feci şekilde çağrıştıracak kadar tecahül-i arif'e benzeyen yöntemdir.
  • bu yöntemle sokrates ın çoğu kez dayak yediğini ve o dönemde gıcık olunan bi adama dönüstüğünü söylemek yanlış olmaz heralde halbuki nerden anlıycaklar herşey sizin için...
  • sokrates'in sorulardan yola çıkararak karşısındakini yerin dibine geçirmesi. veyaahut da bir şeyler bildiğini gösterdiği yöntem.
  • cebimdeki en kıymetli mücevher.
  • kişinin diyalog esnasında bildiklerini bilmezlikten gelmesi ve bunlar hakkında karşısındakinin fikirlerini alma gayretidir. bazı kimseler üzerinde inatla uygulanması zevkli anlar yaşatır.

    bir diğeri için; (bkz: sokratik doğurtma) veya (bkz: maiyotik doğurtma)
  • sokrates, konuştuğu kişilere bilhassa sohbetin başında sorular soruyordu. hiçbir şey bilmiyormuş gibi görünmeyi tercih ediyordu. sohbet ilerledikçe çoğu zaman o kişinin fikirlerindeki zayıf noktaları görmesini sağlıyordu. bu durumda o kişi kendisini köşeye sıkışmış hissedebiliyor sonunda hak ile haksızlığı fark edebiliyordu. hiçbir şey bilmiyormuş gibi yapmakla insanları öğrenmeye, doğruyu bulmaya teşvik ediyordu yani.. cahil rolü oynayabiliyordu, -ya da aptal gibi görünebiliyordu- ve buna sokratik ironi deniyor.

    (bkz: en akıllı kişi neyi bilmediğini bilendir)
  • (bkz: ironi ve mayotik) ve (bkz: maiotik)
  • "ve tek başına insan, küçük bir krallık gibi, iç savaş buhranları geçiriyor."(shakespeare, julius ceasar, perde ıı, sahne ı.)

    sokratik ironi asli anlamda bir hakikat arayışını temel amaç olarak ortaya koymaz:

    sokrates'in ironisi günümüz dünyasında alışılagelen ironiden çok daha farklı bir anlam taşır: eski yunan'da eironeia çoğu zaman kibirle, küçük görmeyle paralel olarak düşünülürdü. sokrates'in karşısına aldığı insanın argümanlarıyla ilgilenir gibi görünüp aslında onunla dalga geçmesi bir noktada sokrates'in radikal idealizmini gözler önüne serer. platon'un bize yansıttığı sokrates, sinir bozucu bir şekilde, ukalalığı ve örtük kibriyle ortaya çıkar ve sokrates'in radikal idealizmi bize sokrates'in kulaklarının kendi düşüncelerinden başka her türlü zıt düşünceye sağır olduğunu gösterir. sokrates'in ironisinde saklı olan şey hakikatin dürüstlükle olan bağlantısından arı olan bir tür istençtir; tamamen insanın irrasyonel doğasıyla ilintilidir.

    "hakikat, kahkahada gizlidir" diye fısıldayan gerçek sokrates bağlamında geçersizdir: sokrates'in idealizmi, diğer tüm idealist sistemler gibi gülme'den arıdır; soğuk, cansız bir ciddiyeti içinde taşır. tam da bu nedenle sokrates'in ironisi kibir ve ukalalıkla iç içedir. kısacası, sokrates'in felsefesi trajikomik bir mahiyete sahiptir.

hesabın var mı? giriş yap