şükela:  tümü | bugün
  • amaçları değişik durumlarda insanların psikolojisini ve tepkisini denetlemek olan sosyal deneyler iyice çığırından çıkmış görünüyor.

    öncelikle kimsenin kimseyi kafasına göre durup dururken denetlemek gibi bir yetkisi yoktur.

    ıkincisi belirtilen durumda yeterli tepki göstermedi diye insanların afişe edilmesi ayrıca saçma ve insan haklarına aykırıdır.

    belki ben o durumda başka bir şey düşünüyorum, kafamda 1000 tane tilki geziniyorum ve senin numaradan
    yaptığın tekerlekli sandalye deneyini
    görmedim?

    son olarak bu deneyler insanların duyguları ile oynamaktadır, mesela adam tekerlekli sandalyeli kişiye iyilik yapıyor sonra tekerlekli sandalyedeki adam sırıtarak ayağa kalkıyor " ehiii ehe biz seni denedik kanka ama iyi adammışsın"

    sen kimsin yahu beni deniyorsun kim oluyorsun da beni sorguluyorsun?
  • körü körüne eleştirilmesi doğru değildir, lakin insan haklarından bihabermiş gibi izinsizce yapılıp internete yüklenmesi de doğru değildir.

    türkiye'de nasıl bilmiyorum ama bilimsel araştırmalarda etik, araştırma yaparken gerekli olan doğru kuralları belirlemek için vardır. her araştırmada, katılımcıları zarar vermeden korumak ahlaki bir sorumluluktur.

    uygun koşullarda, araştırmacılar katılımcıların onayını almalıdır. fakat potansiyel katılımcıların "evet" demesi de yeterli değildir, katılımcıların kabul ettikleri şeyin ne olduğunu (eğer mümkünse) bilmeleri gerekir. (katılımcıların reşit olması da gerekir.)

    buna hukukta aydınlatılmış onam denir. aydınlatılmış onam almak her zaman mümkün değildir. araştırmacının gerçek katılımcılara bazı soruları sorması imkansız olduğu zaman, hedef grup ile benzer bir gruba aynı sorular sorulabilir. sorun olmayacağı kanaatine varılırsa, gerçek katılımcıların da deneyi kabul edilebilir bulacakları varsayılabilir.

    normalde katılımcı ve araştırmacının uzlaşması gereken hususlar şunlar:

    - deneyin katılımcıya herhangi bir fiziksel / psikolojik zararının olmayacak olması. (böyle bir olasılık varsa bunların neler olabileceği hususunda anlaşmaya varılmalı.)
    - deneyin amacı.
    - prosedürler.
    - deneyin insanlığa sağlayacağı katkı.
    - deney süresi.
    - yaralanma gibi acil durumlarda ulaşılacak kişiler.
    - katılımcının istediği zaman deneyde yer almaktan vazgeçme hakkı. (hiçbir kayıp olmadan.)

    ilgili mercilerden ve katılımcılardan izin alınmadan yapılan deneyler yasal suçtur. izinsiz yapılan deneyler bana "tanrıyı oynamak" gibi geliyor. fazlasıyla kibirli, ukalaca bir tutum. psikolojiden gerçekten anlayan, psikolojiye ilgisi olan biri bu tür işlere karışmamalı bence. bir eylemde bulunmadan önce "bana yapılsa hoşuma gider miydi?" sorusunu akıldan çıkarmamak en mantıklısı.