şükela:  tümü | bugün
  • kısaltma adıyla (bkz: soe) ikinci dünya savaşında kurulmuş ingiliz birliği. temel faaliyetleri nazi işgali altındaki avrupa topraklarında casusluk, keşif ve sabotajdır.

    temmuz 1940'ta faaliyete geçen örgütün esas eleman kaynağı gönüllü sivillerdi. her yaş, meslek, ırk ve cinsiyetten olan bu siviller(aralarında üniversite öğrencileri, ev kadınları, avukatlar, mühendisler vardı, bunlar bırakın savaş tecrübesini birçoğu hayatlarında silah dahi kullanmamış kişilerdi) öncelikle fiziksel ve mental açıdan zorlu bir sınava tabii tutuluyorlardı. elemeyi geçenler birkaç hafta boyunca silah kullanma, yakın dövüş, bombalama, radyo-telsiz kullanımı, iskoçyanın sert-soğuk ikliminde hayatta kalma, kilitleri açma gibi temel casususluk eğitimleri alıyorlardı.

    başlangıçta ne işe yarayacaklarına dair pek çok soru işaretleri vardı. zaman ve para israfı olarak görülüyorlardı. ancak çok geçmeden değerlerini kanıtladılar. onların o günkü faaliyetleri daha sonra (bkz: gayrinizami harp) (bkz: gerilla savaşı) (bkz: asimetrik savaş) olarak adlandırılacaktı. ikinci dünya savaşı neredeyse o zamana kadarki bütün savaş doktrinleri yıkacaktı. artık savaşlar daha kirli ve daha bel altıydı. o zaman soe ajanları da öyle olmalılardı.

    direktör general colin gubbins savaş öncesinde irlanda'da görev almış ve iranın düzenli ingiliz birliklerine karşı ortaya koymuş oldukları direnişi birinci elden deneyimlemiş bir askerdi. faaliyetleri belki zaferden çok uzaktı ama yapmış oldukları psikolojik ve maddi tahribat o kadar fazlaydı ki olay tam bir yıpratma savaşı halini almıştı. işte buradan edindiği tecrübelerden faydalanarak savaş ekonomisi bakanı hugh daltonun emriyle kolları sıvamış ve soenin başına geçmişti.

    işte bu soe kamplarında eğitim alan ajanlar düşman hatları gerisine havadan indirilerek faaliyetlerine başladılar. aldıkları emir doğrultusunda bazen sivil kılığa giriyor ve düşman hareketlerini raporluyor, bazende yerel direnişi örgütleyip ikmal hatları, enerji santralleri, telsiz kuleleri gibi stratejik hedeflere sabotaj girişimde bulunuyorlardı.

    sadece bunlar değildi. zamanla kabiliyetleri ispatlayan örgüt özgüven kazanarak daha büyük işleri gözüne kestirmeye başladı. sıradaki hedeleri (bkz: reinhard heydrich) nam-ı diğer prag kasabı. ss generali son derece merhametsiz ve gaddardı. direniş ve grevleri bastırmak için gönderildiği çekoslovakyada soe bu acımasızı haklamak için aradığı fırsatı bulacaktı. 27 mayıs 1942'de prag'da kendisini götürecek uçağa binmek üzere üstü açık arabasında havaalanına doğru gidiyorken iki soe ajanının pusuna düşer. (bkz: jan kubis)(bkz: josef gabchik) bu iki çek paraşütçünün saldırısnda saldırganlardan birinin tüfeği tutukluluk yapar ancak diğerinin aracının altına bıraktığı el bombasından heydrich ağır yaralanır ve bir hafta sonra tedavi gördüğü hastanede ölür. çek suikastçiler beraberinde beş soe ajanıyla birlikte saklandıkları bir kilisede kapana alınırlar. son mühimmatlarına kadar çarpışırlar ve ele geçirileceklerini anlayınca son kurşunlarını kendilerine sıkarlar. bu naziler için büyük bir şoktur, hitlerin en yakın çevresinden bir ss generali öldürülmüştür ve intikamını çek halkından alırlar. direnişle bağlantılı olduklarını sandıkları iki çek köyünü haritadan silmişlerdir.

    tarihte iz bırakan bir diğer önemli hedefleri norveç'in telemark bölgesindeki norsk hidroelektrik santraliydi. burası müttefikler açısından hitler'in yeni bir silah geliştirdiği düşünülen bir araştırma üssüydü. (bkz: atom bombası) buraya düzenlenecek bir saldırı için bölgeye indirilen soe ajanları en sert kışların yaşandığı bu norveç coğrafyasında aldıkları eğitim neticesinde hayatta kalırlar ve saldırı planlarlar. şubat 1943'te beraberlerinde komandolarla birlikte santrale saldırır ve orayı patlatırlar. büyük hasar alan santralde nükleer silah yapımı aylarca sekteye uğrar ve asla zamanında yetişemez. (bkz: norwegian heavy water sabotage)

    bunlar gibi yüzlerce sabotaj ve casusluk faaliyetinde bulunan örgüt savaşın 6 ay* daha erkenden bitirilmesinde rol almış, bünyesinde eğitim almış birçok amerikalının savaştan sonra ülkelerine gidince hizmetine girdikleri (bkz: cia) nin kurulmasına da ön ayak olmuştur.

    (bkz: churchill's secret agents the new recruits)
  • rahmetli sir (bkz: christopher lee)'nin de bünyesinde görev aldığını belirttiği ingiliz özel birliği. adam gerçek hayattaki (bkz: the most interesting man in the world) kesinlikle.