şükela:  tümü | bugün
  • 16.yüzyılın ortalarında, yapı işçisi olmayan haricilerin mason localarına kabul edilmeye başlanılması ile fikri ve felsefi çalışmaların da yapılmaya başlanmasıyla beraber ortaya çıkan ve günümüz hür masonluğunun artık tamamına hakim olan anlayıştır. masonların iyiyi, doğruyu, güzeli, hakikati aradıkları, tüm dünyada hakim olacak bir sevgi anlayışını yerleştirmeye çalıştıkları, bu yoldaki bilgi ve deneyimlerini kuşaktan kuşağa aktararak geçmişi ve geleceği ile insanlığı bir bütün haline getirmeye çalışan, dolayısıyla toplumsal bir yaşayış ülküsünü gerçekleştirmeye çalışan bir düsturdur

    (bkz: operatif masonluk)
  • duvar örmeyen duvarcı ustaları..

    (bkz: isi bileceksin ise gitmeyeceksin)
  • spekülatif masonluk ile ilgili en büyük sorun, operatiflikten spekülatifliğe geçişin bir türlü tam olarak izah edilememesidir. bununla ilgili olarak bir kaç ana teori de olsa temelde iki yaklaşım mevcuttur; bunlardan ilki spekülatif masonların geçmişini ortaçağ taş ustalarına dayandırırken, ikincise ise tapınak şövalyelerine dayandırmaktır.

    ancak her iki görüş de bu görüşleri ortaya atanların söz ve düşüncelerinden başka bir dayanağa sahip değildir. yaygın kanaatin aksine ve eksr'nin savunduğunun tersine modern masonların temellerinin tapınakçılara dayandığını gösterir tek bir somut delil bulunamamıştır. aynı şekilde 1600 - 1700'li yıllarda zamanın önde gelen düşünürlerinin, taşçı localarında tam olarak ne yaptığını açıklayabilen bir delil de yoktur; onları oraya iten neden günümüzde hala tartışma konusudur.
  • zihinsel olarak operatif masonluk ile pek de bir farkı olmayan masonluk türü, bildiğiniz masonlar'ın yaptığı masonluk'tur spekülatif masonluk.

    (bkz: operatif masonluk/@fij)

    her iki masonluk türü de dünya'ya ve dolayısıyla insanlık denen canavara kendilerince şekil vermeye çalışırlar; bunları yontulmamış bir kayaya benzetirler. nasıl ki, yamuk-yumuk bir mermer kütlesi michelangelo'nun davud heykeline dönüşmüştür yonta yonta, işte amaçları da şekilsiz bir kaya olarak gördükleri insanoğlu'nu yontup "küp" şekline sokmaktır; elbette bunun katman katman derin anlamları vardır; ancak masonlar'a ayıp olmasın diye bunları ben açıklayacak değilim zaten mason da değilim (ama gençliğimde ve yakın geçmişte bana iki kere ulaştılar ve türlü vaatlerde bulundular mason olmam karşılığında, yüksek derecelerden girecektim biraderlerin arasına - reddettim!); geçerken uğradım başlığa yalnızca!*

    biraderan'a sevgiyle, bol barutlu günler / geceler! peh, peh, peh...