şükela:  tümü | bugün
  • fuzulinin turk edebiyatindaki en unlu kasidelerinden biri..
  • fuzûlî efendiciğimin neffiş naatı..
    bilhassa, xvi.yy. azerî türkçesi'nin söyleyiş biçimlerini içermesi ve kasidenin genelinde türkçe kelimelerin ağırlıkta olması hasebiyle pek mühimdir.. zaten kendileri, fuzûlî'nin türkçe divan'nında bulunur a..

    'fâilâtün fâilâtün fâilâtün fâilün' gibi gayet kolay bir şifresi vardır ayrıcan..

    "(...)
    saçma ey göz eşkden gönlümdeki odlare su
    kim bu denlü dutuşan odlara kılmaz çâre su
    (...)"
  • ...

    dest busi arzusiyle ger olursem dostlar
    kuze oylen topragım sunun anınla yare su

    ...

    yani... sevdigimin elini dudagima goturup elini opemeden olursem dostlarim, ben olunce mezarimin topragindan bardak yapin. ki sevdigim suyu icince bardak dudaklarina degsin bende yarimi opmus sayilayim diyen kelam i kibar sahibi buyuk sair.
  • fuzuli'nin en onemli kasidesi.
    bu kaside, parantez ici "ahir zaman turkcesi" ile marine edilmistir.

    saçma ey goz eskden gonlümdeki odlara su
    kim bu denlü dutusan odlara kilmaz çare su

    (ey goz! gonlümdeki (içimdeki) ateslere goz yasimdan su saçma ki, bu
    kadar (çok) tutusan ateslere su fayda vermez.)

    ab-gûndur günbed-i devvar rengi bilmezem
    ya muhît olmis gozümden günbed-i devvara su

    (su donen gok kubbenin rengi su rengi midir; yoksa gozümden akan sular,
    goz yaslari mi su donen gok kubbeyi kaplamistir, bilemem..)

    zevk-i tîgundan aceb yoh olsa gonlüm çak çak
    kim mürûr ilen biragur rahneler dîvara su

    (senin kilica benzeyen keskin bakislarinin zevkinden benim gonlüm parça
    parça olsa buna sasilmaz. nitekim akarsu da zamanla duvarda, yarlarda yariklar meydana getirir.)

    vehm ilen soyler dil-i mecrûh peykanun sozin
    ihtiyat ilen içer her kimde olsa yara su

    (yarasi olanin suyu ihtiyatla içmesi gibi, benim yarali gonlüm de senin ok
    temrenine, ok ucuna benzeyen kirpiklerinin sozünü korka korka soyler.)

    suya virsün bag-ban gül-zari zahmet çekmesün
    bir gül açilmaz yüzün tek virse min gül-zara su

    (bahçivan gül bahçesini sele versin (su ile mahvetsin), bosuna yorulmasin;
    çünkü bin gül bahçesine su verse de senin yüzün gibi bir gül açilmaz.)

    ohsadabilmez gubarini muharrir hattuna
    hame tek bahmahdan inse gozlerine kara su

    (hattatin beyaz kagida bakmaktan, kalem gibi, gozlerine kara su inse (kor
    olsa, kor oluncaya kadar ugrassa yine de) gubarî (yazi)sini, senin yüzündeki
    tüylere benzetemez. )

    arizun yadiyla nem-nak olsa müjganum n'ola
    zayi olmaz gül temennasiyla virmek hara su

    (senin yanaginin anilmasi sebebiyle kirpiklerim islansa ne olur, buna sasilir
    mi? zira gül elde etmek dilegi ile dikene verilen su bosa gitmez.)

    gam güni itme dil-i bîmardan tîgun dirîg
    hayrdur virmek karanu gicede bîmara su

    (gamli günümde hasta gonlümden kiliç gibi keskin olan bakisini esirgeme;
    zira karanlik gecede hastaya su vermek hayirli bir istir.)

    iste peykanin gonül hecrinde sevkum sakin it
    susuzam bir kez bu sahrada menüm-çün ara su

    (gonül! onun ok temrenine benzeyen kirpiklerini iste ve onun ayriliginda
    duydugum hararetimi yatistir, sondür. susuzum bu defa da benim için su ara.)

    men lebün müstakiyam zühhad kevser talibi
    nitekim meste mey içmek hos gelür hûs-yara su

    (nasil sarhosa sarap içmek, akli basinda olana da su içmek hos geliyorsa,
    ben senin dudagini ozlüyorum, sofular da kevser istiyorlar.)

    ravza-i kûyuna her dem durmayup eyler güzar
    asik olmis galiba ol serv-i hos-reftara su

    (su, her zaman senin cennet misali mahallenin bahçesine dogru akar.
    galiba o hos yürüyüslü, hos salinisli; serviyi andiran sevgiliye asik olmus.)

    su yolin ol kûydan toprag olup dutsam gerek
    çün rakîbümdür dahi ol kûya koyman vara su

    (topraktan bir set olup su yolunu o mahalleden kesmeliyim, çünkü su benim
    rakibimdir, onu o yere birakamam.)

    dest-bûsi arzûsiyla ger olsem dostlar
    kûze eylen topragum sunun anunla yara su

    (dostlarim! sayet onun elini opme arzusuyla olürsem, oldükten sonra
    topragimi testi yapin ve onunla sevgiliye su sunun.)

    serv ser-keslük kilur kumrî niyazindan meger
    damenin duta ayagina düse yalvara su

    (servi kumrunun yalvarmasindan dolayi dikbaslilik ediyor. onu ancak suyun
    etegini tutup ayagina düsmesi (yalvarip araci olmasi bu dikbasliligindan) kurtarabilir.)

    içmek ister bülbülün kanin meger bir reng ile
    gül budaginun mizacina gire kurtara su

    (gül fidani bir hile ile (meshur gül ve bülbül efsanesindeki gibi yine)
    bülbülün kanini içmek istiyor; bunu engelleyebilmek için suyun gül
    dallarinin damarlarina girerek gül agacinin mizacini degistirmesi gerekir.)

    tiynet-i pakini rûsen kilmis ehl-i aleme
    iktida kilmis tarîk-i ahmed-i muhtar'a su

    (su hz. muhammed'in (s.a.v) yoluna uymus (ve bu hali ile) dünya halkina
    temiz yaratilisini açikça gostermistir.)

    seyyid-i nev-i beser derya-i dürr-i istifa
    kim sepüpdür mucizati ates-i esrara su

    (insanlarin efendisi, seçme inci denizi (olan hz. muhammed'in s.a.v)
    mucizeleri kotülerin atesine su serpmistir.)

    kilmag içün taze gül-zari nübüvvet revnakin
    mu'cizinden eylemis izhar seng-i hara su

    (kati tas, peygamberlik gül bahçesinin parlakligini tazelemek için (ve onun)
    mucizesinden dolayi su meydana çikarmistir.)

    mu'cizi bir bahr-i bî-payan imis alemde kim
    yetmis andan min min ates-hane-i küffara su

    (hz. peygamberimiz'in mûcizeleri dünyada uçsuz bucaksiz bir deniz gibi
    imis ki, ondan (o mucizelerden), atese tapan kafirlerin binlerce mabedine su
    ulasmis ve onlari sondürmüstür.)

    hayret ilen barmagin disler kim itse istima
    barmagindan virdügin siddet günü ensar'a su

    (mihnet günü ensar'a parmagindan su verdigini (bir mucize olarak parmagindan
    su akittigini) kim isitse hayret ile (sasa kalarak) parmagini
    isirir.)

    dosti ger zehr-i mar içse olur ab-i hayat
    hasmi su içse doner elbette zehr-i mara su

    (dostu yilan zehri içse (bu zehir onun dostu için) ab-i hayat olur. aksine
    düsmani da su içse (o su, düsmanina) elbette yilan zehrine doner.)

    eylemis her katreden min bahr-i rahmet mevc-hîz
    el sunup urgaç vuzû içün gül-i ruhsara su

    (abdest (almak) için el uzatip gül (gibi olan) yanaklarina su vurunca
    (siçrayan) her bir su damlasindan binlerce rahmet denizi dalgalanmistir.)

    hak-i payine yetem dir omrlerdür muttasil
    basini dasdan dasa urup gezer avare su

    (su ayaginin topragina ulasayim diye basini tastan tasa vurarak omürler
    boyu, durmaksizin basibos gezer.)

    zerre zerre hak-i dergahina ister sala nûr
    donmez ol dergahdan ger olsa pare pare su

    (su, onun esiginin topragina zerrecikler halinde isik salmak (orayi
    aydinlatmak) ister. eger parça parça da olsa o esikten donmez.)

    zikr-i na'tün virdini derman bilür ehl-i hata
    eyle kim def-i humar içün içer mey-hara su

    (sarhoslar içkiden sonra gelen bat adrysini gidermek için nasil su içerlerse,
    günahkarlar da senin na'tinin zikrini dillerinde tekrarlamayi (dertlerine)
    derman bilirler.)

    ya habîballah ya hayre'l beser müstakunam
    eyle kim leb-tesneler yanup diler hemvara su

    (ey allah'in sevgilisi! ey insanlarin en hayirlisi! susamislarin (susuzluktan
    dudagi kurumuslarin) yanip daima su diledikleri gibi (ben de) seni ozlüyorum.)

    sensen ol bahr-i keramet kim seb-i mi'rac'da
    sebnem-i feyzün yetürmis sabit ü seyyara su
  • "saçma ey terkos gölünden kirlenmiş yollare su
    kim bu denli kirlenen yollara kılmaz çare su"
  • klasik türk şiirinin başka örneklerinde de olduğu gibi, şiire özel bir ad verilmediği için redifiyle anılan şiir. su kasidesi fuzulinin verdiği isim değildir. diğer kasidelerden kolayca ayrılsın diye şiir bu isimle anılmaktadır. yoksa fuzuli kaside serlevhasını koyar sadece.
  • vaktiyle her türlü sanatıyla inciğine cinciğine incelemek durumunda kaldığım eserdir.itiraf etmek gerekirse incelemek zorunda olmasaydım,ne kadar güzel olduğunu hiç bir zaman keşfedemeyecektim.fuzuli uyguladığı bütün sanatlarla kendine hayran bırakmıştır,ben böyle aşk ve tarifi görmedim be arkadaş...
  • ilk okuduğum gün hafızama yalnızca iki beyiti kazındı bu şaheserin.

    "men lebün müştâkıyam zühhâd kevser tâlibi
    nitekim meste mey içmek hoş gelür hûş-yâra su"

    ve

    "dest-bûsı ârzûsıyla ger ölsem dostlar
    kûze eylen toprağum sunun anunla yâra su"

    üzerinden yıllar geçti, hala şiir oku dediklerinde bundan başkası gelmiyor hatrıma. o nasıl bir inceliktir, o nasıl bir güzelliktir ki insanı kendine bağımlı eder?
  • edebiyatta özlemi duyulan şeyin bir nesnede kişiselleştirilmesinden mütevellit (özgürlüğün kuşla, sevgilinin gülle) fuzuli de hz. muhammed'e duyduğu büyük bağlılığı su metaforu ile özdeşleştirmiştir bu eserinde...

    ayrıca kasidenin ismi redifinin su olmasından ileri gelmekte..
  • öss zamanı beynimi kemiren ve üniversitenin ilk zamanlarında her olayı "odlare su, çare su" kafiyesine bağlama sebebim olan fuzuli şiiri. fuzuli'yi de severim hani. şikayetnağme 4eva.