şükela:  tümü | bugün
  • juan linz totaliter ve otoriter rejimler adlı kitabında , demokratik olmayan rejimler arasında sultancı rejimler de yer alır. en tipik örneği suudi arabistan.

    bu rejimin tipik özellikleri: patronaj , nepotizm , kronizm, corruption yaygın olmasıdır.
    linz'e göre sultancı rejimlerin özellikleri şöyledir:

    - kişisel bir yönetim vardır, liderin dediği olur, her ne kadar yazılı birtakım kanunlar, anayasa olsa da lider için bunlar bağlayıcı nitelikte değildir. sultancı rejimlerde ödül-ceza(korku) dengesi sistemin işleyişini sağlayan temel şeydir.

    -devletin hazinesi, sultanın şahsi servetidir.

    -bürokraside liyakat değil, lidere olan sadakat ölçülür. mesela yiğit bulut gibi '' iki silahım ve yüzlerce mermim var, ben ölmeden erdoğan'a kimse dokunamaz'' derseniz, lidere olan sadakatinizi belli etmiş olursunuz. sultancı rejimlerde bürokraside, yönetimde yiğit bulut gibi sadakatli adamlar tercih edilir.

    -bürokratik kadro, üst yönetici kademesi genelde akraba- eş dosttan oluşur. örneğin: saddam dönemi ırak'ta üst düzey komutanların, bakanların saddam'ın oğullarından, akrabalarından oluşması gibi. veya suriye'de esad'ın kardeşi mahir esad'ın ordu içerisindeki yüksek konumu, üstelik 1988'li bu eleman. veya her ne kadar sultancı rejim olmasa da türkiye'de de bu rejimi andırır nitelikte uygulamalar mevcut. sümeyye erdoğan'ın danışman olması, damat berat'ın bakan oluşu, erdoğan'ın şoförünün milletvekili olması, erdoğan'ın şiir okuduğu için hapis yattığı cezaevi müdürünün şu an bilmem hangi makama getirilişi, imam-hatip'den sınıf arkadaşı oluşu...birçok örnek var, yer yer haberlere çıkar.

    -sultancı rejimlerdeki liderler genelde alt sınıflardan gelirler ve içlerinde ''elitlere'' karşı bir hınç ve öfke vardır.

    -bu rejimlerde lider halka güvenmez. liderin koruması paralı muhafızlar tarafından sağlanır ve ordunun en önemli kısmı paralı askerlerden oluşur. örnek: kaddafi yönetimindeki libya. veya devrim öncesi iran'da şah'ın muhafızlarının hepsinin paralı askerler olması gibi.

    sultancı rejimlerde liderlerin tipik özellikleri: becerikli,kurnaz, güvensiz, şüpheci, kindar, yalan söylemek ve kadına düşkünlük...

    bu rejimlerde ordunun güçlenmesi lider tarafından istenmez çünkü her an darbe tehdidi vardır ve sizi koltuktan edebilir.

    ülkeleri bu rejim tiplerine birebir yerleştirmek zor olsada bazı açılardan içinde bulunduğumuz durumu kıyaslama olanağı verir.
  • "sultancı bir rejimde sorun, bir sosyal sınıfın veya tabakanın değil, bir grup iktidar sahibinin ayrıcalıklarının sürdürülmesi ve genişletilmesidir; bu da, çoğu zaman, huzurlarını parayla satın alan toprak sahipleri, tüccarlar, ya da yabancı kapitalistler gibi ayrıcalıklı kişilerin bile, sömürülmesi yoluyla sağlanır. tabii, böyle bir rejimin bedeli, büyük ölçüde, halk kitlelerinin sırtına biner; çünkü ayrıcalıklılar, sistemin yürümesi için yaptıkları katkıları gene kitlelerden çıkarırlar; kitleler ise, otokratik yönetimin yarattığı atomlaşma nedeniyle, sömürüye karşı koyabilecek her türlü örgütten yoksun ve tek çare olarak yöneticinin hayırsever paternalizminden medet umar durumdadır." juan jose linz - totaliter ve otoriter rejimler

    https://en.wikipedia.org/wiki/sultanism
    https://books.google.com/…imes.html?id=rpnsnryzidgc